Zorg voor onszelf?
Hoofdstuk 22 Buffers van ouderschap
versterken.
Social Work jaar 3 JEUGD
Inleiding
Ouders zijn hoofdverantwoordelijk voor opvoeding en hebben de vrijheid om hun kind naar eigen
inzicht groot te brengen. Hier zijn we het mee eens in Nederland. Ook is het een geaccepteerd doel
in het jeugdbeleid om de eigen krachten van gezinnen en jeugd te versterken. Bemoeienis van de
maatschappij, overheid, professionals en ouders met ouderschap gaat gepaard met manoeuvreren
tussen betrokkenheid en terughoudendheid.
Dit spanningsveld tussen betrokkenheid en terughoudendheid kenmerkt onder meer het
beleid over opvoedondersteuning. Niet alleen de ouders hebben het moeilijk met ruimte tussen
betrokkenheid en terughoudendheid af, maar ook professionals die met de ouders te maken heeft.
Dit spanningsveld beïnvloedt ons spreken over opvoeden, ouderschap en de betekenissen van zorg
en verantwoordelijkheden. Daarbij is het opvallend dat de ouders in dit debat geen stem hebben. In
dit artikel leer je over hoe het beleid ‘ouderschapsgroei’ kan versterken. Deze focus op ouders
betekend niet dat de focus op het kind weg hoeft te gaan. In het dagelijkse leven staat het
ouderperspectief en kinderperspectief naast elkaar.
Opvoeden is een zwarte doos
Ideevorming over opvoeden is minimaal want het past een overheid niet om ideeën over het goede
leven te formuleren: volgens partijen is juist het gezin de plek om hierover te spreken. Het woord
‘ouders’ ontbreekt vaak in deze teksten, ook is er geen aandacht voor de ervaringen en
inspanningen van ouders. Hun stem ontbreekt. Daarmee is er ook geen zicht op de vraag hoe je de
ouderschap vanuit het beleid kunt steunen. In dit beleidsdebat blijft opvoeden een zwarte box. Wat
maakt nu dat de ene ouder zich schijnbaar vanzelf ontwikkelt tot een ‘goed genoege’ ouder en de
ander niet?
Ouderschap van dichtbij
de meeste definities van ouders of ouderschap zijn heel praktisch: ouderschap is het hebben en
opvoeden van kinderen. Van der Pas heeft ouderschap gedefinieerd als een ethische positie van de
ouder tegenover het kind. Ouderschap breng het besef van verantwoordelijkheid mee. Dit is een
besef van een ethische commitment dat altijd op de achtergrond aanwezig is.
Onderzoeken beschrijven ervaringen van prille ouders die aansluiten bij het idee van besef
verantwoordelijk te zijn. Dit besef is erg belangrijk in de ouderschapsgroei, want ouders willen het
goed doen maar hebben geen idee hoe. Opvoeden is een ‘learning on the job’ en heeft geen
gebruiksaanwijzing bij geleverd. Bij moeders overheersen gevoelens van verwarring en verstoord
besef van eigen identiteit. Ouderschapsgroei is meer dan zorg voor een baby: het is een leven
waarbij alle aspecten opnieuw uitgevonden moeten worden.
Tegelijkertijd wordt er verwacht dat ouders hoog volwassenen zijn en zij het kind zonder
moeite kunnen groot brengen. Ook in het beleid wordt verwacht dat ouders zich vanzelf
ontwikkelen tot goede opvoeders. Deze mythes maskeren de inzet van de worsteling van ouders en
de kwetsbaarheid omdat zij als norm fungeren. Maatschappelijke opvattingen resoneren mee in het
Hoofdstuk 22 Buffers van ouderschap
versterken.
Social Work jaar 3 JEUGD
Inleiding
Ouders zijn hoofdverantwoordelijk voor opvoeding en hebben de vrijheid om hun kind naar eigen
inzicht groot te brengen. Hier zijn we het mee eens in Nederland. Ook is het een geaccepteerd doel
in het jeugdbeleid om de eigen krachten van gezinnen en jeugd te versterken. Bemoeienis van de
maatschappij, overheid, professionals en ouders met ouderschap gaat gepaard met manoeuvreren
tussen betrokkenheid en terughoudendheid.
Dit spanningsveld tussen betrokkenheid en terughoudendheid kenmerkt onder meer het
beleid over opvoedondersteuning. Niet alleen de ouders hebben het moeilijk met ruimte tussen
betrokkenheid en terughoudendheid af, maar ook professionals die met de ouders te maken heeft.
Dit spanningsveld beïnvloedt ons spreken over opvoeden, ouderschap en de betekenissen van zorg
en verantwoordelijkheden. Daarbij is het opvallend dat de ouders in dit debat geen stem hebben. In
dit artikel leer je over hoe het beleid ‘ouderschapsgroei’ kan versterken. Deze focus op ouders
betekend niet dat de focus op het kind weg hoeft te gaan. In het dagelijkse leven staat het
ouderperspectief en kinderperspectief naast elkaar.
Opvoeden is een zwarte doos
Ideevorming over opvoeden is minimaal want het past een overheid niet om ideeën over het goede
leven te formuleren: volgens partijen is juist het gezin de plek om hierover te spreken. Het woord
‘ouders’ ontbreekt vaak in deze teksten, ook is er geen aandacht voor de ervaringen en
inspanningen van ouders. Hun stem ontbreekt. Daarmee is er ook geen zicht op de vraag hoe je de
ouderschap vanuit het beleid kunt steunen. In dit beleidsdebat blijft opvoeden een zwarte box. Wat
maakt nu dat de ene ouder zich schijnbaar vanzelf ontwikkelt tot een ‘goed genoege’ ouder en de
ander niet?
Ouderschap van dichtbij
de meeste definities van ouders of ouderschap zijn heel praktisch: ouderschap is het hebben en
opvoeden van kinderen. Van der Pas heeft ouderschap gedefinieerd als een ethische positie van de
ouder tegenover het kind. Ouderschap breng het besef van verantwoordelijkheid mee. Dit is een
besef van een ethische commitment dat altijd op de achtergrond aanwezig is.
Onderzoeken beschrijven ervaringen van prille ouders die aansluiten bij het idee van besef
verantwoordelijk te zijn. Dit besef is erg belangrijk in de ouderschapsgroei, want ouders willen het
goed doen maar hebben geen idee hoe. Opvoeden is een ‘learning on the job’ en heeft geen
gebruiksaanwijzing bij geleverd. Bij moeders overheersen gevoelens van verwarring en verstoord
besef van eigen identiteit. Ouderschapsgroei is meer dan zorg voor een baby: het is een leven
waarbij alle aspecten opnieuw uitgevonden moeten worden.
Tegelijkertijd wordt er verwacht dat ouders hoog volwassenen zijn en zij het kind zonder
moeite kunnen groot brengen. Ook in het beleid wordt verwacht dat ouders zich vanzelf
ontwikkelen tot goede opvoeders. Deze mythes maskeren de inzet van de worsteling van ouders en
de kwetsbaarheid omdat zij als norm fungeren. Maatschappelijke opvattingen resoneren mee in het
