Leerdoel: Hoe verloopt de ontwikkeling van het centrale zenuwstelsel?
James Kalat. Biological Psychology (H5).
Het centrale zenuwstelsel begint zich te vormen als het embryo 2 weken oud is. Het dorsale
oppervlak verdikt, vervolgens ontstaan er lange, dunne lippen die omkrullen en samengaan
zodat er een neurale buis (neural tube) gevormd wordt die een met vocht gevulde holte
omgeeft. Die buis daalt onder de oppervlakte van de huid en het voorste stuk vergoot zich
en ontwikkelt zich tot het hindbrain, midbrain en forbrain. De rest vormt het ruggenmerg.
De met vocht gevulde holte in de buis wordt het central canal van de ruggenmerg en de 4
ventricles van de hersenen (met daarin CSF).
, Neil Carlson. Physiology of behavior (H3).
De ontwikkeling van het zenuwstelsel begint rond de 18e dag na de conceptie. Een deel van
het ectoderm (de buitenste laag) van de rug van het embroyo verdikt en vormt een plate.
Onder de ectoderm liggen de mesoderm en de endoderm, de mesoderm laag zendt
chemische signalen uit die de vorming van de neural plate in gang zetten. De randen van die
plate vormen richels die naar elkaar toe krullen langs een rechte lijn.
de eerste cellen van een embryo zijn totipotent: ze kunnen zich ontwikkelen tot elk type
cel in het lichaam als ze maar getransplanteerd worden naar de juiste plek.
als de neurale plaat zich begint te vormen dan verliezen sommige cellen hun potentie om
verschillende soorten cellen te kunnen worden. Elke cel van de neurale plaat heeft de
potentie om zich tot verschillende typen cellen van het zenuwstelsel te ontwikkelen, maar ze
kunnen zich niet in andere soorten cellen ontwikkelen. Deze cellen zijn dan multipotent.
de cellen van de neural plate zijn embryotische stamcellen. Stamcellen hebben 2
belangrijke kenmerken:
Ze kunnen zichzelf vernieuwen.
Ze kunnen zich ontwikkelen in verschillende soorten cellen.
Rond de 21e dag raken die richels elkaar aan en worden ze samengevoegd, waardoor ze een
buis gaan vormen, de neural tube (waar uiteindelijk de hersenen en het ruggenmerg uit
gevormd worden).