INLEIDING RECHT
Werkcollege 28-08-2019
Binnen het publiekrecht moet de overheid haar overheidsbevoegdheid uitoefenen ten opzichte van de
burgers, anders kan er niet worden gesproken over publiekrecht.
Als je voor een handeling (recht of plicht) geen overheidsbevoegdheid nodig hebt, dan spreken we over
privaatrecht.
Materieel recht is de inhoud van het recht. wetboek van (….)-recht
Formeel recht is de uitvoering/handhaving van het recht. wetboek van (….)-vordering
Werkcollege 04-09-2019
Wetten in formele zin zegt iets over de makers van de wet en kan je herkennen aan het woord wet en
wetboek. Wetten in materiële zin zijn algemeen verbindende voorschriften. Bijna alles wat onder wetten
en wetboeken valt zijn wetten in formele zin en materiële zin, want ze zijn voor iedereen algemeen
verbindend. Als iets niet het woord wet of wetboek bevat gaat het om wetten in formele zin, het is dan
voor iedereen algemeen geldig, maar niet gemaakt door regering en Staten-Generaal. Voorbeelden
hiervan zijn het bouwbesluit, verkeersregels en verordeningen. Er zijn een paar wetten in enkel formele
zin, zoals het huwelijk van het koninklijk huis. Dit moet bij wet worden goedgekeurd. Een ander voorbeeld
zijn de begrotingswetten met Prinsjesdag die bij wet moeten worden goedgekeurd. Deze wetten zijn dus
voor één specifiek geval geldend en niet algemeen verbindend.
Legaliteitsbeginsel = de overheid alleen bevoegdheid op wettelijke basis.
Trias politica = scheiding van machten – wetgevend (regering & Staten-Generaal), uitvoerend (regering) &
rechtsprekend (onafhankelijke rechters). Nederland heeft ook een machtenscheiding, maar deze is niet
volledig strikt.
Klassieke rechten moeten de vrijheden van burgers door de overheid waarborgen. Dit is onder te verdelen
onder vrijheidsrechten, politieke rechten en gelijkheidsrechten. Klassieke grondrechten zijn af te dwingen
bij de rechter.
Sociale rechten gaat het om een zorgplicht van de overheid naar haar burgers. Hier kan je geen beroep op
doen en is dus niet afdwingbaar bij een rechter.
Een provinciale verordening blijft buiten toepassing als een bijvoorbeeld een grondwet de verordening
tegen spreekt. Dit komt doordat sommige regelgeving boven een andere regelgeving staat:
1. Verdrag
2. Grondwet
3. Wetten in formele zin
4. Algemene maatregelen van bestuur
5. Ministeriële regelgeving
6. Provinciale verordeningen
7. Gemeentelijke verordeningen
Werkcollege 28-08-2019
Binnen het publiekrecht moet de overheid haar overheidsbevoegdheid uitoefenen ten opzichte van de
burgers, anders kan er niet worden gesproken over publiekrecht.
Als je voor een handeling (recht of plicht) geen overheidsbevoegdheid nodig hebt, dan spreken we over
privaatrecht.
Materieel recht is de inhoud van het recht. wetboek van (….)-recht
Formeel recht is de uitvoering/handhaving van het recht. wetboek van (….)-vordering
Werkcollege 04-09-2019
Wetten in formele zin zegt iets over de makers van de wet en kan je herkennen aan het woord wet en
wetboek. Wetten in materiële zin zijn algemeen verbindende voorschriften. Bijna alles wat onder wetten
en wetboeken valt zijn wetten in formele zin en materiële zin, want ze zijn voor iedereen algemeen
verbindend. Als iets niet het woord wet of wetboek bevat gaat het om wetten in formele zin, het is dan
voor iedereen algemeen geldig, maar niet gemaakt door regering en Staten-Generaal. Voorbeelden
hiervan zijn het bouwbesluit, verkeersregels en verordeningen. Er zijn een paar wetten in enkel formele
zin, zoals het huwelijk van het koninklijk huis. Dit moet bij wet worden goedgekeurd. Een ander voorbeeld
zijn de begrotingswetten met Prinsjesdag die bij wet moeten worden goedgekeurd. Deze wetten zijn dus
voor één specifiek geval geldend en niet algemeen verbindend.
Legaliteitsbeginsel = de overheid alleen bevoegdheid op wettelijke basis.
Trias politica = scheiding van machten – wetgevend (regering & Staten-Generaal), uitvoerend (regering) &
rechtsprekend (onafhankelijke rechters). Nederland heeft ook een machtenscheiding, maar deze is niet
volledig strikt.
Klassieke rechten moeten de vrijheden van burgers door de overheid waarborgen. Dit is onder te verdelen
onder vrijheidsrechten, politieke rechten en gelijkheidsrechten. Klassieke grondrechten zijn af te dwingen
bij de rechter.
Sociale rechten gaat het om een zorgplicht van de overheid naar haar burgers. Hier kan je geen beroep op
doen en is dus niet afdwingbaar bij een rechter.
Een provinciale verordening blijft buiten toepassing als een bijvoorbeeld een grondwet de verordening
tegen spreekt. Dit komt doordat sommige regelgeving boven een andere regelgeving staat:
1. Verdrag
2. Grondwet
3. Wetten in formele zin
4. Algemene maatregelen van bestuur
5. Ministeriële regelgeving
6. Provinciale verordeningen
7. Gemeentelijke verordeningen
