K1 Optica
Lichtbeelden | havo
Uitwerking basisboek
K1.1 INTRODUCTIE
1 [W] Experiment: Spiegels en spiegelbeelden
2 [W] Voorkennistest
3 Waar of niet waar?
a Waar
b Niet waar: Ook glanzende oppervlakken zoals een glimmende auto kunnen als spiegel gebruikt worden.
c Waar
d Waar
e Niet waar: Een voorwerp heeft kleur als er het licht dat er op schijnt de juiste kleur bevat.
f Niet waar: In het maanlicht zie je bijna geen kleuren, omdat het licht van de maan te zwak is. Hierdoor kunnen
je ogen de kleuren niet goed onderscheiden.
4 Zie figuur 1.
Figuur 1
5 Teken eerst het spiegelbeeld B van L en de lijn van B naar het oog, zie figuur 2.
Figuur 2
6
© ThiemeMeulenhoff bv Pagina 1 van 24
, a Zie figuur 3.
Figuur 3
b Zie figuur 4.
Figuur 4
c Zie figuur 4: De lichtstraal met één pijltje erin die loopt van L naar de spiegel, loopt evenwijdig aan de
lichtstraal met één pijltje erin die loopt van spiegel S2 naar omhoog. Hetzelfde geldt voor de lichtstraal met twee
pijltjes erin.
d De lichtstralen worden rechtstreeks gereflecteerd door de combinatie van S1 en S2.
e Merk op dat de onderste lichtstraal na reflectie de bovenste is geworden. Met deze spiegel kun je dus jezelf
zien zoals anderen jou zien (dus niet in spiegelbeeld).
7
a Zie figuur 5.
Figuur 5
g Nee, de automobilist ziet de auto’s die hem inhalen niet.
© ThiemeMeulenhoff bv Pagina 2 van 24
, h Met een bolle spiegel is het gezichtsveld veel groter en kan de automobilist ook zien wat er links achter hem zit.
8 Wat je op de foto links ziet, zie je in de spiegel rechts.
9
a Rood-wit-blauw zie je als zwart-blauw-blauw.
b Rood-wit-blauw zie je als rood-rood-zwart.
c Rood-wit-blauw zie je als zwart-groen-zwart.
K1.2 HET MAKEN VAN BEELDEN
10 [W] Experiment: Lenzen en lensbeelden
11 [W] Experiment: Camera Obscura
1 Waar of niet waar?
a Niet waar: Een bolle lens breekt de lichtstralen van een bundel (meer) naar elkaar toe. Dat is de convergerende
werking van de bolle lens.
b Niet waar: Een holle lens breekt de lichtstralen van een bundel (meer) van elkaar af. Dat is de divergerende
werking van de holle lens
c Niet waar: De plek waar lichtstralen die uit één voorwerpspunt komen elkaar na een bolle lens snijden, is het
beeldpunt.
d Waar
e Waar
f Waar
g Waar
h Niet waar: Met een zwakke positieve lens kun je zowel een heel klein als een heel groot beeld maken.
i Waar
12
a Als het voorwerp op brandpuntsafstand van de lens staat, komt er een evenwijdige bundel uit een bolle lens.
b Als het voorwerp verder van het brandpunt afstaat, komt er een convergente bundel uit de lens.
c Als het voorwerp tussen het brandpunt en de lens in staat, komt er een divergente bundel uit de lens.
13 De lichtbundel die uit één punt komt wordt door een negatieve lens alleen nog maar verder uit elkaar gebogen en
kan dus nooit in één punt bij elkaar komen achter de lens. Zie figuur 6.
Figuur 6
14
a Teken een lichtstraal die door het midden van de lens gaat, deze verandert niet van richting. Zie figuur 7 links.
b L1 en L2 staan op gelijke afstand van de lens, dus het beeld van L2 ontstaat ook op dezelfde afstand van de
lens als B1. Er ontstaat een scherp beeld van L2 op het scherm.
c Teken een lichtstraal door het midden van de lens en een lichtstraal die vòòr de lens evenwijdig aan de
hoofdas gaat. Deze gaat na de lens door het brandpunt. Het snijpunt van de twee lichtstralen is het beeldpunt
© ThiemeMeulenhoff bv Pagina 3 van 24
Lichtbeelden | havo
Uitwerking basisboek
K1.1 INTRODUCTIE
1 [W] Experiment: Spiegels en spiegelbeelden
2 [W] Voorkennistest
3 Waar of niet waar?
a Waar
b Niet waar: Ook glanzende oppervlakken zoals een glimmende auto kunnen als spiegel gebruikt worden.
c Waar
d Waar
e Niet waar: Een voorwerp heeft kleur als er het licht dat er op schijnt de juiste kleur bevat.
f Niet waar: In het maanlicht zie je bijna geen kleuren, omdat het licht van de maan te zwak is. Hierdoor kunnen
je ogen de kleuren niet goed onderscheiden.
4 Zie figuur 1.
Figuur 1
5 Teken eerst het spiegelbeeld B van L en de lijn van B naar het oog, zie figuur 2.
Figuur 2
6
© ThiemeMeulenhoff bv Pagina 1 van 24
, a Zie figuur 3.
Figuur 3
b Zie figuur 4.
Figuur 4
c Zie figuur 4: De lichtstraal met één pijltje erin die loopt van L naar de spiegel, loopt evenwijdig aan de
lichtstraal met één pijltje erin die loopt van spiegel S2 naar omhoog. Hetzelfde geldt voor de lichtstraal met twee
pijltjes erin.
d De lichtstralen worden rechtstreeks gereflecteerd door de combinatie van S1 en S2.
e Merk op dat de onderste lichtstraal na reflectie de bovenste is geworden. Met deze spiegel kun je dus jezelf
zien zoals anderen jou zien (dus niet in spiegelbeeld).
7
a Zie figuur 5.
Figuur 5
g Nee, de automobilist ziet de auto’s die hem inhalen niet.
© ThiemeMeulenhoff bv Pagina 2 van 24
, h Met een bolle spiegel is het gezichtsveld veel groter en kan de automobilist ook zien wat er links achter hem zit.
8 Wat je op de foto links ziet, zie je in de spiegel rechts.
9
a Rood-wit-blauw zie je als zwart-blauw-blauw.
b Rood-wit-blauw zie je als rood-rood-zwart.
c Rood-wit-blauw zie je als zwart-groen-zwart.
K1.2 HET MAKEN VAN BEELDEN
10 [W] Experiment: Lenzen en lensbeelden
11 [W] Experiment: Camera Obscura
1 Waar of niet waar?
a Niet waar: Een bolle lens breekt de lichtstralen van een bundel (meer) naar elkaar toe. Dat is de convergerende
werking van de bolle lens.
b Niet waar: Een holle lens breekt de lichtstralen van een bundel (meer) van elkaar af. Dat is de divergerende
werking van de holle lens
c Niet waar: De plek waar lichtstralen die uit één voorwerpspunt komen elkaar na een bolle lens snijden, is het
beeldpunt.
d Waar
e Waar
f Waar
g Waar
h Niet waar: Met een zwakke positieve lens kun je zowel een heel klein als een heel groot beeld maken.
i Waar
12
a Als het voorwerp op brandpuntsafstand van de lens staat, komt er een evenwijdige bundel uit een bolle lens.
b Als het voorwerp verder van het brandpunt afstaat, komt er een convergente bundel uit de lens.
c Als het voorwerp tussen het brandpunt en de lens in staat, komt er een divergente bundel uit de lens.
13 De lichtbundel die uit één punt komt wordt door een negatieve lens alleen nog maar verder uit elkaar gebogen en
kan dus nooit in één punt bij elkaar komen achter de lens. Zie figuur 6.
Figuur 6
14
a Teken een lichtstraal die door het midden van de lens gaat, deze verandert niet van richting. Zie figuur 7 links.
b L1 en L2 staan op gelijke afstand van de lens, dus het beeld van L2 ontstaat ook op dezelfde afstand van de
lens als B1. Er ontstaat een scherp beeld van L2 op het scherm.
c Teken een lichtstraal door het midden van de lens en een lichtstraal die vòòr de lens evenwijdig aan de
hoofdas gaat. Deze gaat na de lens door het brandpunt. Het snijpunt van de twee lichtstralen is het beeldpunt
© ThiemeMeulenhoff bv Pagina 3 van 24
