Samenvatting Agogiek periode 2 leerjaar 1 (artikelen)

Agogiek hoorcollege week 1

Professionele hulpverleners onderscheiden zich van niet-professionele hulpverleners onder
andere doordat zij methodisch werken.

Professionele hulpverlening
- Een professionele hulpverlener;
o Werkt methodisch
o Kan verschillende methoden hanteren
o Weet op het juiste moment de juiste methode voor de juiste cliënt te kiezen
- Hulpverlening voorheen;
o Persoonlijke kwaliteiten centraal
o Hulpverlening op waarden gebaseerd
- Verandering in hulpverlening;
o Cliënt als object  cliënt als subject
o ‘wij weten wat goed voor je is’  ‘wat wil de cliënt’?
o Cliëntgerichtheid belangrijkste waarde
o Inmiddels alweer stap verder; gebruikte methoden moeten bewezen effectief
zijn. Evidence based werken (doen wat ze moeten doen) genoemd.
o De oriëntatie op waarden wordt value based werken genoemd en het
cliëntgericht werken client based werken. Alle drie de oriëntaties zijn van
belang bij goede hulpverlening.




Professionele hulpverlening bepaalde methodes.
Waarom methodes? - laten leiden
-aan de hand van methodes kun je je rugzak vullen

Methode en methodiek; geen eenduidige begrippen
1. Methode
2. Methodiek  overkoepelend aan methodes
3. Methodisch handelen

Hulpverlenen is een wederkerig proces waarin hulpverlener en cliënt ook als persoon
betrokken zijn en met elkaar te maken hebben. D.w.z. dat het handelen niet alleen maar
perfect uitvoeren is, maar ook bepaald moet worden door intuïtie en reflectie op het handelen
en de situatie.

1

,“Methodiek is een door de hulpverleners gezamenlijk te dragen flexibel geheel van
sturende praktijktheoretische inzichten en ethische en normatieve stellingnames over
een omschreven gebied van de hulpverlening”

Het mogelijk maken en ondersteunen van dergelijke keuzen is een belangrijke functie van
methodiek.

Methodiek geeft lijdraad om richting te geven aan het handelen
Bijv. systeemgericht werken

Methodiek;
- Stelt social workers in staat op een verantwoorde manier methoden/ werkwijzen
kiezen
- Geeft in grote lijnen aan hoe hulpverleend moet worden en binnen welke grenzen de
social worker moet handelen
- Geeft aanwijzingen en ondersteuning bij handelen
- Is open en dynamisch
- Gedragen door iedereen; van cliënt tot management

Vier basiselementen methodiek;
- Maakt verantwoord kiezen mogelijk
o Overkoepelend kader
o Stelt de hulpverlener in staat te kiezen, ook verantwoorden
- Steunt op praktijktheoretische inzichten
o Zorgt verbinding theorie en praktijk (selectie theorieën)
o Zowel vanuit praktijkervaring komen (inductief; van onderen)
o Zowel vanuit wetenschappelijke kennis (deductief; van boven)
o Verhouding kan wisselen
- Methodiek kent ethische en normatieve stellingnames
o Waarden en normen die het methodisch handelen bepalen
o Geheel van gezamenlijk gedragen belangrijke waarden en normen die als
basis dienen voor het handelen
- Methodiek ontwikkelt zich in wisselwerking tussen theorie en praktijk



2

, Theorieën en wetenschappelijke inzichten

Ervaringen van hulpverleners

Deze elementen vormen een samenhangend geheel en zijn los van elkaar niet goed te
begrijpen.

Methodiek SPH en instellingsmethodiek
Beroepsmethodiek (methodiek SPH) gaat over het domein dat door het beroep bestreken
wordt en over het kijken en handelen waaraan men de beroepsbeoefenaar kan herkennen.
Het bevat de praktijktheoretische inzichten en ethische en normatieve stellingsnames binnen
het beroep SPH.
Instellingsmethodiek: het denk- en werkmodel van de instelling. In deze instellingsmethodiek
zullen in meerdere of mindere mate elementen van beroepsmethodiek (methodiek SPH)
terug te vinden zijn, naast elementen van andere disciplines.

Broodroosterzorg: zorg die wel lekker aanvoelt, maar waarbij de cliënt (brood) zich moet
aanpassen aan de hulpverlening (broodrooster), wil het resultaat bevredigend zijn.

Methode
“Een methode is een omschreven en doelgerichte werkwijze om met een cliënt of
cliëntengroep in een bepaalde situatie een bepaald vraagstuk op te lossen. Een methode
geeft richting aan het handelen van de hulpverlener door middel van aanwijzingen voor het
gebruik van instrumenten en technieken”

Methodes; doelgericht te werk om voor een bepaalde cliënt een bepaald vraagstuk op te
lossen. Methodes kunnen jouw rugzak vullen, hoe je iets kan aan pakken.
Bijv. familieopstelling

Methode is….
- Is gericht op een doelgroep
- Kent specifieke, welomschreven doelen
- Specifiek en beperkt in bereik; bruikbaar voor de situatie of het vraagstuk dat speelt.
- Gestandaardiseerd en overdraagbaar, vaste structuur
- Niet voor eenmalig gebruik, niet persoonsgebonden
in principe methode ontwikkelt voor bepaalde doelgroep met dezelfde kenmerken
- Handelingsgericht
- Expliciet theoretisch, wetenschappelijk verantwoord kader
- Bewezen effectief (bij voorkeur)

Veel verschillende methodes;
- Gedragsverandering tot doel
- Gedragsverandering d.m.v. inzicht
- Richten op omgeving i.p.v. op cliënt
Methoden worden naast en door elkaar gebruikt


3

, Recept (vast) (als je precies handelt volgens de voorschriften, lukt het altijd)  veel ruimte
(andere zijn minder gedetailleerd en geven de hulpverlener ruimte voor eigen interpretatie en
aanpassing aan de omstandigheden.

Agogische hulpverlening; cliënt heeft actieve rol (hij bepaalt mede de hulpverlening). Hij is
een medespeler. Hulpverlening komt in interactie tussen beide tot stand. Het
hulpverleningsproces krijgt zo een meer circulair en intersubjectief karakter en wordt ook in
zeker mate onvoorspelbaar.
Social worker; flexibel en creatief

Doelen van een methode  gedragsverandering
Hoe? (verschillende categorieën);
1. Onder controle brengen
2. Problemen oplossen/genezen
3. Behouden/ stabiliseren (ongeneeslijk zieke mensen, mensen met dementie)  leren
om te gaan
4. Herstellen (rehabilitatie)  mensen die begeleid gaan wonen
5. Ontwikkelen en groeien  jeugdzorg, jeugdhulpverlening


METHODIEK: METHODE: INTERVENTIE:

Oplossingsgericht  Video-  Vaardigheden in kaart
werken interactiebegeleiding brengen
 Vaardighedenplan  Oefenen van
 Motiverende vaardigheden
gespreksvoering  Gesprekstechnieken
Systeemgericht  Familieopstelling  Sociale netwerk in kaart
werken  Familienetwerkberaad brengen
Competentiegericht  Competentiemodel  Positief gedrag belonen
werken  Doelgerichte  Consequent zijn in
competentievergrotende regels
groepsactiviteiten  Samenwerken met
ouders etc.

Concrete acties om doel te bereiken  interventie

Movisie; databank met informatie

Wat maakt een methode succesvol? Mensen!!
Jij kunt ervoor zorgen dat een methode werkt
• Methode = middel om dichter bij doel te komen, nooit doel op zichzelf
• Een methode is succesvol als daarmee het doel van de hulpverlening bereikt wordt of
binnen bereik komt.

Methodisch handelen;
• Doelgericht
• Systematisch


4