Samenvatting Uitgebreide hoorcolleges Chemie - DBG 1, jaar 1

Hoorcolleges Chemie – Blok 1.1

Hoorcollege 1: Basischemie
11 september 2018

Chemie boek Nederlands: Basischemie voor studenten in het beroepsonderwijs

Chemie
Bestudeert eigenschappen van, veranderingen in en reacties tussen stoffen.

Inhoud
 Elementen
 Atomen
 Verbindingen
 Reactievergelijkingen
 Bouw atoom

Periodiek systeem van elementen
 Horizontale rangschikking = periode
 Verticale rangschikking = groep
 In biochemie vooral de niet-metalen

Koolstof = C
Zuurstof = O
Waterstof = H

Elementen, atomen, moleculen
 Elementen:
- Stoffen die uit één soort atomen bestaat
- Niet ontleedbare stof
- Atoomsoort

 Moleculen:
- Groepje atomen
- Molecuul is opgebouwd uit atomen

 Atomen
- Kleinste deeltje van een element




Atoomtheorie


1

,Atoom: geen homogeen, massief gevuld deeltje
- Atoommodel van Rutherford/ Bohr
- H-atoom heeft de kleinste
- Nr 2: He-atoom
 Kern: 2 protonen (positief geladen)
 Er omheen: 2 elektronen (negatief geladen)
- In de kern evenveel protonen als elektronen er omheen
- Eerste baan ‘vol’ met twee elektronen
- Banen heten schillen
- 1e schil = 2 elektronen
- 2e schil = 8 elektronen
- 3e schil = 18 elektronen
- Atoomnummer = aantal protonen in de kern = aantal elektronen in de schillen
 Dus: elk element heeft eigen atomen en een eigen atoomnummer

Waar Lading Massa
Proton In de kern 1+ 1
Neutron In de kern 0 1
Elektron In de schillen 1- Verwaarloosbaar


Algemeen: MAE
E = element dat bedoeld wordt
A = atoomnummer  aantal protonen = aantal elektronen
A = massagetal  aantal protonen + neutronen in de kern

Reactievergelijkingen
- De totale massa voor en na een chemische reactie is gelijk,
omdat: chemische reactie = hergroepering van atomen

Afspraken:
- Alle atomen van alle elementen moet links en rechts even vaak voorkomen.
- Alle de cijfers voor de formules (de coëfficiënten) mogen gewijzigd worden; cijfers in
de formules niet, omdat er dan sprake is van een andere stof.
- Als geen cijfer vermeld is, staat er coëfficiënt 1.




Hoorcollege 2: Basischemie
12 sept 2018


2

,Aantal protonen = atoomnummer
Gewicht/massa = protonen + neutronen

12
6 C

12 = massa = neutronen + protonen
6 = atoomnummer = protonen

Massa – atoomnummer = neutronen
Protonen = elektronen

Isotopen
= Verschillende atomen van hetzelfde element (zelfde atoomnummer) alleen verschil in
massa, dus aantal neutronen. Dus zelfde atoomnummer, verschillend massagetal

Ionen
Ionvorming  hoe een atoom een ion wordt
Elektronenconfiguratie: Verdeling elektronen over de schillen



Speciale groep: edelgassen  He, Ne, Ar, Kr, Xe en Rn




Atoom
17 protonen: 17+
17 elektronen: 17-  neutraal

Ion
17 protonen: 17+
18 elektronen: 18-  Cl-

Definities
1. Een deeltje met evenveel protonen in de kern als elektronen in de schillen is een
atoom.
2. Een deeltje met meer protonen in de kern dan elektronen in de schillen is een
positief ion.
3. Een deeltje met meer elektronen in de schillen dan protonen in de kern is een
negatief ion.

Begrippen

3

, 1. Lading = valentie: bijvoorbeeld lading/valentie van 3+
2. Metaalatomen staan alleen maar elektronen af, kunnen alleen positieven ionen
vormen. Negatieve metaalionen bestaan niet.
3. Atomen van niet-metalen kunnen positieven en negatieve ionen vormen.
4. Buitenste schil van een atoom = valentieschil, de elektronen in die schil heten
valentieschil.


Hoorcollege 3: Basischemie
18 september 2018

Teken schillenverdeling
11Na = 11Na)2)8)1 9F = 9F)2)7



Ionbinding




Samen zijn ze weer neutraal, dus ze hebben evenveel plusjes als minnetjes. Dus dat wordt
NaF

Teken schillenverdeling
12Mg = 12Mg)2)8)2 16 S = 16S)2)8)6

Mg2+ S2-  Samen zijn ze neutraal: MgS


Ionbinding
 Kracht waarmee positieve en negatieve ionen elkaar aantrekken.
 Tussen metalen en niet-metalen.
- Metalen: Geven elektronen weg
- Niet-metalen: Nemen elektronen op (of geven elektronen weg)




Teken schillenverdeling
13Al = 13Al)2)8)3 9F = 9F)2)8)1

Al geeft een elektron aan drie F-atomen, dus nu heb je Al3+ en 3 keer F-


4