Samenvatting Celbiologie - Blok 1.1

Samenvatting celbiologie – Blok 1.1
Hoofdstuk 1 – Celbiologie

Cellen
 De functionele eenheid van ieder organisme
 Geven structuur en functie aan het lichaam
 Apoptose: geprogrammeerde celdood
 Genenpaspoort: alle erfelijke codes in het DNA

Celmembraan
 Zorgt ervoor dat de cel zijn eigen processen kan regelen en uitvoeren.
 Hierdoor kan de cel zich onderscheiden van zijn omgeving.

Homeostase: De eigenschap van het lichaam om het interne milieu (weefselvocht) relatief constant
te houden.
 Temperatuur
 Watergehalte
 Zuurstofgehalte
 Zuurgraad

Epitheelcellen: Bedekkende cellen die in contact staan met de buitenwereld. Langs de oppervlakte
van epitheelcellen vindt uitwisseling van stoffen plaats.
 Huid
 Luchtwegen
 Urinewegen
 Darmkanaal

Een organisme houdt zichzelf instand door middel van stofwisseling.
Organische stoffen: Stoffen die een organisme zelf kan maken.
 Koolhydraten (waaronder suikers)
 Vetten (lipiden)
 Eiwitten (proteïnen)
 Nucleïnezuren (In DNA en RNA)
- Deze stoffen gebruikt de cel voor zijn bouw en functie.

Verbranding: Vetten en suikers afbreken en omzetten naar energie.

Celorganellen
 Mitochondriën (leveren energie)
- Suiker en vet worden verbrand om ATP te vormen
- ATP geeft zijn energie af bij die cel processen door een fosfaatmolecuul af te splitsen.
- De afgesplitste stoffen zijn ADP en P. Het mitochondriën smeedt ADP en P weer aaneen
met de energie die afkomstig is van de suiker en vetverbranding.
- Suiker + vet = ATP (+ H2O en CO2)
 Ribosomen (produceren eiwitten)
- Kleine korreltjes in het cytoplasma en voor een deel aan het endoplasmatisch reticulum.
- Bouwstenen van ribosomen zijn RNA en eiwitten

 Golgicomplex (assembleert eiwitten)


1

, - Door ribosomen worden de aminozuren in de voorgeschreven volgorde achter elkaar
geplakt.
- Wanneer de eiwitproducten klaar zijn, worden ze stapel gewijs in een membraan verpakt
en verstuurd.
 Lysosomen (breken eiwitten af)
- Zorgen voor een snelle afbraak en dus verwijdering van cel resten.
 Endoplasmatisch reticulum (snelweg)
- Uitgebreid netwerk van membranen
 Nucleus (celkern)
 Nucleolus
 Microtubles (versteviging)
 Celmembraan
Microsomen
 Breken beschadigde of verkeerd gevouwen eiwitten af.
 Levercellen bevatten veel microsomen omdat die veel vreemde stoffen moeten omzetten.

Celmembraan
 Opgebouwd uit een dubbele laag fosfolipiden
 Eiwitpoorten die allemaal een verschillende stof doorlaten.
 Transport vindt plaats van binnen naar buiten of van buiten naar binnen.
 Sommige kleine stoffen kunnen passief door het membraam heen door verschil in
concentratie.
 Te grote stoffen kunnen niet door de poorten. Het celmembraan kan deze stoffen omhullen
door zich te plooien. Vervolgens wordt de stof afgeleverd aan het cytoplasma.
- Bij transport naar binnen heet dit endocytose.
- Bij transport naar buiten heet dit exocytose.
 De buitenkant van het celmembraan is bedekt met een dus eiwitvliesje met daarop
receptoren (rendier gewei)
- Vangen signalen op uit de omgeving.
- Hechten zich vast aan bindweefsel of uitsteeksels van andere cellen.
- Zijn een kenmerk van eigen weefsel (hierdoor kunnen bacteriën en virussen herkend
worden




Celkern (nucleus)
 Alle organismen hebben een celkern behalve prokaryoten.


2