Samenvatting toets Ontwikkeling en socialisatie Social Work (ik had een 9,5)

Sociologie=sociologie zoekt verklaringen voor het gedrag van individuen en groepen mensen vanuit
de maatschappelijke invloeden die ze ondergaan. De mens in de wetenschap. Studie van de
samenleving. Belangrijkste taak van sociologie is om ‘ongefundeerde’ geloven over de werking van
de samenleving door te prikken en te vervangen door wetenschappelijke inzichten. Functies zijn
kritiek, beheersing en ordening.

Psychologie=de wetenschap/studie van gedrag en mentale/geestelijke processen. De wetenschap in
de mens. Belang van psychologie is het inzicht krijgen in achtergronden, motieven en gedrag van
mensen.

De 6 belangrijkste perspectieven van de psychologie:

- Biologische perspectief;
- Cognitieve perspectief;
- Behavioristische perspectief;
- Whole-person perspectief (perspectieven vanuit de gehele persoon);
- Ontwikkelingsperspectief;
- Socioculturele perspectief.

Verschil psychologie en sociologie:

Psychologie Sociologie
Gedrag van het individu Gedrag van groepen
Invloed van nature Invloed van nurture
Hoe leren mensen? Wat leren mensen van wie en aan wie?


Nature=aangeboren (psychologie). Genotype-genetisch.

Nurture=aangeleerd (sociologie). Fenotype-fenomeen.

Cultuur=Een complexe mix van taal, opvattingen, kennis, gewoonten, ervaringen, waarden en
tradities die wordt ontwikkeld door een groep mensen en die wordt gedeeld met anderen in
dezelfde omgeving.

Milieu=Het geheel van sociale, culturele, economische, religieuze factoren dat van invloed is op het
menselijk gedrag.

Hechting=een emotionele, langdurige, intense, sociaal-emotionele relatie tussen het kind en een
ouderfiguur. Hechtingsrelatie is de basis voor alle relaties. Hechting(-sgedrag) is ‘instinctief’, oftewel
aangeboren (nature). Menselijke hechting is aangeboren overlevingsstrategie. Is persoonsgericht.

Redenen hechting:

- Vergroten van overlevingskans: beschermen tegen gevaar, verkrijgen van voedsel;
- Belangrijkste is: Contactsteun>stimulatie en geruststelling door lichamelijke aanraking.




1

,Verschillende fases van hechtingsgedrag kind (John Bowlby):

- 0-3 mnd niet selectief reageren door het kind; sociale glimlach;
- 3-6 mnd selectiever gedrag, gericht op vertrouwde personen; huilen bij vertrek;
- ½-3j steeds intensere gehechtheid. Actief nabijheid zoeken. Verzorger is veilige basis.
Verlatingsangst treedt op. Bij 7 mnd angst voor vreemden.
- 3- ouder gemeenschappelijk gedrag met ouder. Minder egocentrisme.

Hechtingstijlen (volgens Ainsworth):

- Veilige gehechtheid;
- Onveilige gehechtheid: 2 vormen:
 Angstig-vermijdende gehechtheid;
 Angstig-ambivalente gehechtheid (angstig-afwerend).

Ainsworth: Vreemde situatietest

 Moeder en kind spelen in de kamer
 Vreemde komt binnen, praat met moeder
 Moeder verlaat de kamer
 Moeder komt weer binnen, vreemde weg
 Moeder verlaat de kamer, kind alleen
 Vreemde komt kamer binnen
 Moeder komt kamer binnen: reactie kind geeft hechting weer

Veilige gehechtheid (bij 6-30mnd)
- Wanneer moeder de kamer verlaat is het kind even van slag (eventueel) maar snel getroost.
- Als moeder terugkomt, geeft het kind een positieve reactie.
*Kind ervaart ouders als veilige haven
*Verlatingsangst is normaal bij 6-30 mnd.
‘’Sensitieve responsiviteit’’ > in voldoende mate reageren op de signalen van het kind.

(Angstig) vermijdende gehechtheid
- Wanneer moeder kamer verlaat vertoont het kind nauwelijks emotie.
- Ook wanneer moeder terugkomt reageert het kind niet op haar aanwezigheid.
*Ouders geven meestal te weinig aandacht aan het kind; treedt op bij verwaarlozing.

(Angstig) afwerende gehechtheid
- Afwerende gehechtheid
- Wanneer moeder de kamer verlaat vertoont het kind een zeer heftige reactie (huilen, gillen)
Als moeder terugkomt is het kind boos en reageert afwerend.
*Ouders zijn veelal inconsistent in de opvoeding, onbetrouwbaar (ene moment aandacht, andere
moment geen aandacht), nalatig zijn, niet gevoelig genoeg, niet adequaat reagerend. Geeft twijfel bij
kind.

Gevolgen van de opvoedingsstijl
Autoritatief, permissief, autoritair, onverschillig?

Cultuurverschillen
- Hechtingstijl wordt beïnvloed door de cultuur;
- Gebruikelijke opvoedrelatie kan/zal per cultuur verschillen.


2

, Sociaal-emotionele ontwikkeling
Bij kind en jeugdige
- Temperament
- Sekse verschillen

Eriksons (psycholoog) theorie: ontwikkelingsstadia (veel nurture)
- 8 levensfasen;
- Evenwichtsverstoring en crisis bij elke fase, met interne (psychische) en externe (sociale)
oorzaken;
- Leidend tot voortgaande ontwikkeling;
- De crisis/conflicten ontstaan niet door de persoon zelf, maar door interactie in de omgeving;
- In de kindertijd en in het hele verdere leven;
- Erikson vraagt aandacht voor socialisatie!

Crisis en oplossing (taak)
- Vertrouwen vs. Wantrouwen (0-1,5 jaar. Taak is veiligheid;
- Autonomie vs. Schaamte/twijfel (1,5-3 jaar). Taak is beheersing, dingen voor elkaar krijgen;
- Initiatief vs. Schuld (3-6 jaar). Taak is gevoel van eigenwaarde;
- Competentie vs. Minderwaardigheid (6-12 jaar). Taak is zelfvertrouwen (t.o.v. anderen),
acceptatie;
- Identiteit vs. Rolverwarring (adolescentie 13-18 jaar). Taak is tevreden zijn met jezelf.
Belangrijkste fase i.v.m. autonomie;
- Intimiteit vs. Isolement (vroeg volwassen);
- Zorg volgende generatie vs. Stagnatie;
- IK-integriteit vs. Wanhoop (ouderdom).

Sociaal-emotionele ontwikkeling: identiteitsvorming

Adolescentie: welke leeftijdsfase?
Adolescentie
- Is de belangrijkste fase waarin de persoon de eigen identiteit en zelfstandigheid ontwikkelt;
- Begint bij +/- 11 á 12 jaar, tegelijk met het begin van de puberteit;
- Gaat over in de fase van vroeg volwassenheid (o.a. Erikson), leeftijd niet zo concreet, maar
over het algemeen begin/ halverwege 20.

Puberteit
- Is de fase van lichamelijke rijping. (Groeispurt en seksuele rijping). Deze valt samen met het
begin van de adolescentie;
- Meisjes: 1e menstruatie (11-14 jaar);
- Jongens: vruchtbaar +/- 14 jaar;
- Groeispurt bij meisje start ook eerder dan bij jongens.

Peergroup=Leeftijdsgenoten die hun vrije tijd delen en elkaar beïnvloeden (milieu van bescherming).




3