HOORCOLLEGE 1 INTRODUCTIE GEDRAGSWETENSCHAPPEN
VERKLARING VAN GEDRAG
Hoe autonoom is gedrag van het individu?
- Individu- samenleving (structure-agency)
- .Biologie-omgeving (nature- nurture)
- Individu en samenleving is een samenspel
- Voorgeprogrameerd vs bijna niet voorgeprogrammeerd (dus nature of aanleren)
UITEENLOPENDE MENSBEELDEN
Inzicht in het menselijk handlen vereist inzich in menselijke aard. De basale kenmerken en processen van et
menselijkj organisme
Mensbeelden:
Filosofisch, levensbeschouwelijke of religieuze overtuigingen
Sociaalwetenschappelijke theorieen en onderzoeksbevindingen
Mensbeelden worden gevormd door en vormen onze observatie
Samenspel van perceptie en ervaring
Schemata-gestructureerde informatie en sturende denkpatronen
Cognitief raamwerk (denkkader)- organisatie van kennis
- Expertise opbouwen is het ontwikkelen van schemas om informatie te plaatsen in betekenisvolle
patronen
Biologisch mensbeeld: mensen zijn egoistisch
BIOLOGISCH-ADAPTIEVE MENSBEELD
Evolutionair perspectief
Kenmerken en eigenschappen hangen samen met genen die overerven
Er is altijd…..
,Evolutie en de mens:
- Menselijke soort is uitvloeisel van zeer langzaam en zeer langdurig veranderend proces
Hersennen:
- The new brian
- The mammalian brain
- Reptilian brain
- Paul mclean
-
Evolutionaire psychologie
- Psychologische eigenschappen als biologische aanpassingen aan uitdagingen in de omgeving
- Eigenschappen die in alle culruten voorkomen
- Bijvoorbeeld: afleiden emoties van anderen, onderschei verwanten, samwerken met andere
, Seksuele partnerselectie
- Theoriie is niet een feit maar een hypothese
- Dr david buss
- Reproductieve strategien, voorkeur voor aantallen
-
- Maar: posthoc verklaringen en theoretische inconsistenties
ERFELIJKHEID EN OMGEVING
Sommige fysieke kenmerken zijn erfelijk. Maar hoe zit dat met psychologische kenmerken?
- Nature-nurture debat: wat is de rol van aangevoren en aangeleerde factoren in gedrag?
Persoonlijkheid, cognitieve vermogens,a gressie, criminaliteit, seksualiteit, psychopathologie,
gezondheid
- Waarom is dit belangrijk?
Validiteit van uiteenlopende basale mensbeelden aanpak van individuele en sociale problematiek.
Sekse verschillen in gedrag:
Ontkrachten stereotypen van primaten:
- Vrouwelijk leiderschap
- Invloedrijke ouderen
- Zorgzame mannen
- Homoseksueel contact
Potentieel voor breed scala aan gedrag
Expressie hangt af van concrete context
Biologie geen rechtvaardiging van sociale verhoudingen
Wat is erfelijkheid, wat is omgeving
Erfelijkheid: overdracht van informatie tussen generaties via gegen 46 chromosomen, 30. 000 genen
3miljard
VERKLARING VAN GEDRAG
Hoe autonoom is gedrag van het individu?
- Individu- samenleving (structure-agency)
- .Biologie-omgeving (nature- nurture)
- Individu en samenleving is een samenspel
- Voorgeprogrameerd vs bijna niet voorgeprogrammeerd (dus nature of aanleren)
UITEENLOPENDE MENSBEELDEN
Inzicht in het menselijk handlen vereist inzich in menselijke aard. De basale kenmerken en processen van et
menselijkj organisme
Mensbeelden:
Filosofisch, levensbeschouwelijke of religieuze overtuigingen
Sociaalwetenschappelijke theorieen en onderzoeksbevindingen
Mensbeelden worden gevormd door en vormen onze observatie
Samenspel van perceptie en ervaring
Schemata-gestructureerde informatie en sturende denkpatronen
Cognitief raamwerk (denkkader)- organisatie van kennis
- Expertise opbouwen is het ontwikkelen van schemas om informatie te plaatsen in betekenisvolle
patronen
Biologisch mensbeeld: mensen zijn egoistisch
BIOLOGISCH-ADAPTIEVE MENSBEELD
Evolutionair perspectief
Kenmerken en eigenschappen hangen samen met genen die overerven
Er is altijd…..
,Evolutie en de mens:
- Menselijke soort is uitvloeisel van zeer langzaam en zeer langdurig veranderend proces
Hersennen:
- The new brian
- The mammalian brain
- Reptilian brain
- Paul mclean
-
Evolutionaire psychologie
- Psychologische eigenschappen als biologische aanpassingen aan uitdagingen in de omgeving
- Eigenschappen die in alle culruten voorkomen
- Bijvoorbeeld: afleiden emoties van anderen, onderschei verwanten, samwerken met andere
, Seksuele partnerselectie
- Theoriie is niet een feit maar een hypothese
- Dr david buss
- Reproductieve strategien, voorkeur voor aantallen
-
- Maar: posthoc verklaringen en theoretische inconsistenties
ERFELIJKHEID EN OMGEVING
Sommige fysieke kenmerken zijn erfelijk. Maar hoe zit dat met psychologische kenmerken?
- Nature-nurture debat: wat is de rol van aangevoren en aangeleerde factoren in gedrag?
Persoonlijkheid, cognitieve vermogens,a gressie, criminaliteit, seksualiteit, psychopathologie,
gezondheid
- Waarom is dit belangrijk?
Validiteit van uiteenlopende basale mensbeelden aanpak van individuele en sociale problematiek.
Sekse verschillen in gedrag:
Ontkrachten stereotypen van primaten:
- Vrouwelijk leiderschap
- Invloedrijke ouderen
- Zorgzame mannen
- Homoseksueel contact
Potentieel voor breed scala aan gedrag
Expressie hangt af van concrete context
Biologie geen rechtvaardiging van sociale verhoudingen
Wat is erfelijkheid, wat is omgeving
Erfelijkheid: overdracht van informatie tussen generaties via gegen 46 chromosomen, 30. 000 genen
3miljard
