Minor Medische Psychologie
Casus 6: Empathie
Vignet 1
Wat is empathie?
[Halpern, 2003]
In normale wereld is empathie ‘being moved’ door andermans ervaringen.
In Medische wereld De correcte erkenning van de emotionele staat van de ander, zonder deze staat zelf te ervaren. De ervaring van
emotie is onbelangrijk voor het begrip hoe iemand zich voelt. Het is puur cognitief (contrast met sympathie).
Emotionele reactie zijn een gevaar voor de objectiviteit. Klinische empathie zou moeten worden gebaseerd op detached reasoning.
Neutrale emoties; niets voelen in reactie op leed, maar een kijkje nemen in, en bestuderen van het innerlijke leven van de patiënt
Visuele metafoor: kijker staat naast van wat ze observeren.
Detached Concern is niet hetzelfde als empathie
Detached Concern = Weten hoe de patiënt zich voelt is niet anders dan weten dat de patiënt zich in een bepaalde emotionele staat
bevindt. “Weten hoe” wordt “weten dat” je weet dat de maag zuur aan maakt. Echter De functie van empathie is niet alleen om
emotionele staten te labelen, maar om in te zien hoe het voelt om iets te ervaren. BV: verlamde man, voelde zich niet gerespecteerd. BV:
zwangere vrouw met verkrachtingsverleden.
Nonverbale bewustzijn (attunement) zorgde ervoor dat artsen stil waren bij verhoogde angst info openbaren, anders niet.
Specifieke manieren waarop emoties bijdragen aan empathie
Het ervaren van emoties parallel met elke patiënt veel te zwaar. Dit hoeft ook niet. Focus moet op patiënt liggen (niet introspectie).
Emotionele attunement (bewustzijn) vormgeven wat iemand zich inbeeldt hoe de ervaring van de persoon is. Soms ontstaat er dan
resoneren. Dit is een onvrijwillige backdrop, niet een activiteit die moet worden gedaan. Resoneren is niet een skill, maar iets wat gebeurt
bij normale communicatie.
Verbeelden hoe het voelt in de situatie van een ander niet fantaseren/dagdromen, maar meerdere, snelle, normale klinische interacties.
[Boek Silverman, 2000] Inlevingsvermogen in 2 stadia: 1) gevoeligheid ten aanzien van de situatie en de gevoelens van een ander 2) Dit
aan de patiënt laten weten, waarmee je steun biedt.
[Coulehan, 2001] Klinische definitie empathie = vermogen om de patiënt zijn situatie, perspectief en gevoelens te begrijpen en om dit
begrip te communiceren naar de patiënt.
- Term ‘empathie’ in 1910: komt van em en pathos (feeling into).
- 50 jaar erna: soort vicarious emotionele reactie (de gevoelens van de ander als die van jezelf voelen).
- Lief & Fox: emotioneel begrip, maar het behouden van de afstand, zodat experts rationeel met het probleem van de patiënt kunnen
omgaan.
Concept van empathie heeft 3 implicaties:
1) Cognitieve focus: Je gaat binnen in het perspectief/ervaring, maar geen aftakeling klinische afstand.
2) Affectieve/emotionele focus: Ervaring van surrogaat/resonantie gevoelens.
3) Actie component: Feedback vragen, kijken of je het goed begrepen hebt (“Even kijken of ik dit goed heb”). Voordeel: weten of het
klopt en laat zien dat er wordt geluisterd betere band.
[Kim, 2004]
Door de patiënt waargenomen empathie = gevoelens van begrepen en geaccepteerd worden door de arts.
- Cognitief: het vermogen van de arts om de mentale toestand van patiënten nauwkeurig te begrijpen en terug te communiceren
naar de patiënten.
- Affectief: het vermogen van de arts om te reageren op de emotionele toestand van patiënten en deze te verbeteren.
[Mazzi, 2011]
Patiëntgerichte zorg (PCC) = een filosofie van zorg dat gedeelde controle van het consult, de keuze en individuele voorkeuren aanmoedigt.
[Derksen, 2013]
Verschillende levels van empathie.
- Houding (affectief): Morele standaarden (respect voor authenticiteit).
Deze worden gevormd door eigen ontwikkeling/socialisatie/medische
training, ervaringen.
- Competency (cognitief): Communicatie skill wordt gebruikt als check,
verduidelijking, support, begrip, reflectie op perceptie van patiënt zijn
gedachtes en gevoelens.
- Gedrag: Heeft cognitief en affectief deel. Cognitief: verbale en non-verbale skills. Affectief: herkenning emotie, being moved,
herkennen van gevoel (boos, verdriet, teleurgesteld). Na de herkenning communiceert de arts dit naar de patiënt.
Meeste onderzoekers zitten op het competency gedeelte.
, Minor Medische Psychologie
Verschillende type testen om deze verschillende levels te meten:
Jefferson Scale of Patiënt Perceptions of Physician Empathy (JSPPPE): zelf report meting voor cognitieve en houdingsfactoren.
Consultation and Relational Empathy Measure (CARE): patient rating systeem, meet artsen hun communicatie skills en houding.
Roter Interaction Analysis System (RIAS): observer rating systeem, meet empathie skills.
Tape Assisted Recall method (TAR): meet ontwikkeling van een lang werkende relatie.
[Stepien & Baernstein, 2006] Klinische empathie dimensies:
1) Gevoelsdimensie: Het kunnen verbeelden van de patiënt zijn emoties en perspectieven.
2) Morele dimensie: Interne motivatie voor empathie.
3) Cognitieve dimensie: Intellectuele mogelijkheid om de emoties en perspectieven van patiënten te identificeren en te begrijpen.
4) Gedragsdimensie: Dit begrip terug kunnen overbrengen op patiënt.
Intellectueel begrip is niet genoeg Er moet iets van emotionele verbintenis zijn.
Klinische empathie is een vorm van “emotioneel arbeid”; dat vereist:
- “Diep acteren” = opzettelijke aanpassing van iemands ware emoties.
- “Oppervlakte-acteren” = de opzettelijke weergave van emoties zoals enthousiasme of bezorgdheid die je eigenlijk niet voelt.
Omgekeerde van emotionele verbintenis klinische empathie heeft flexibiliteit nodig.
Alle 4 de dimensies nodig voor effectieve empathie.
Meten:
- Interpersoonlijke reactiviteit index (IRI).
- Empathie Construct Rating Scale (ECRS).
- Balanced Emotional Empathy Scale (BEES).
Niet specifiek voor geneeskunde, zelf-evaluaties.
- Accurate Empathy Scale (AES) – getrainde observeerders, niet specifiek voor geneeskunde.
- History-taking Rating Scale (HRS) – getrainde observeerders, specifiek voor geneeskunde.
Om studenten hun empathie te meten. Meten echter enkel expressie van empathie (niet correctheid van emotie indentificatie).
- Jefferson Scale of Physician Empathy
- Empathy, Spirituality, and Wellness in medicine survey (ESWIM) – Specifiek voor geneeskunde, niet gevalideerd.
[Hein & Singer, 2008] Van een neurowetenschappelijk perspectief:
empathie afbakenen van cognitive perspective taking; verschillende
neurologische netwerken voor empathie en cognitive perspective taking
(Fig 1).
Cognitive perspective taking = Mogelijkheid om intenties/wensen/over-
tuigingen te begrijpen van anderen, door cognitief redeneren over de
staat van zijn.
Emotionele besmetting = Overnemen van affectieve staat, maar zonder
bewust te zijn dat het niet zijn/haar gevoel is. Is niet hetzelfde dus als
empathie.
Empathie = Affectieve staat, door delen van emoties/sensorische staat
van de ander. Niet gelinkt aan pro-sociale motivatie/gedrag, kan een
donkere kant hebben.
Sympathie
[Boek Silverman, 2000] Sympathie is wat anders: gevoel van
medelijden/zorg dat van buiten de positie van de patiënt komt.
[Halpern, 2003] Medische betekenis is puur cognitief, wat contrasteert
met sympathie. Sympathische artsen riskeren over-identificeren met patiënten.
[Hein & Singer, 2008] Sympathie/Empathische bezorgdheid. Empathie = isomorfie met andermans staat, dit is niet zo bij
sympathie/compassie. Deze laatste is ook gelinkt aan een pro-sociale motivatie, empathie niet. Empathie kan een donkere kant hebben;
zwakke plek zoeken om te laten lijden compassie. Empathie moet worden getransformeerd naar sympathie/empathische bezorgdheid
om pro-sociaal gedrag te ontlokken.
[Stepien & Baernstein, 2006] Sympathie: ervaren van andermans emoties i.p.v. begrijpen en inbeelden van de emoties. Artsen
sympathisch: delen van lijden, zorgt voor verliezen objectiviteit en emotionele vermoeidheid. Auteurs zeggen echter ook dat de emotionele
component van empathie hetzelfde is als sympathie.
[Coulehan, 2001] Sympathie = arts wordt verdrietig/traanogen als patiënt gaat huilen, of boos bij onrecht. Dit kan niet als je de patiënt niet
mag.
Bij empathie kan dit wel, is veelzijdiger, je hoeft geen congruente gevoelens te hebben. Arts kan empathisch zijn, terwijl hij niet
sympathisch kan zijn.
Casus 6: Empathie
Vignet 1
Wat is empathie?
[Halpern, 2003]
In normale wereld is empathie ‘being moved’ door andermans ervaringen.
In Medische wereld De correcte erkenning van de emotionele staat van de ander, zonder deze staat zelf te ervaren. De ervaring van
emotie is onbelangrijk voor het begrip hoe iemand zich voelt. Het is puur cognitief (contrast met sympathie).
Emotionele reactie zijn een gevaar voor de objectiviteit. Klinische empathie zou moeten worden gebaseerd op detached reasoning.
Neutrale emoties; niets voelen in reactie op leed, maar een kijkje nemen in, en bestuderen van het innerlijke leven van de patiënt
Visuele metafoor: kijker staat naast van wat ze observeren.
Detached Concern is niet hetzelfde als empathie
Detached Concern = Weten hoe de patiënt zich voelt is niet anders dan weten dat de patiënt zich in een bepaalde emotionele staat
bevindt. “Weten hoe” wordt “weten dat” je weet dat de maag zuur aan maakt. Echter De functie van empathie is niet alleen om
emotionele staten te labelen, maar om in te zien hoe het voelt om iets te ervaren. BV: verlamde man, voelde zich niet gerespecteerd. BV:
zwangere vrouw met verkrachtingsverleden.
Nonverbale bewustzijn (attunement) zorgde ervoor dat artsen stil waren bij verhoogde angst info openbaren, anders niet.
Specifieke manieren waarop emoties bijdragen aan empathie
Het ervaren van emoties parallel met elke patiënt veel te zwaar. Dit hoeft ook niet. Focus moet op patiënt liggen (niet introspectie).
Emotionele attunement (bewustzijn) vormgeven wat iemand zich inbeeldt hoe de ervaring van de persoon is. Soms ontstaat er dan
resoneren. Dit is een onvrijwillige backdrop, niet een activiteit die moet worden gedaan. Resoneren is niet een skill, maar iets wat gebeurt
bij normale communicatie.
Verbeelden hoe het voelt in de situatie van een ander niet fantaseren/dagdromen, maar meerdere, snelle, normale klinische interacties.
[Boek Silverman, 2000] Inlevingsvermogen in 2 stadia: 1) gevoeligheid ten aanzien van de situatie en de gevoelens van een ander 2) Dit
aan de patiënt laten weten, waarmee je steun biedt.
[Coulehan, 2001] Klinische definitie empathie = vermogen om de patiënt zijn situatie, perspectief en gevoelens te begrijpen en om dit
begrip te communiceren naar de patiënt.
- Term ‘empathie’ in 1910: komt van em en pathos (feeling into).
- 50 jaar erna: soort vicarious emotionele reactie (de gevoelens van de ander als die van jezelf voelen).
- Lief & Fox: emotioneel begrip, maar het behouden van de afstand, zodat experts rationeel met het probleem van de patiënt kunnen
omgaan.
Concept van empathie heeft 3 implicaties:
1) Cognitieve focus: Je gaat binnen in het perspectief/ervaring, maar geen aftakeling klinische afstand.
2) Affectieve/emotionele focus: Ervaring van surrogaat/resonantie gevoelens.
3) Actie component: Feedback vragen, kijken of je het goed begrepen hebt (“Even kijken of ik dit goed heb”). Voordeel: weten of het
klopt en laat zien dat er wordt geluisterd betere band.
[Kim, 2004]
Door de patiënt waargenomen empathie = gevoelens van begrepen en geaccepteerd worden door de arts.
- Cognitief: het vermogen van de arts om de mentale toestand van patiënten nauwkeurig te begrijpen en terug te communiceren
naar de patiënten.
- Affectief: het vermogen van de arts om te reageren op de emotionele toestand van patiënten en deze te verbeteren.
[Mazzi, 2011]
Patiëntgerichte zorg (PCC) = een filosofie van zorg dat gedeelde controle van het consult, de keuze en individuele voorkeuren aanmoedigt.
[Derksen, 2013]
Verschillende levels van empathie.
- Houding (affectief): Morele standaarden (respect voor authenticiteit).
Deze worden gevormd door eigen ontwikkeling/socialisatie/medische
training, ervaringen.
- Competency (cognitief): Communicatie skill wordt gebruikt als check,
verduidelijking, support, begrip, reflectie op perceptie van patiënt zijn
gedachtes en gevoelens.
- Gedrag: Heeft cognitief en affectief deel. Cognitief: verbale en non-verbale skills. Affectief: herkenning emotie, being moved,
herkennen van gevoel (boos, verdriet, teleurgesteld). Na de herkenning communiceert de arts dit naar de patiënt.
Meeste onderzoekers zitten op het competency gedeelte.
, Minor Medische Psychologie
Verschillende type testen om deze verschillende levels te meten:
Jefferson Scale of Patiënt Perceptions of Physician Empathy (JSPPPE): zelf report meting voor cognitieve en houdingsfactoren.
Consultation and Relational Empathy Measure (CARE): patient rating systeem, meet artsen hun communicatie skills en houding.
Roter Interaction Analysis System (RIAS): observer rating systeem, meet empathie skills.
Tape Assisted Recall method (TAR): meet ontwikkeling van een lang werkende relatie.
[Stepien & Baernstein, 2006] Klinische empathie dimensies:
1) Gevoelsdimensie: Het kunnen verbeelden van de patiënt zijn emoties en perspectieven.
2) Morele dimensie: Interne motivatie voor empathie.
3) Cognitieve dimensie: Intellectuele mogelijkheid om de emoties en perspectieven van patiënten te identificeren en te begrijpen.
4) Gedragsdimensie: Dit begrip terug kunnen overbrengen op patiënt.
Intellectueel begrip is niet genoeg Er moet iets van emotionele verbintenis zijn.
Klinische empathie is een vorm van “emotioneel arbeid”; dat vereist:
- “Diep acteren” = opzettelijke aanpassing van iemands ware emoties.
- “Oppervlakte-acteren” = de opzettelijke weergave van emoties zoals enthousiasme of bezorgdheid die je eigenlijk niet voelt.
Omgekeerde van emotionele verbintenis klinische empathie heeft flexibiliteit nodig.
Alle 4 de dimensies nodig voor effectieve empathie.
Meten:
- Interpersoonlijke reactiviteit index (IRI).
- Empathie Construct Rating Scale (ECRS).
- Balanced Emotional Empathy Scale (BEES).
Niet specifiek voor geneeskunde, zelf-evaluaties.
- Accurate Empathy Scale (AES) – getrainde observeerders, niet specifiek voor geneeskunde.
- History-taking Rating Scale (HRS) – getrainde observeerders, specifiek voor geneeskunde.
Om studenten hun empathie te meten. Meten echter enkel expressie van empathie (niet correctheid van emotie indentificatie).
- Jefferson Scale of Physician Empathy
- Empathy, Spirituality, and Wellness in medicine survey (ESWIM) – Specifiek voor geneeskunde, niet gevalideerd.
[Hein & Singer, 2008] Van een neurowetenschappelijk perspectief:
empathie afbakenen van cognitive perspective taking; verschillende
neurologische netwerken voor empathie en cognitive perspective taking
(Fig 1).
Cognitive perspective taking = Mogelijkheid om intenties/wensen/over-
tuigingen te begrijpen van anderen, door cognitief redeneren over de
staat van zijn.
Emotionele besmetting = Overnemen van affectieve staat, maar zonder
bewust te zijn dat het niet zijn/haar gevoel is. Is niet hetzelfde dus als
empathie.
Empathie = Affectieve staat, door delen van emoties/sensorische staat
van de ander. Niet gelinkt aan pro-sociale motivatie/gedrag, kan een
donkere kant hebben.
Sympathie
[Boek Silverman, 2000] Sympathie is wat anders: gevoel van
medelijden/zorg dat van buiten de positie van de patiënt komt.
[Halpern, 2003] Medische betekenis is puur cognitief, wat contrasteert
met sympathie. Sympathische artsen riskeren over-identificeren met patiënten.
[Hein & Singer, 2008] Sympathie/Empathische bezorgdheid. Empathie = isomorfie met andermans staat, dit is niet zo bij
sympathie/compassie. Deze laatste is ook gelinkt aan een pro-sociale motivatie, empathie niet. Empathie kan een donkere kant hebben;
zwakke plek zoeken om te laten lijden compassie. Empathie moet worden getransformeerd naar sympathie/empathische bezorgdheid
om pro-sociaal gedrag te ontlokken.
[Stepien & Baernstein, 2006] Sympathie: ervaren van andermans emoties i.p.v. begrijpen en inbeelden van de emoties. Artsen
sympathisch: delen van lijden, zorgt voor verliezen objectiviteit en emotionele vermoeidheid. Auteurs zeggen echter ook dat de emotionele
component van empathie hetzelfde is als sympathie.
[Coulehan, 2001] Sympathie = arts wordt verdrietig/traanogen als patiënt gaat huilen, of boos bij onrecht. Dit kan niet als je de patiënt niet
mag.
Bij empathie kan dit wel, is veelzijdiger, je hoeft geen congruente gevoelens te hebben. Arts kan empathisch zijn, terwijl hij niet
sympathisch kan zijn.
