Begrippen ontwikkelingsstoornissen
HC 1
Ontwikkelingsstoornis Gedrag dat dusdanig afwijkt waardoor je het niet meer als normaal kan beschouwen. Het
dagelijks functioneren komt onder druk te staan.
Psychopathologie Gedrag dat eens maar niet langer passend kon worden geacht voor het
ontwikkelingsniveau van het kind.
Ontwikkelingspsychopathologie De studie naar ontwikkelingsprocessen die bijdragen of beschermen tegen
psychopathologie.
Microniveau Familie, school, peers etc.
Mesoniveau Interacties tussen microsysteemfactoren
Exoniveau Lokale gemeenschap, politie, media etc.
Macroniveau Economisch systeem, politiek systeem, cultuur
Medische visie Psychopathologie komt voort uit organisch disfunctioneren
Operante conditionering Leren door belonen en straffen. Skinner.
Extinction Gedrag uit laten sterven door het niet meer te belonen.
Reinforcement Versterking door iets positiefs toe te voegen of iets negatiefs weg te halen.
Adaptatie Bestaat uit assimilatie en accommodatie
Assimilatie Proces waarmee bestaande kennis en vaardigheden worden gebruikt in nieuwe situaties
Accommodatie Proces van aanpassing van bestaande vaardigheden of kennis om met een nieuwe situatie
om te kunnen gaan
Id Alle driften
Ego Wat je uiteindelijk gaat doen
Superego Geweten
Triangulatie Groot conflict tussen ouders, maar kind wordt aangemeld voor therapie. Lijkt op
detouring-attacking, maar hier is conflict tussen ouders wel duidelijk en niet toegedekt.
Ouder-kind coalitie kind heeft een coalitie gevormd met een van de ouders. Dus relatie met ene is erg goed,
maar andere is verstoord.
Detouring-supportive Gezinsleden zitten heel dicht op elkaar. Er is geen ruimte om buiten het gezin te kijken.
Grenzen naar buiten zijn heel groot. In dit soort gezinnen vindt verhoudingsgewijs veel
seksueel misbruik plaats. Dus hele gesloten gezinnen. Relaties lijken goed, maar er kan
conflict zijn tussen vader en moeder (toegedekt conflict).
Detouring-attacking Relatie met beide ouders is verstoord. Relatie tussen vader en moeder lijkt wel goed,
maar dit is vaak niet zo. Het kind wordt gezien als het probleem.
Equifinaliteit Bepaald resultaat kan door verschillende omstandigheden bereikt worden.
multifinaliteit Dezelfde ervaring kan geassocieerd worden met verschillende uitkomsten.
HC 2
FAS Feutaal alcohol syndroom. Kinderen onthouden weinig en hebben een kenmerkend
uiterlijk.
Verwaarlozing Vorm van mishandeling. Kan zowel fysiek als emotioneel zijn.
Proximaal Dichtbij. Hoe dichter een factor bij de kern komt, hoe meer effect het heeft.
Distaal Ver weg.
, Begrippen ontwikkelingsstoornissen
Holistisch Organisatorisch perspectief. Integratieve weergave. Organisme is een dynamisch systeem
waarin ontwikkelingsdomeinen interacteren.
Hiërarchisch Organisatorisch perspectief. Psychologische groei, toename van complexiteit en
organisatie. Piaget.
Fase-specifiek Organisatorisch perspectief. Stadium-opvallende problemen spelen een rol. Erikson.
Probabilistisch Organisatorisch perspectief. Niet deterministisch. Waarschijnlijkheidsleer.
Risicofactoren Vergroten de kans op ontwikkelingspsychopathologie.
Kwetsbaarheid Een type risicofactor. Vergroot de kans op het ontwikkelen van specifieke problemen na
blootstelling aan een risicofactor.
Beschermende/ Normale gezonde ontwikkeling ondanks blootstelling aan een risicofactor, resulteert in
promotive factoren veerkracht.
Necessary factor Factor die perse nodig is voor een stoornis.
Sufficient factor Een factor die op zichzelf verantwoordelijk is voor een probleem of stoornis.
Contributing factor Een bijdragende factor, een van de mogelijke oorzaken van een probleem of stoornis.
Diathese-Stress model als je in je aanleg kwetsbaar bent en er komen negatieve factoren in jouw omgeving bij,
dan neemt de kans op een ontwikkelingsstoornis toe. Er is een drempel die gevormd
wordt door veerkracht.
Differential Susceptibility model kinderen zijn kneedbaar. Door temperament factoren leiden negatieve factoren niet altijd
tot ontwikkelingsstoornissen.
Homotypisch gedrag Doet zich steeds op dezelfde manier voor
Heterotypisch gedrag ontwikkeling in een bepaalde stoornis. Het cumulatieve is van belang.
Stemmingsstoornissen kunnen in volwassenheid heel anders tot uiting komen dan in de
adolescentie. De voorspellende waarde van een bepaalde stoornis is dus divers. Geslacht
speelt ook een rol.
Cumulatief omgeving wordt niet aangepast op wat het kind nodig heeft. Daardoor blijven de
problemen zich opbouwen en neemt het probleemgedrag toe.
Contemporary omgeving wordt wel aangepast, maar hetzelfde gedrag duikt op. Het gedrag blijft zich
herhalen. Dus met het aanpassen van de omgeving voorkom je niet alles, maar je
voorkomt wel dat het cumulatief wordt.
Bidirectionaliteit Factoren hangen samen en beïnvloeden elkaar.
Mediatie verband tussen A en B verloopt via een 3e variabele.
Moderatie verband tussen A en B wordt versterkt door een 3e variabele.
Differentiële diagnose stoornissen die erop lijken of in de buurt komen worden ook gemarkeerd
HC 3
Betrouwbaarheid wat is de consistentie en herhaalbaarheid van bevindingen? Zijn de resultaten ongeveer
hetzelfde als je het onderzoek nog een keer uitvoert?
Validiteit Hebben we gemeten wat we willen meten? Zijn er alternatieve verklaringen voor de
bevindingen? Is het generaliseerbaarheid?
Non-experimenteel onderzoek, Vaak case studie of correlationele studie
beschrijvend
Experimentele studie Heeft meer interne validiteit dan non-experimenteel, geeft info over relaties tussen
variabelen (afhankelijk en onafhankelijk).
Randomized experiment Sterk oorzaak-en-effect relatie. Staat in de onderzoekswereld het hoogst aangeschreven,
HC 1
Ontwikkelingsstoornis Gedrag dat dusdanig afwijkt waardoor je het niet meer als normaal kan beschouwen. Het
dagelijks functioneren komt onder druk te staan.
Psychopathologie Gedrag dat eens maar niet langer passend kon worden geacht voor het
ontwikkelingsniveau van het kind.
Ontwikkelingspsychopathologie De studie naar ontwikkelingsprocessen die bijdragen of beschermen tegen
psychopathologie.
Microniveau Familie, school, peers etc.
Mesoniveau Interacties tussen microsysteemfactoren
Exoniveau Lokale gemeenschap, politie, media etc.
Macroniveau Economisch systeem, politiek systeem, cultuur
Medische visie Psychopathologie komt voort uit organisch disfunctioneren
Operante conditionering Leren door belonen en straffen. Skinner.
Extinction Gedrag uit laten sterven door het niet meer te belonen.
Reinforcement Versterking door iets positiefs toe te voegen of iets negatiefs weg te halen.
Adaptatie Bestaat uit assimilatie en accommodatie
Assimilatie Proces waarmee bestaande kennis en vaardigheden worden gebruikt in nieuwe situaties
Accommodatie Proces van aanpassing van bestaande vaardigheden of kennis om met een nieuwe situatie
om te kunnen gaan
Id Alle driften
Ego Wat je uiteindelijk gaat doen
Superego Geweten
Triangulatie Groot conflict tussen ouders, maar kind wordt aangemeld voor therapie. Lijkt op
detouring-attacking, maar hier is conflict tussen ouders wel duidelijk en niet toegedekt.
Ouder-kind coalitie kind heeft een coalitie gevormd met een van de ouders. Dus relatie met ene is erg goed,
maar andere is verstoord.
Detouring-supportive Gezinsleden zitten heel dicht op elkaar. Er is geen ruimte om buiten het gezin te kijken.
Grenzen naar buiten zijn heel groot. In dit soort gezinnen vindt verhoudingsgewijs veel
seksueel misbruik plaats. Dus hele gesloten gezinnen. Relaties lijken goed, maar er kan
conflict zijn tussen vader en moeder (toegedekt conflict).
Detouring-attacking Relatie met beide ouders is verstoord. Relatie tussen vader en moeder lijkt wel goed,
maar dit is vaak niet zo. Het kind wordt gezien als het probleem.
Equifinaliteit Bepaald resultaat kan door verschillende omstandigheden bereikt worden.
multifinaliteit Dezelfde ervaring kan geassocieerd worden met verschillende uitkomsten.
HC 2
FAS Feutaal alcohol syndroom. Kinderen onthouden weinig en hebben een kenmerkend
uiterlijk.
Verwaarlozing Vorm van mishandeling. Kan zowel fysiek als emotioneel zijn.
Proximaal Dichtbij. Hoe dichter een factor bij de kern komt, hoe meer effect het heeft.
Distaal Ver weg.
, Begrippen ontwikkelingsstoornissen
Holistisch Organisatorisch perspectief. Integratieve weergave. Organisme is een dynamisch systeem
waarin ontwikkelingsdomeinen interacteren.
Hiërarchisch Organisatorisch perspectief. Psychologische groei, toename van complexiteit en
organisatie. Piaget.
Fase-specifiek Organisatorisch perspectief. Stadium-opvallende problemen spelen een rol. Erikson.
Probabilistisch Organisatorisch perspectief. Niet deterministisch. Waarschijnlijkheidsleer.
Risicofactoren Vergroten de kans op ontwikkelingspsychopathologie.
Kwetsbaarheid Een type risicofactor. Vergroot de kans op het ontwikkelen van specifieke problemen na
blootstelling aan een risicofactor.
Beschermende/ Normale gezonde ontwikkeling ondanks blootstelling aan een risicofactor, resulteert in
promotive factoren veerkracht.
Necessary factor Factor die perse nodig is voor een stoornis.
Sufficient factor Een factor die op zichzelf verantwoordelijk is voor een probleem of stoornis.
Contributing factor Een bijdragende factor, een van de mogelijke oorzaken van een probleem of stoornis.
Diathese-Stress model als je in je aanleg kwetsbaar bent en er komen negatieve factoren in jouw omgeving bij,
dan neemt de kans op een ontwikkelingsstoornis toe. Er is een drempel die gevormd
wordt door veerkracht.
Differential Susceptibility model kinderen zijn kneedbaar. Door temperament factoren leiden negatieve factoren niet altijd
tot ontwikkelingsstoornissen.
Homotypisch gedrag Doet zich steeds op dezelfde manier voor
Heterotypisch gedrag ontwikkeling in een bepaalde stoornis. Het cumulatieve is van belang.
Stemmingsstoornissen kunnen in volwassenheid heel anders tot uiting komen dan in de
adolescentie. De voorspellende waarde van een bepaalde stoornis is dus divers. Geslacht
speelt ook een rol.
Cumulatief omgeving wordt niet aangepast op wat het kind nodig heeft. Daardoor blijven de
problemen zich opbouwen en neemt het probleemgedrag toe.
Contemporary omgeving wordt wel aangepast, maar hetzelfde gedrag duikt op. Het gedrag blijft zich
herhalen. Dus met het aanpassen van de omgeving voorkom je niet alles, maar je
voorkomt wel dat het cumulatief wordt.
Bidirectionaliteit Factoren hangen samen en beïnvloeden elkaar.
Mediatie verband tussen A en B verloopt via een 3e variabele.
Moderatie verband tussen A en B wordt versterkt door een 3e variabele.
Differentiële diagnose stoornissen die erop lijken of in de buurt komen worden ook gemarkeerd
HC 3
Betrouwbaarheid wat is de consistentie en herhaalbaarheid van bevindingen? Zijn de resultaten ongeveer
hetzelfde als je het onderzoek nog een keer uitvoert?
Validiteit Hebben we gemeten wat we willen meten? Zijn er alternatieve verklaringen voor de
bevindingen? Is het generaliseerbaarheid?
Non-experimenteel onderzoek, Vaak case studie of correlationele studie
beschrijvend
Experimentele studie Heeft meer interne validiteit dan non-experimenteel, geeft info over relaties tussen
variabelen (afhankelijk en onafhankelijk).
Randomized experiment Sterk oorzaak-en-effect relatie. Staat in de onderzoekswereld het hoogst aangeschreven,
