Maatschappijleer samenvatting
1.1
Kenmerken maatschappelijk vraagstuk
1. Grote groepen in de samenleving ondervinden de gevolgen ervan
2. Tegengestelde belangen spelen mee
3. Gemeenschappelijke oplossingen spelen mee
Belang- voordeel voor jezelf bijv. nieuwe telefoon
Waarden- niet vast te houden. Iets dat levenslang voor een hele groep belangrijk is. Bijv.
milieu, stemrechten, gelijkheid.
Mp- maatschappelijk probleem
Een natuurverschijnsel is nooit een maatschappelijk probleem
Dynamiek van de samenleving- het constant veranderen van normen, waarden en
belangen. Afhankelijk van de PTP
PTP:
Plaats-Tijd-Persoon
Een MP is altijd PTP
Waarden- principes die mensen belangrijk vinden in hun leven en willen nastreven bijv.
gelijkheid
Normen- hoe je je op grond van een bepaalde waarde behoort de gedragen. Bijv. bij
gelijkheid is de norm dat je iedereen op dezelfde manier behandeld.
Compromis- een overeenkomst waarbij alle partijen iets toevoegen
Macroniveau- grootschalig niveau
Microniveau- individueel niveau
Dilemma- een lastige keuze uit twee of meer alternatieven die allemaal duidelijke nadelen
hebben
1.3
Macht- het vermogen om het gedrag van anderen dwingend te beïnvloeden
Gezag- macht dat geaccepteerd wordt
Formele macht- in regels en wetten vastgelegd bijv. de macht van docenten op school
Informele macht- niet in regels en wetten vastgelegd bijv. binnen een vriendengroep
Machtsbronnen- bronnen waarmee invloed kan worden uitgeoefend bijv. geld, functie,
kennis, aantal en geweld
Sociale ongelijkheid- een ongelijke verdeling van maatschappelijke kansen, inkomen en
politieke macht
Maatschappelijke kansen- sommige mensen hebben een kleinere kans op een baan bijv.
mensen met een beperking of laagopgeleide ouders
Financiële middelen- het ene werk wordt beter betaald dan andere
Politieke macht- wie lid is van een politieke partij of politici persoonlijk kent, kan meer
invloed uitoefenen dan anderen.
, Sociale cohesie- de mate waarin mensen door onderlinge bindingen het gevoel hebben bij
elkaar te horen (verbondenheid).
2 – kennis van zaken
Betrouwbaarheid:
- Wie is de zender?
- Met welk doel is het bericht verzonden?
- Is de informatie actueel?
- Welke bronnen worden er in dit bericht gebruikt?
- Hoor en wederhoor- wordt de situatie van verschillende kanten bekeken?
- Komt de informatie overeen met andere bronnen?
Referentiekader- alles wat je bezit aan kennis, ervaringen, normen, waarden en gewoonten
Selectieve perceptie- nieuwe informatie bewust of onbewust aan je referentiekader
aanpassen
Selectieve waarneming- je kiest zelf wat je wilt zien of horen
Selectieve waarneming ---- referentiekader ---- selectieve perceptie
Vrijheid van nieuwsgaring- journalisten moeten toegang krijgen tot relevante documenten
en deze zonder bemoeienis kunnen publiceren
2.3- beïnvloeding door de media
Drie theorieën over macht van de media:
1. Cultivatietheorie
- De media heeft de rol van de kerk en onderwijs ingenomen
- Het verspreiden van waarden, kennis en ervaringen worden verspreid door media in
plaats van de school en kerk
2. De agendasettingtheorie
- De media heeft geen invloed op wat mensen denken, maar waarover ze denken
3. Framingtheorie
- De media presenteren een onderwerp vanuit een bepaalde invalshoek waardoor de
manier waarop mensen ergens over denken wordt beïnvloed.
- Mediaframe- iets van een bepaalde hoek bekijken verandert iemand zijn mening.
Welke kant van een verhaal wordt benadruk?
Mediawijs- een zorgvuldige zender of een kritische ontvanger van informatie
Hoofdstuk 2- Rechtsstaat
2.1- idee en oorsprong van de rechtsstaat
Hobbes, Locke en Rousseau:
- 3 filosofen
- Vrijheid en gelijkheid moeten uitgangspunten zijn van ons leven
Sociaal contract met overheid:
1. Niet stelen
2. Gelijkheid
3. Vrijheid
1.1
Kenmerken maatschappelijk vraagstuk
1. Grote groepen in de samenleving ondervinden de gevolgen ervan
2. Tegengestelde belangen spelen mee
3. Gemeenschappelijke oplossingen spelen mee
Belang- voordeel voor jezelf bijv. nieuwe telefoon
Waarden- niet vast te houden. Iets dat levenslang voor een hele groep belangrijk is. Bijv.
milieu, stemrechten, gelijkheid.
Mp- maatschappelijk probleem
Een natuurverschijnsel is nooit een maatschappelijk probleem
Dynamiek van de samenleving- het constant veranderen van normen, waarden en
belangen. Afhankelijk van de PTP
PTP:
Plaats-Tijd-Persoon
Een MP is altijd PTP
Waarden- principes die mensen belangrijk vinden in hun leven en willen nastreven bijv.
gelijkheid
Normen- hoe je je op grond van een bepaalde waarde behoort de gedragen. Bijv. bij
gelijkheid is de norm dat je iedereen op dezelfde manier behandeld.
Compromis- een overeenkomst waarbij alle partijen iets toevoegen
Macroniveau- grootschalig niveau
Microniveau- individueel niveau
Dilemma- een lastige keuze uit twee of meer alternatieven die allemaal duidelijke nadelen
hebben
1.3
Macht- het vermogen om het gedrag van anderen dwingend te beïnvloeden
Gezag- macht dat geaccepteerd wordt
Formele macht- in regels en wetten vastgelegd bijv. de macht van docenten op school
Informele macht- niet in regels en wetten vastgelegd bijv. binnen een vriendengroep
Machtsbronnen- bronnen waarmee invloed kan worden uitgeoefend bijv. geld, functie,
kennis, aantal en geweld
Sociale ongelijkheid- een ongelijke verdeling van maatschappelijke kansen, inkomen en
politieke macht
Maatschappelijke kansen- sommige mensen hebben een kleinere kans op een baan bijv.
mensen met een beperking of laagopgeleide ouders
Financiële middelen- het ene werk wordt beter betaald dan andere
Politieke macht- wie lid is van een politieke partij of politici persoonlijk kent, kan meer
invloed uitoefenen dan anderen.
, Sociale cohesie- de mate waarin mensen door onderlinge bindingen het gevoel hebben bij
elkaar te horen (verbondenheid).
2 – kennis van zaken
Betrouwbaarheid:
- Wie is de zender?
- Met welk doel is het bericht verzonden?
- Is de informatie actueel?
- Welke bronnen worden er in dit bericht gebruikt?
- Hoor en wederhoor- wordt de situatie van verschillende kanten bekeken?
- Komt de informatie overeen met andere bronnen?
Referentiekader- alles wat je bezit aan kennis, ervaringen, normen, waarden en gewoonten
Selectieve perceptie- nieuwe informatie bewust of onbewust aan je referentiekader
aanpassen
Selectieve waarneming- je kiest zelf wat je wilt zien of horen
Selectieve waarneming ---- referentiekader ---- selectieve perceptie
Vrijheid van nieuwsgaring- journalisten moeten toegang krijgen tot relevante documenten
en deze zonder bemoeienis kunnen publiceren
2.3- beïnvloeding door de media
Drie theorieën over macht van de media:
1. Cultivatietheorie
- De media heeft de rol van de kerk en onderwijs ingenomen
- Het verspreiden van waarden, kennis en ervaringen worden verspreid door media in
plaats van de school en kerk
2. De agendasettingtheorie
- De media heeft geen invloed op wat mensen denken, maar waarover ze denken
3. Framingtheorie
- De media presenteren een onderwerp vanuit een bepaalde invalshoek waardoor de
manier waarop mensen ergens over denken wordt beïnvloed.
- Mediaframe- iets van een bepaalde hoek bekijken verandert iemand zijn mening.
Welke kant van een verhaal wordt benadruk?
Mediawijs- een zorgvuldige zender of een kritische ontvanger van informatie
Hoofdstuk 2- Rechtsstaat
2.1- idee en oorsprong van de rechtsstaat
Hobbes, Locke en Rousseau:
- 3 filosofen
- Vrijheid en gelijkheid moeten uitgangspunten zijn van ons leven
Sociaal contract met overheid:
1. Niet stelen
2. Gelijkheid
3. Vrijheid
