Organisatiekunde H1 – 2019/2020
College 1
Retrieval practice – herhaling lesstof jaar 1
College 2
Veiligheid besturen
Besturen: de zaken die een organisatie onderneemt om een dynamische ‘fit’ te creëren en behouden
tussen haar omgeving en de eigen doelstellingen om te overleven.
• Fit is het aanpassen aan de situatie. Komt van ‘to fit’ = passen. Een fit creëren is dus een
passende situatie maken, een passende/sluitende strategie
Waarom en hoe zijn sommige organisaties in staat om een blijvend (veiligheids)voordeel te
behouden ten opzichte van hun concurrenten?
SWOT en de strategische kloof
• Het vinden van de strategische kloof (een no fit) met behulp van de SWOT
o Strategische kloof = verschil tussen de huidige doelstellingen en de huidige situatie in
de organisatie (boom) en de omgeving (bos/landschap)!
SWOT model
‘Onderzoek naar het verschil tussen de boom en haar omgeving (bos/landschap) om te weten te
komen hoe te overleven’
We onderzoeken:
• Strenghts & Weaknesses = interne (boom) analyse.
• Opportunities & Threaths = externe (bos/landschap) analyse
Interne analyse (boom)
, • Onderzoek naar de 7S-en dekt de hele organisatie! Dit onderzoek heeft betrekking op de
Intra-organisationele relaties:
o Hoe scoort de organisatie op ieder punt?
o Welke Sterkten en Zwakten kunnen we vinden (per onderdeel)?
Externe analyse (bos)
• De partijen in de directe omgeving (binnenring) welke een direct effect hebben op de
organisatie. Dit onderzoek heeft betrekking op de inter-organisationele relaties
Externe analyse (landschap)
• Omgevingsfactoren
• De omgevingsfactoren die een indirect effect hebben op de organisatie. DESTEP dekt de
volledige Institutionele omgeving:
o Demografische factoren
o Ecologische (milieu) factoren
o Sociale (maatschappij) factoren
o Technologische factoren
o Economische factoren
o Politieke factoren
SWOT beoordelen
De confrontatiematrix
Hoe werken de interne en externe factoren op elkaar in?
++ Ze versterken elkaar positief
+ Het werkt positief
0 Ze hebben niks met elkaar te maken
+/- Het kan positief of negatief werken
- Het werkt negatief
- - Het versterkt elkaar negatief
Uitwerken SWOT
Voorbeeld: S(sterkte)1 + O(kans)1:
• S1+O1= +/+
• S1 en O1 zullen elkaar versterken omdat… Dit kan tot gevolg hebben dat….
• S1+O1 S2 +O1 S3 +O1
• S1+O2 S2 +O2 S3 +O2
• S1+O3 S2 +O3 S3 +O3
Combinaties uitschrijven en beargumenteren hoe je tot een score komt in de confrontatiematrix.
Methode:
• Brainstorm met de projectgroep
• Bevraging
• Eventueel werken per subthema
, Resultaat SWOT
• Strategische kloof:
• De uitkomsten van de SWOT worden teruggekoppeld naar de huidige doelstellingen.
‘Is er sprake van een ‘gap’ of een ‘kloof’ tussen datgene wat wenselijk is en datgene wat werkelijk is?’
STAP 1: INTERNE ANALYSE
Bedrijfsprocessen
Een bedrijfsproces is een geordende bundeling van menselijke activiteiten in relatie tot de productie
van goederen en/of diensten
• Voorbeelden hiervan zijn: inkoopprocessen, administratieve processen en verkoopprocessen
Drie typen bedrijfsprocessen:
• Primaire processen: activiteiten die rechtstreeks een bijdrage leveren aan het tot stand
komen van een product en/of dienst.
• Secundaire processen: activiteiten die worden uitgevoerd om bepaalde productiefactoren in
stand te houden.
• Bestuurlijke processen: activiteiten die richting geven aan de primaire en secundaire
processen en de organisatie richten op de gestelde organisatiedoelen.
(Secundair vaak ook ondersteunende processen genoemd)
Processen schematiseren
“De processen in een organisatie kunnen worden beschreven of kunnen in beeld worden gebracht
door middel van tabellen en schema’s.”
In het schema staat een stapsgewijze beschrijving van de opeenvolgende activiteiten. De
schematische weergave noemen we een flowchart.
Stappenplan flowchart:
1. Bepaal het begin en het einde van het te beschrijven proces
2. Analyseer uit welke stappen het proces bestaat. Dit zijn de blokken.
3. Geef aan waar de beslispunten zitten. Dit zijn de ruiten.
4. Bepaal of er terugkoppelingen in het proces zitten (bijvoorbeeld kwaliteitscontroles)
5. Zet de stappen overzichtelijk op papier/ digitaal (Let op bij de ruiten dienen langs de pijlen de
keuzes te staan)
6. Controleer of het klopt
7. Stel een legenda op
8. Geef de flowchart een naam
Samenhang processen en structuur
• Structuur volgt de strategie!
• De optimale manier om het process te volbrengen determineert de structuur.
GOUDEN REGEL:
‘Structure follows Strategy’
(inrichting volgt bestuur)
• Stap 1: Richten, R
College 1
Retrieval practice – herhaling lesstof jaar 1
College 2
Veiligheid besturen
Besturen: de zaken die een organisatie onderneemt om een dynamische ‘fit’ te creëren en behouden
tussen haar omgeving en de eigen doelstellingen om te overleven.
• Fit is het aanpassen aan de situatie. Komt van ‘to fit’ = passen. Een fit creëren is dus een
passende situatie maken, een passende/sluitende strategie
Waarom en hoe zijn sommige organisaties in staat om een blijvend (veiligheids)voordeel te
behouden ten opzichte van hun concurrenten?
SWOT en de strategische kloof
• Het vinden van de strategische kloof (een no fit) met behulp van de SWOT
o Strategische kloof = verschil tussen de huidige doelstellingen en de huidige situatie in
de organisatie (boom) en de omgeving (bos/landschap)!
SWOT model
‘Onderzoek naar het verschil tussen de boom en haar omgeving (bos/landschap) om te weten te
komen hoe te overleven’
We onderzoeken:
• Strenghts & Weaknesses = interne (boom) analyse.
• Opportunities & Threaths = externe (bos/landschap) analyse
Interne analyse (boom)
, • Onderzoek naar de 7S-en dekt de hele organisatie! Dit onderzoek heeft betrekking op de
Intra-organisationele relaties:
o Hoe scoort de organisatie op ieder punt?
o Welke Sterkten en Zwakten kunnen we vinden (per onderdeel)?
Externe analyse (bos)
• De partijen in de directe omgeving (binnenring) welke een direct effect hebben op de
organisatie. Dit onderzoek heeft betrekking op de inter-organisationele relaties
Externe analyse (landschap)
• Omgevingsfactoren
• De omgevingsfactoren die een indirect effect hebben op de organisatie. DESTEP dekt de
volledige Institutionele omgeving:
o Demografische factoren
o Ecologische (milieu) factoren
o Sociale (maatschappij) factoren
o Technologische factoren
o Economische factoren
o Politieke factoren
SWOT beoordelen
De confrontatiematrix
Hoe werken de interne en externe factoren op elkaar in?
++ Ze versterken elkaar positief
+ Het werkt positief
0 Ze hebben niks met elkaar te maken
+/- Het kan positief of negatief werken
- Het werkt negatief
- - Het versterkt elkaar negatief
Uitwerken SWOT
Voorbeeld: S(sterkte)1 + O(kans)1:
• S1+O1= +/+
• S1 en O1 zullen elkaar versterken omdat… Dit kan tot gevolg hebben dat….
• S1+O1 S2 +O1 S3 +O1
• S1+O2 S2 +O2 S3 +O2
• S1+O3 S2 +O3 S3 +O3
Combinaties uitschrijven en beargumenteren hoe je tot een score komt in de confrontatiematrix.
Methode:
• Brainstorm met de projectgroep
• Bevraging
• Eventueel werken per subthema
, Resultaat SWOT
• Strategische kloof:
• De uitkomsten van de SWOT worden teruggekoppeld naar de huidige doelstellingen.
‘Is er sprake van een ‘gap’ of een ‘kloof’ tussen datgene wat wenselijk is en datgene wat werkelijk is?’
STAP 1: INTERNE ANALYSE
Bedrijfsprocessen
Een bedrijfsproces is een geordende bundeling van menselijke activiteiten in relatie tot de productie
van goederen en/of diensten
• Voorbeelden hiervan zijn: inkoopprocessen, administratieve processen en verkoopprocessen
Drie typen bedrijfsprocessen:
• Primaire processen: activiteiten die rechtstreeks een bijdrage leveren aan het tot stand
komen van een product en/of dienst.
• Secundaire processen: activiteiten die worden uitgevoerd om bepaalde productiefactoren in
stand te houden.
• Bestuurlijke processen: activiteiten die richting geven aan de primaire en secundaire
processen en de organisatie richten op de gestelde organisatiedoelen.
(Secundair vaak ook ondersteunende processen genoemd)
Processen schematiseren
“De processen in een organisatie kunnen worden beschreven of kunnen in beeld worden gebracht
door middel van tabellen en schema’s.”
In het schema staat een stapsgewijze beschrijving van de opeenvolgende activiteiten. De
schematische weergave noemen we een flowchart.
Stappenplan flowchart:
1. Bepaal het begin en het einde van het te beschrijven proces
2. Analyseer uit welke stappen het proces bestaat. Dit zijn de blokken.
3. Geef aan waar de beslispunten zitten. Dit zijn de ruiten.
4. Bepaal of er terugkoppelingen in het proces zitten (bijvoorbeeld kwaliteitscontroles)
5. Zet de stappen overzichtelijk op papier/ digitaal (Let op bij de ruiten dienen langs de pijlen de
keuzes te staan)
6. Controleer of het klopt
7. Stel een legenda op
8. Geef de flowchart een naam
Samenhang processen en structuur
• Structuur volgt de strategie!
• De optimale manier om het process te volbrengen determineert de structuur.
GOUDEN REGEL:
‘Structure follows Strategy’
(inrichting volgt bestuur)
• Stap 1: Richten, R
