Aardrijkskunde Globalisering hoofdstuk 1.
Paragraaf 1 Globalisering: one world?
Bij aardrijkskunde bedoelen we met globalisering of mondialisering het proces waarbij de
verwevenheid tussen gebieden en samenlevingen op aarde toeneemt. → Met
aardrijkskunde te maken om dat globalisering de inrichting en functie van gebieden
veranderd.
Globalisering speelt op de volgende dimensies. (5)
1. Natuurlijke
2. Demografische
3. Economische → jouw kleding wordt in lagelonenlanden gemaakt
4. Politiek → Door VN gaan Nederlandse soldaten op vredesmissies
5. Sociaal-culturele → In arme gebieden worden Amerikaanse films gekeken
Door een verbetering van transport- en communicatietechnologie vestigen MNO’s. Onder
transporttechnologie begrijpen we alle technologie die nodig is om het vervoer van
grondstoffen en goederen mogelijk te maken. Onder communicatietechnologie verstaan we
de technologie die nodig is om uitwisseling van informatie mogelijk te maken.
De laatste jaren is deze techniek versneld door 3 dingen. Namelijk de reis- en vervoertijden
zijn gedaald. De transport en communicatie is goedkoper geworden. En de infrastructuur is
verbeterd.
De motor achter globalisering zijn MNO’s. Met hun vestigingen vormen ze een soort
mondiaal netwerk.
Tijd-ruimtecompressie houdt in dat de tijd en ruimte als het ware in elkaar gedrukt worden.
→ Proces waarbij de relatieve afstand afneemt. Dus de afstand blijft hetzelfde, maar de tijd
tussen de gebieden neemt af.
We spreken van een global village waarbij iedereen met elkaar verbonden is door sociale
media.
Paragraaf 2 Economische globalisering: oorzaken
De vrijemarkteconomie is het leidende economische systeem geworden na de uiteenvallen
van de Sovjet-Unie, en de toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie.
Dit vrijer worden (liberalisering) maakt het toenemen van de wereldhandel mogelijk met als
gevolg dat de productie en uitwisseling van goederen en diensten een internationaler
karakter krijgt. En gebieden raken economisch steeds hechter verbonden.
Je kan de na 1990se economische globalisering aflezen aan de sterke stijging van
buitenlandse investeringen, groei internationale transportverkeer en toename
wereldhandel. Deze stijging neemt af door een afkoeling van de economie in de BRIC-landen.
MNO’s kijken of ze goed gevestigd zijn door te kijken naar loon/arbeidsniveau,
bereikbaarheid, belastingvoordelen en politieke stabiliteit.
, Door globalisering vervagen landgrenzen. De WTO stimuleert de vrijhandel. Landen
schappen dus allerlei handelsbeperkingen. Dus geen tariefmuur (hoge import om eigen
productie te beschermen) en importquota (beperking aantal import).
Eerste vrijhandel: NAFTA tussen Canada, Mexico en de Verenigde Staten.
Landen met een economische crisis trekken kiezen snel voor protectionistische maatregelen.
De markt beschermen tegen het buitenland. (Denk aan Trump versus China)
MNO’s kiezen voor hun onderdelen de meest winstgevende plek, waardoor de
arbeidsintensiteit verplaatst naar lagelonenlanden. De productieketen, de route die een
product aflegt van grondstof tot consument, wordt opgedeeld en verspreid over
verschillende gebieden.
Een ander gevolg van het vertrekken van MNO’s is dat de wereldhandel plaatsvindt tussen
de verschillende onderdelen van de eigen multinational. → De handel en het vervoer zijn
veel sneller gegroeid dan de productie.
MNO’s gaan internationaal afzetmarkten veroveren. Ze denken de helft van de omzet in de
toekomst te realiseren uit de BRIC-landen.
Paragraaf 3 Economische globalisering: gevolgen
De triade houdt in de internationale goederen- en kapitaalstroom tussen Noord-Amerika,
Europa en Japan. Zij heten de triade omdat zij de wereldeconomie beheersen.
Dit mondiale netwerk van deze drie genoemde landen, is in gevaar. De landen in de
semiperiferie komen op en ontwikkelen zich snel. Er is sprake van een global shift: een
verplaatsing van het economisch zwaartepunt. (Verenigde Staten → China)
Geografische gevolgen van snelle globalisering:
- Er ontstaat een nieuwe internationale arbeidsverdeling. De verandering van taken
binnen productie. Grondstofleverancier, productiecentrum en dienstverlener.
- Naast productie verplaatsen MNO’s ook hun winkels naar deze landen. (IKEA)
- Van uitschuiven naar doorschuiven. De locatie van bedrijven wordt snel aangepast
naar lokale situatie. Verplaatsing door verandering belasting/loon. Soms gaan
bedrijven terug naar het westen. Bijvoorbeeld modegevoelige bedrijven doen dat. Dit
gaat samen met robotisering dus banen keren langzaam weer terug.
- MNO’s beperken zich tot hun core business. Alle andere activiteiten worden
afgestoten en zo nodig ingehuurd. (Denk aan bedrijven die een netwerkondernemers
heeft in Bangladesh.)
- Globalisering is voelbaar over de wereld. Loopt de spanning in het middeloosten op?
Dan betaal jij meer voor de benzine.
- Economische globalisering leidt tot grotere sociale en regionale ongelijkheid.
Door globalisering worden sommige landen aantrekkelijk voor MNO’s en komen steden in
aanmerking met bedrijven. Hierdoor zijn sommige gebieden booming terwijl in het
Paragraaf 1 Globalisering: one world?
Bij aardrijkskunde bedoelen we met globalisering of mondialisering het proces waarbij de
verwevenheid tussen gebieden en samenlevingen op aarde toeneemt. → Met
aardrijkskunde te maken om dat globalisering de inrichting en functie van gebieden
veranderd.
Globalisering speelt op de volgende dimensies. (5)
1. Natuurlijke
2. Demografische
3. Economische → jouw kleding wordt in lagelonenlanden gemaakt
4. Politiek → Door VN gaan Nederlandse soldaten op vredesmissies
5. Sociaal-culturele → In arme gebieden worden Amerikaanse films gekeken
Door een verbetering van transport- en communicatietechnologie vestigen MNO’s. Onder
transporttechnologie begrijpen we alle technologie die nodig is om het vervoer van
grondstoffen en goederen mogelijk te maken. Onder communicatietechnologie verstaan we
de technologie die nodig is om uitwisseling van informatie mogelijk te maken.
De laatste jaren is deze techniek versneld door 3 dingen. Namelijk de reis- en vervoertijden
zijn gedaald. De transport en communicatie is goedkoper geworden. En de infrastructuur is
verbeterd.
De motor achter globalisering zijn MNO’s. Met hun vestigingen vormen ze een soort
mondiaal netwerk.
Tijd-ruimtecompressie houdt in dat de tijd en ruimte als het ware in elkaar gedrukt worden.
→ Proces waarbij de relatieve afstand afneemt. Dus de afstand blijft hetzelfde, maar de tijd
tussen de gebieden neemt af.
We spreken van een global village waarbij iedereen met elkaar verbonden is door sociale
media.
Paragraaf 2 Economische globalisering: oorzaken
De vrijemarkteconomie is het leidende economische systeem geworden na de uiteenvallen
van de Sovjet-Unie, en de toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie.
Dit vrijer worden (liberalisering) maakt het toenemen van de wereldhandel mogelijk met als
gevolg dat de productie en uitwisseling van goederen en diensten een internationaler
karakter krijgt. En gebieden raken economisch steeds hechter verbonden.
Je kan de na 1990se economische globalisering aflezen aan de sterke stijging van
buitenlandse investeringen, groei internationale transportverkeer en toename
wereldhandel. Deze stijging neemt af door een afkoeling van de economie in de BRIC-landen.
MNO’s kijken of ze goed gevestigd zijn door te kijken naar loon/arbeidsniveau,
bereikbaarheid, belastingvoordelen en politieke stabiliteit.
, Door globalisering vervagen landgrenzen. De WTO stimuleert de vrijhandel. Landen
schappen dus allerlei handelsbeperkingen. Dus geen tariefmuur (hoge import om eigen
productie te beschermen) en importquota (beperking aantal import).
Eerste vrijhandel: NAFTA tussen Canada, Mexico en de Verenigde Staten.
Landen met een economische crisis trekken kiezen snel voor protectionistische maatregelen.
De markt beschermen tegen het buitenland. (Denk aan Trump versus China)
MNO’s kiezen voor hun onderdelen de meest winstgevende plek, waardoor de
arbeidsintensiteit verplaatst naar lagelonenlanden. De productieketen, de route die een
product aflegt van grondstof tot consument, wordt opgedeeld en verspreid over
verschillende gebieden.
Een ander gevolg van het vertrekken van MNO’s is dat de wereldhandel plaatsvindt tussen
de verschillende onderdelen van de eigen multinational. → De handel en het vervoer zijn
veel sneller gegroeid dan de productie.
MNO’s gaan internationaal afzetmarkten veroveren. Ze denken de helft van de omzet in de
toekomst te realiseren uit de BRIC-landen.
Paragraaf 3 Economische globalisering: gevolgen
De triade houdt in de internationale goederen- en kapitaalstroom tussen Noord-Amerika,
Europa en Japan. Zij heten de triade omdat zij de wereldeconomie beheersen.
Dit mondiale netwerk van deze drie genoemde landen, is in gevaar. De landen in de
semiperiferie komen op en ontwikkelen zich snel. Er is sprake van een global shift: een
verplaatsing van het economisch zwaartepunt. (Verenigde Staten → China)
Geografische gevolgen van snelle globalisering:
- Er ontstaat een nieuwe internationale arbeidsverdeling. De verandering van taken
binnen productie. Grondstofleverancier, productiecentrum en dienstverlener.
- Naast productie verplaatsen MNO’s ook hun winkels naar deze landen. (IKEA)
- Van uitschuiven naar doorschuiven. De locatie van bedrijven wordt snel aangepast
naar lokale situatie. Verplaatsing door verandering belasting/loon. Soms gaan
bedrijven terug naar het westen. Bijvoorbeeld modegevoelige bedrijven doen dat. Dit
gaat samen met robotisering dus banen keren langzaam weer terug.
- MNO’s beperken zich tot hun core business. Alle andere activiteiten worden
afgestoten en zo nodig ingehuurd. (Denk aan bedrijven die een netwerkondernemers
heeft in Bangladesh.)
- Globalisering is voelbaar over de wereld. Loopt de spanning in het middeloosten op?
Dan betaal jij meer voor de benzine.
- Economische globalisering leidt tot grotere sociale en regionale ongelijkheid.
Door globalisering worden sommige landen aantrekkelijk voor MNO’s en komen steden in
aanmerking met bedrijven. Hierdoor zijn sommige gebieden booming terwijl in het
