K2 Technische automatisering
Meten en regelen | havo
Uitwerking basisboek
K2.1 INTRODUCTIE
1 [W] Automatische systemen om je heen
2 [W]
3 Waar of niet waar?
a Waar
b Niet waar: De uitvoer van een automatisch systeem wordt geregeld door actuatoren.
c Waar
d Niet waar: In het verwerkingsdeel wordt op basis van de invoer een ‘beslissing’ genomen over de uitvoer.
e Waar.
4
a Een sensor heeft een bepaalde waarde bereikt of er is een bepaalde combinatie van twee of meer
sensorsignalen.
b Er is een bepaalde tijd of een bepaald aantal gebeurtenissen verstreken.
c Er wordt een apparaat aan- of uitgeschakeld.
5
a De input is het juiste muntje of aantal muntjes.
De verwerking is het controleren van het ingeworpen bedrag en het uitzoeken van het blikje.
De output is de motor die het juist blikje naar buiten gooit.
b Er moet een sensor zijn die meet of het niet te hard waait (een windsensor) en een sensor die meet of de zon
schijnt (een lichtsensor).
c Het scherm moet worden opgerold als het te hard waait of als de zon niet meer schijnt.
d Een nachtlamp bij de voordeur, die alleen aan gaat als het donker is (lichtsensor) én als er iemand aankomt
(bewegingssensor).
e Als de lichtsensor aangeeft dat er weinig licht is en de bewegingssensor aangeeft dat er iemand is, moet de
lamp aan gaan.
6
a Geluidssensor en bewegingssensor.
b De antenne vangt het gsm-signaal op, maar zendt ook weer een signaal uit.
c Een luidspreker.
7
a ‘to compare’ betekent ‘vergelijken’.
b Een Nederlands woord voor ‘invertor’ is ‘omkeerder’. Deze draait het signaal om: hoog wordt laag en laag
wordt hoog.
8
a Een lichtsensor.
f Met behulp van een tijdklok worden er enkele seconden afgeteld, waarna de fontein weer aangaat.
9 De robotstofzuiger zendt infraroodstraling uit, met een infrarood sensor wordt de door voorwerpen en muren
weerkaatste straling opgevangen en de afstand tot de hindernissen bepaald, zodat de zuiger deze kan ontwijken.
K2.2 SENSOREN EN SIGNALEN
© ThiemeMeulenhoff bv Pagina 1 van 12
, 10 Waar of niet waar?
a Waar
b Niet waar: Het meetbereik van een sensor geeft aan binnen welk gebied de sensor bruikbaar is.
c Waar
d Niet war: Een continu signaal kan alle mogelijke waarden hebben tussen 0 en 5 V, maar het hoeft niet continu
te veranderen.
e Waar.
11 A: continu B: binair
C: continu D: digitaal
12
a Voorbeelden zijn: thermostaat, nachtlamp, koelkast, alarminstallatie, winkelbel…
b Thermostaat: temperatuur
nachtlamp: lichtsterkte
koelkast: temperatuur
alarminstallatie: warmte (infraroodstraling van een persoon die binnenkomt)
winkelbel: lichtsterkte.
c De temperatuursensor van de koelkast heeft een grote gevoeligheid en de lichtsensor van de nachtlamp een
groot meetbereik.
13
a De parkeersensoren zijn aan de voorkant en aan de achterkant van de auto aangebracht (vaak op de bumper)
en ook aan de zijkant. Parkeersensoren zenden ulstrasoon geluid uit en vangen dat ook weer op.
b Een lichtsensor en een bewegingssensor.
c Mensen stralen warmte (dus infrarode straling) uit. Je zou dit kunnen onderzoeken door een koud voorwerp en
een warm voorwerp voor de sensor te houden.
14
a 1 contactsensor (die registreert of de riem in de houder zit)
2 niveausensor (vlotter of ultrasoon)
3 druksensor
4 stroommeter
f Een piezo-element dat bij samendrukking een spanning produceert (dus een soort druksensor).
15
a Een continu signaal kan alle mogelijk waarden tussen 0 en 5 V zijn. Een binair signaal kan alleen 0 V (laag) of
5 V (hoog) zijn.
b Een binair signaal geeft weinig informatie: iets zit boven of onder een bepaalde waarde, maar je weet niet hoe
ver boven of onder die waarde.
c De drukschakelaar en de puls generator.
16
a De steilheid van de lijn in het ijkdiagram geeft de gevoeligheid aan. De gevoeligheid van een sensor is hoger
als de lijn steiler loopt.
b Het meetbereik is langs de horizontale as van het diagram af te lezen.
© ThiemeMeulenhoff bv Pagina 2 van 12
Meten en regelen | havo
Uitwerking basisboek
K2.1 INTRODUCTIE
1 [W] Automatische systemen om je heen
2 [W]
3 Waar of niet waar?
a Waar
b Niet waar: De uitvoer van een automatisch systeem wordt geregeld door actuatoren.
c Waar
d Niet waar: In het verwerkingsdeel wordt op basis van de invoer een ‘beslissing’ genomen over de uitvoer.
e Waar.
4
a Een sensor heeft een bepaalde waarde bereikt of er is een bepaalde combinatie van twee of meer
sensorsignalen.
b Er is een bepaalde tijd of een bepaald aantal gebeurtenissen verstreken.
c Er wordt een apparaat aan- of uitgeschakeld.
5
a De input is het juiste muntje of aantal muntjes.
De verwerking is het controleren van het ingeworpen bedrag en het uitzoeken van het blikje.
De output is de motor die het juist blikje naar buiten gooit.
b Er moet een sensor zijn die meet of het niet te hard waait (een windsensor) en een sensor die meet of de zon
schijnt (een lichtsensor).
c Het scherm moet worden opgerold als het te hard waait of als de zon niet meer schijnt.
d Een nachtlamp bij de voordeur, die alleen aan gaat als het donker is (lichtsensor) én als er iemand aankomt
(bewegingssensor).
e Als de lichtsensor aangeeft dat er weinig licht is en de bewegingssensor aangeeft dat er iemand is, moet de
lamp aan gaan.
6
a Geluidssensor en bewegingssensor.
b De antenne vangt het gsm-signaal op, maar zendt ook weer een signaal uit.
c Een luidspreker.
7
a ‘to compare’ betekent ‘vergelijken’.
b Een Nederlands woord voor ‘invertor’ is ‘omkeerder’. Deze draait het signaal om: hoog wordt laag en laag
wordt hoog.
8
a Een lichtsensor.
f Met behulp van een tijdklok worden er enkele seconden afgeteld, waarna de fontein weer aangaat.
9 De robotstofzuiger zendt infraroodstraling uit, met een infrarood sensor wordt de door voorwerpen en muren
weerkaatste straling opgevangen en de afstand tot de hindernissen bepaald, zodat de zuiger deze kan ontwijken.
K2.2 SENSOREN EN SIGNALEN
© ThiemeMeulenhoff bv Pagina 1 van 12
, 10 Waar of niet waar?
a Waar
b Niet waar: Het meetbereik van een sensor geeft aan binnen welk gebied de sensor bruikbaar is.
c Waar
d Niet war: Een continu signaal kan alle mogelijke waarden hebben tussen 0 en 5 V, maar het hoeft niet continu
te veranderen.
e Waar.
11 A: continu B: binair
C: continu D: digitaal
12
a Voorbeelden zijn: thermostaat, nachtlamp, koelkast, alarminstallatie, winkelbel…
b Thermostaat: temperatuur
nachtlamp: lichtsterkte
koelkast: temperatuur
alarminstallatie: warmte (infraroodstraling van een persoon die binnenkomt)
winkelbel: lichtsterkte.
c De temperatuursensor van de koelkast heeft een grote gevoeligheid en de lichtsensor van de nachtlamp een
groot meetbereik.
13
a De parkeersensoren zijn aan de voorkant en aan de achterkant van de auto aangebracht (vaak op de bumper)
en ook aan de zijkant. Parkeersensoren zenden ulstrasoon geluid uit en vangen dat ook weer op.
b Een lichtsensor en een bewegingssensor.
c Mensen stralen warmte (dus infrarode straling) uit. Je zou dit kunnen onderzoeken door een koud voorwerp en
een warm voorwerp voor de sensor te houden.
14
a 1 contactsensor (die registreert of de riem in de houder zit)
2 niveausensor (vlotter of ultrasoon)
3 druksensor
4 stroommeter
f Een piezo-element dat bij samendrukking een spanning produceert (dus een soort druksensor).
15
a Een continu signaal kan alle mogelijk waarden tussen 0 en 5 V zijn. Een binair signaal kan alleen 0 V (laag) of
5 V (hoog) zijn.
b Een binair signaal geeft weinig informatie: iets zit boven of onder een bepaalde waarde, maar je weet niet hoe
ver boven of onder die waarde.
c De drukschakelaar en de puls generator.
16
a De steilheid van de lijn in het ijkdiagram geeft de gevoeligheid aan. De gevoeligheid van een sensor is hoger
als de lijn steiler loopt.
b Het meetbereik is langs de horizontale as van het diagram af te lezen.
© ThiemeMeulenhoff bv Pagina 2 van 12
