Mobiliteit
Hoofdstuk 1 Schaarste en ruil
Schaarste: de spanning tussen onze oneindige behoeften en beperkte middelen
Schaars goed – er moet iets voor opgegeven worden (tijd of geld)
Vrij goed – er wordt niets voor gegeven (bijv. lucht)
Producten kunnen stoffelijk (goederen) en niet stoffelijk (dienstens) zijn
Opofferingskosten: de kosten van het beste alternatief
De arbeidsproductiviteit stijgt bij arbeidsdeling omdat mensen zich zo kunnen specialiseren en meer
efficiëntie krijgen op hun gebied door bijvoorbeeld te focussen op bakker zijn
Directe ruil (ruil in natura): goederen tegen goederen
- Vereist veel inspanning dus hoge transactiekosten
omdat je iemand moet vinden die het product aanbiedt wat jij zoekt en het product vraagt wat jij kan
geven
Indirecte ruil: een algemeen begeert ruilmiddel wordt gebruikt
Geld heeft 3 functies:
- Ruilmiddel
- Rekenmiddel
- Spaarmiddel
Formele economie Informele economie (niet
(geregistreerd) geregistreerd)
Markt sector Bedrijfsleven Zwarte markt
Niet markt sector (prijs niet Overheid en non-profit Grijze markt (huishoudelijk en
bepaald door vraag en aanbod) organisaties directe ruil)
Hoofdstuk 2 Ruiltransacties en welvaart
Betalingsbereidheid: het maximale bedrag dat iemand voor een product wil betalen
Baten – kosten = welvaartstoename (surplus)
Pareto-optimum
De welvaart van de een kan niet omhoog zonder ten kosten te gaan van de welvaart van een ander
Houdt geen rekening met rechtvaardigheid
Houdt ook geen rekening met externe kosten of de informele economie
, Producentensurplus: voordeel van de aanbieder (gelijk aan de prijs – variabele kosten)
- Echter niet de winst omdat de constante kosten er ook nog af moeten
Consumentensurplus: voordeel van de vrager
Als de prijs lager is stijgt het consumentensurplus
Het snijpunt van de vraag en het aanbod geeft de
evenwichtsprijs en evenwichtshoeveelheid aan
Bij een markt van volledige mededinging valt de aanbodlijn
samen met de marginale kosten lijn
Als P > MK valt er winst te behalen
Totale surplus is maximaal bij de evenwichtsprijs (dan is het
pareto-efficiënt)
Hoofdstuk 3 Marktverstoringen door overheidsingrijpen
Prijsregulering: de overheid grijpt in als zij de huidige prijs te hoog of te laag vindt
Verstoort de vrije marktwerking
Leidt tot een verlies van welvaart
Bij een maximumprijs kiest de overheid voor bescherming
van de consument over welvaartverlies
Er onstaat een aanbodtekort
Bij een
minimumprijs wil de overheid genoeg loon voor de
producent een garantie voor het bestaan van een product
Er ontstaat een aanbodoverschot dat door de overheid
wordt opgekocht (bij een productiequota is er een
maximale productie dus betaalt de overheid minder geld
Wel voedselvoorziening en werk voor de boer: toename van welvaart
Extra belasting: afname van welvaart
De overheid grijpt in op de arbeidsmarkt door een minimumloon vast te stellen
Directe belastingen en subsidies: rechtstreekse overdracht van geld van de persoon naar de overheid
Inkomensbelasting en studiebeurs
Indirecte belastingen en subsidies: door middel van koop-verkoop transacties
Btw, accijns, invoerrechten en subsidies op schouwburgkaartjes
Hoofdstuk 1 Schaarste en ruil
Schaarste: de spanning tussen onze oneindige behoeften en beperkte middelen
Schaars goed – er moet iets voor opgegeven worden (tijd of geld)
Vrij goed – er wordt niets voor gegeven (bijv. lucht)
Producten kunnen stoffelijk (goederen) en niet stoffelijk (dienstens) zijn
Opofferingskosten: de kosten van het beste alternatief
De arbeidsproductiviteit stijgt bij arbeidsdeling omdat mensen zich zo kunnen specialiseren en meer
efficiëntie krijgen op hun gebied door bijvoorbeeld te focussen op bakker zijn
Directe ruil (ruil in natura): goederen tegen goederen
- Vereist veel inspanning dus hoge transactiekosten
omdat je iemand moet vinden die het product aanbiedt wat jij zoekt en het product vraagt wat jij kan
geven
Indirecte ruil: een algemeen begeert ruilmiddel wordt gebruikt
Geld heeft 3 functies:
- Ruilmiddel
- Rekenmiddel
- Spaarmiddel
Formele economie Informele economie (niet
(geregistreerd) geregistreerd)
Markt sector Bedrijfsleven Zwarte markt
Niet markt sector (prijs niet Overheid en non-profit Grijze markt (huishoudelijk en
bepaald door vraag en aanbod) organisaties directe ruil)
Hoofdstuk 2 Ruiltransacties en welvaart
Betalingsbereidheid: het maximale bedrag dat iemand voor een product wil betalen
Baten – kosten = welvaartstoename (surplus)
Pareto-optimum
De welvaart van de een kan niet omhoog zonder ten kosten te gaan van de welvaart van een ander
Houdt geen rekening met rechtvaardigheid
Houdt ook geen rekening met externe kosten of de informele economie
, Producentensurplus: voordeel van de aanbieder (gelijk aan de prijs – variabele kosten)
- Echter niet de winst omdat de constante kosten er ook nog af moeten
Consumentensurplus: voordeel van de vrager
Als de prijs lager is stijgt het consumentensurplus
Het snijpunt van de vraag en het aanbod geeft de
evenwichtsprijs en evenwichtshoeveelheid aan
Bij een markt van volledige mededinging valt de aanbodlijn
samen met de marginale kosten lijn
Als P > MK valt er winst te behalen
Totale surplus is maximaal bij de evenwichtsprijs (dan is het
pareto-efficiënt)
Hoofdstuk 3 Marktverstoringen door overheidsingrijpen
Prijsregulering: de overheid grijpt in als zij de huidige prijs te hoog of te laag vindt
Verstoort de vrije marktwerking
Leidt tot een verlies van welvaart
Bij een maximumprijs kiest de overheid voor bescherming
van de consument over welvaartverlies
Er onstaat een aanbodtekort
Bij een
minimumprijs wil de overheid genoeg loon voor de
producent een garantie voor het bestaan van een product
Er ontstaat een aanbodoverschot dat door de overheid
wordt opgekocht (bij een productiequota is er een
maximale productie dus betaalt de overheid minder geld
Wel voedselvoorziening en werk voor de boer: toename van welvaart
Extra belasting: afname van welvaart
De overheid grijpt in op de arbeidsmarkt door een minimumloon vast te stellen
Directe belastingen en subsidies: rechtstreekse overdracht van geld van de persoon naar de overheid
Inkomensbelasting en studiebeurs
Indirecte belastingen en subsidies: door middel van koop-verkoop transacties
Btw, accijns, invoerrechten en subsidies op schouwburgkaartjes
