WIO samenvatting
Hoofdstuk 1 waarom doe je onderzoek?
Wat is onderzoek?
Onderzoek doen is het analyseren van een probleem of een situatie volgens een bepaald
stappenplan.
Waarom doe je onderzoek?
Onderzoek doe je om vragen te beantwoorden of problemen aan te pakken.
Onderzoek kan je zien als een reis. Op de weg van het beginpunt naar het eindpunt kom je langs
allerlei kruisingen en zijwegen. Die kruisingen en zijwegen zijn allemaal keuzes die je tijdens je
onderzoek maakt.
Je start een idee voor een project, of er ligt een vraag vanuit het werkveld. Dat werk je uit, je zoekt er
bronnen bij, je stelt de hoofdvraag van je onderzoek en je maakt een plan. Je ontwikkelt bepaalde
verwachtingen over de uitkomst. Vervolgens verzamel en verwerk je gegevens. Je overziet
voortdurend het hele project en houdt de kwaliteit in de gaten. Dan evalueer je het en ten slotte
rapporteer je de resultaten en presenteer je de aanbevelingen.
Informele observatie= in het dagelijks leven, als je niet echt van plan bent een onderzoek uit te
voeren. Hierbij ga je van je eigen referentiekader uit (de mensen moeten zich gedragen hoe jij je
gedraagt)
Systemische observatie= observeren door middel van een stappenplan.
Praktische aandachtspunten= je maakt een onderzoeksplan, je formuleert een probleemstelling, je
kijkt of andere mensen hier al onderzoek naar hebben gedaan en wat hun conclusie was. Je bepaalt
de deadline en hoeveel budget er nodig is.
Methodologie= de basisprincipes (normen) van een onderzoek. Diepgaandere uitganspunten.
1.1.1 fundamenteel of praktijkgericht onderzoek
het belangrijkste verschil tussen fundamenteel en praktijkgericht onderzoek is het probleem dat je
ermee oplost. Bij fundamenteel onderzoek beantwoord je meestal vragen om kennis te ontwikkelen.
Bij praktijkgericht onderzoek houd je je meer bezig met het oplossen van praktijkproblemen.
Een kennisvraag is een vraag die je door middel van fundamenteel onderzoek beantwoordt en die in
het onderzoek kennis oplevert.
Een praktijkvraag is afkomstig uit de dagelijkse praktijk, uit de samenleving. En lost
praktijkproblemen op.
Kwantitatief onderzoek: hierbij gebruik je cijfermatige numeriek. (enquêtes)
Kwalitatief onderzoek: de onderzoeker voert onderzoek uit in het veld. De onderzoeker onderzoekt
de onderzochte personen in de omgeving als geheel (holisme).
Triangulatie: als je een probleemstelling vanuit meerdere perspectieven wil bekijken, dan kan je
verschillende methoden om gegevens te verzamelen combineren. Dit wordt gebruikt om de kwaliteit
van onderzoek te verhogen. Een bijzondere vorm van triangulatie =
Mixed-method: onderzoek waarbij kwalitatieve en kwantitatieve methoden worden ingezet.
, Inducatief onderzoek: er is van tevoren geen theorie bekend. Het doel van de onderzoeker is dan om
gaandeweg deze theorie te ontwikkelen.
Deducatief onderzoek: hierbij formuleert de onderzoeker verwachtingen aan de hand van theorieën
en modellen. Hij verzamelt en analyseert modellen om na te gaan of deze theorieën stand houden.
Je ontwikkelt een theorie op een inductieve manier en daarna ga je met behulp van de deductie na of
de theorie waar is.
1.2 regels voor kwaliteit van onderzoek
1.2.1 kenmerken van een kritische onderzoeker
houding:
geen persoonlijke voorkeuren, je moet als onderzoeker streven naar openheid van je onderzoek. Je
staat open voor commentaar van je collega’s, je legt verantwoording af over je resultaten.
Bij praktijkonderzoek moet je ook een kritische houding hebben. Je leert je eigen onderzoek kritisch
te bekijken. Je leert onderzoek van anderen niet zomaar voor waar aan te nemen, maar ook daar
kritische vragen bij te stellen.
Kennis:
Kennis van methoden is en blijft een belangrijk onderdeel van het doen van onderzoek. Je moet ook
kennis hebben over het onderzoek dat je onderzoekt.
Vaardigheid:
Je krijgt vaardigheid in het doen van onderzoek door er actief mee bezig te zijn.
Methodologie= de basisprincipes (normen) van een onderzoek.
1.2.2 kwaliteitscriteria voor uitvoering en interpretatie van onderzoek.
Onderzoek wordt meestal beoordeeld op de betrouwbaarheid van de resultaten. Betrouwbaarheid
van onderzoek is de mate waarin het onderzoek vrij is van toevallige fouten. Dit zijn afwijkingen in je
onderzoek die niet controleerbaar zijn. Het onderzoek moet herhaalbaar zijn. Ook moet er
overeenstemming zijn tussen de onderzoekers over de resultaten.
Een onderwerp, vraag of uitspraak moet toetsbaar zijn. Dit betekent dat er geen uitspraken worden
gedaan als ‘engelen bestaan’ of ‘oranje is de beste’. Dit zijn uitspraken over zaken die niet waar te
nemen zijn. Ze zijn speculatief= niet op feiten gebaseerd en subjectief (mening).
Onderzoek wil weerlegbaar zijn. Dit betekent dat andere onderzoekers een idee of verwachting dmv.
Goed onderzoek moeten kunnen bevestigen of juist weerleggen. Hiervoor moet het onderwerp
eenduidig zijn.
Ook moet het onderzoek openbaar zijn.
Openbaarheid van uitspraken leidt er toe dat andere onderzoekers jouw uitspraken opnieuw kunnen
testen. Zo wordt onderzoek repliceerbaar (herhaalbaar). Deze herhaalbaarheid is een belangrijke
voorwaarde om de betrouwbaarheid te onderzoeken.
Het informatiegehalte van je uitspraken moet maximaal zijn. Om een uitspraak te kunnen toetsen
moet je die wel heel nauwkeurig formuleren. Je moet weten wat je gaat onderzoeken, wanneer en
met wie. Daarom is het belangrijk om nauwkeurig te omschrijven wat je onderwerp is.
Je moet heel goed aangeven:
- over welke situatie je een uitspraak doet
- binnen welke grenzen je onderzoek zich afspeelt
- in welke periode je onderzoek zich afspeelt
Hoofdstuk 1 waarom doe je onderzoek?
Wat is onderzoek?
Onderzoek doen is het analyseren van een probleem of een situatie volgens een bepaald
stappenplan.
Waarom doe je onderzoek?
Onderzoek doe je om vragen te beantwoorden of problemen aan te pakken.
Onderzoek kan je zien als een reis. Op de weg van het beginpunt naar het eindpunt kom je langs
allerlei kruisingen en zijwegen. Die kruisingen en zijwegen zijn allemaal keuzes die je tijdens je
onderzoek maakt.
Je start een idee voor een project, of er ligt een vraag vanuit het werkveld. Dat werk je uit, je zoekt er
bronnen bij, je stelt de hoofdvraag van je onderzoek en je maakt een plan. Je ontwikkelt bepaalde
verwachtingen over de uitkomst. Vervolgens verzamel en verwerk je gegevens. Je overziet
voortdurend het hele project en houdt de kwaliteit in de gaten. Dan evalueer je het en ten slotte
rapporteer je de resultaten en presenteer je de aanbevelingen.
Informele observatie= in het dagelijks leven, als je niet echt van plan bent een onderzoek uit te
voeren. Hierbij ga je van je eigen referentiekader uit (de mensen moeten zich gedragen hoe jij je
gedraagt)
Systemische observatie= observeren door middel van een stappenplan.
Praktische aandachtspunten= je maakt een onderzoeksplan, je formuleert een probleemstelling, je
kijkt of andere mensen hier al onderzoek naar hebben gedaan en wat hun conclusie was. Je bepaalt
de deadline en hoeveel budget er nodig is.
Methodologie= de basisprincipes (normen) van een onderzoek. Diepgaandere uitganspunten.
1.1.1 fundamenteel of praktijkgericht onderzoek
het belangrijkste verschil tussen fundamenteel en praktijkgericht onderzoek is het probleem dat je
ermee oplost. Bij fundamenteel onderzoek beantwoord je meestal vragen om kennis te ontwikkelen.
Bij praktijkgericht onderzoek houd je je meer bezig met het oplossen van praktijkproblemen.
Een kennisvraag is een vraag die je door middel van fundamenteel onderzoek beantwoordt en die in
het onderzoek kennis oplevert.
Een praktijkvraag is afkomstig uit de dagelijkse praktijk, uit de samenleving. En lost
praktijkproblemen op.
Kwantitatief onderzoek: hierbij gebruik je cijfermatige numeriek. (enquêtes)
Kwalitatief onderzoek: de onderzoeker voert onderzoek uit in het veld. De onderzoeker onderzoekt
de onderzochte personen in de omgeving als geheel (holisme).
Triangulatie: als je een probleemstelling vanuit meerdere perspectieven wil bekijken, dan kan je
verschillende methoden om gegevens te verzamelen combineren. Dit wordt gebruikt om de kwaliteit
van onderzoek te verhogen. Een bijzondere vorm van triangulatie =
Mixed-method: onderzoek waarbij kwalitatieve en kwantitatieve methoden worden ingezet.
, Inducatief onderzoek: er is van tevoren geen theorie bekend. Het doel van de onderzoeker is dan om
gaandeweg deze theorie te ontwikkelen.
Deducatief onderzoek: hierbij formuleert de onderzoeker verwachtingen aan de hand van theorieën
en modellen. Hij verzamelt en analyseert modellen om na te gaan of deze theorieën stand houden.
Je ontwikkelt een theorie op een inductieve manier en daarna ga je met behulp van de deductie na of
de theorie waar is.
1.2 regels voor kwaliteit van onderzoek
1.2.1 kenmerken van een kritische onderzoeker
houding:
geen persoonlijke voorkeuren, je moet als onderzoeker streven naar openheid van je onderzoek. Je
staat open voor commentaar van je collega’s, je legt verantwoording af over je resultaten.
Bij praktijkonderzoek moet je ook een kritische houding hebben. Je leert je eigen onderzoek kritisch
te bekijken. Je leert onderzoek van anderen niet zomaar voor waar aan te nemen, maar ook daar
kritische vragen bij te stellen.
Kennis:
Kennis van methoden is en blijft een belangrijk onderdeel van het doen van onderzoek. Je moet ook
kennis hebben over het onderzoek dat je onderzoekt.
Vaardigheid:
Je krijgt vaardigheid in het doen van onderzoek door er actief mee bezig te zijn.
Methodologie= de basisprincipes (normen) van een onderzoek.
1.2.2 kwaliteitscriteria voor uitvoering en interpretatie van onderzoek.
Onderzoek wordt meestal beoordeeld op de betrouwbaarheid van de resultaten. Betrouwbaarheid
van onderzoek is de mate waarin het onderzoek vrij is van toevallige fouten. Dit zijn afwijkingen in je
onderzoek die niet controleerbaar zijn. Het onderzoek moet herhaalbaar zijn. Ook moet er
overeenstemming zijn tussen de onderzoekers over de resultaten.
Een onderwerp, vraag of uitspraak moet toetsbaar zijn. Dit betekent dat er geen uitspraken worden
gedaan als ‘engelen bestaan’ of ‘oranje is de beste’. Dit zijn uitspraken over zaken die niet waar te
nemen zijn. Ze zijn speculatief= niet op feiten gebaseerd en subjectief (mening).
Onderzoek wil weerlegbaar zijn. Dit betekent dat andere onderzoekers een idee of verwachting dmv.
Goed onderzoek moeten kunnen bevestigen of juist weerleggen. Hiervoor moet het onderwerp
eenduidig zijn.
Ook moet het onderzoek openbaar zijn.
Openbaarheid van uitspraken leidt er toe dat andere onderzoekers jouw uitspraken opnieuw kunnen
testen. Zo wordt onderzoek repliceerbaar (herhaalbaar). Deze herhaalbaarheid is een belangrijke
voorwaarde om de betrouwbaarheid te onderzoeken.
Het informatiegehalte van je uitspraken moet maximaal zijn. Om een uitspraak te kunnen toetsen
moet je die wel heel nauwkeurig formuleren. Je moet weten wat je gaat onderzoeken, wanneer en
met wie. Daarom is het belangrijk om nauwkeurig te omschrijven wat je onderwerp is.
Je moet heel goed aangeven:
- over welke situatie je een uitspraak doet
- binnen welke grenzen je onderzoek zich afspeelt
- in welke periode je onderzoek zich afspeelt
