Afstudeeropdracht
Paramedische
Opleidingen
HBO Fysiotherapie
Naam:
Studentnummer:
Naam opleider: Pro Education
Opleiding: HBO fysiotherapie
Datum: 6 maart 2024
Versie van de afstudeerhandleiding: december 2022
,Voorwoord
Mijn naam is ………….. Ik ben 39 jaar en woonachtig in Amersfoort. Ik ben gestart met de hbo-
opleiding Fysiotherapie bij Pro Education (NCOI) in februari 2018. Daarvoor heb ik in de reisbranche
gewerkt. Naast de opleiding heb ik gewerkt als administratief medewerkster bij fysiotherapiepraktijk
Fyzie in Amersfoort.
Voor u ligt mijn afstudeeropdracht. Het betreft een beroepsproduct, N=1 onderzoek. Het is een
leerzaam proces geweest waarin ik geleerd heb om een Critically Appraised Topic te maken om de
beste zorg te kunnen geven aan een patiënt.
Mijn interesse ligt met name bij de sport- en orthopedische revalidatie. Na de minor sportfysiotherapie
te hebben gevolgd ben ik op zoek gegaan naar een stageplek waar ik me verder kon ontwikkelen op
dit gebied. Ik heb veel patiënten gezien met knieklachten en vooral het patellofemoraal pijnsyndroom
komt veel voor. Patellofemorale pijn kan hardnekkig zijn en meerdere factoren kunnen een rol spelen.
Dit maakt het een uitdaging om de patiënt goed te begeleiden en daarom heb ik voor mijn
afstudeertraject een patiënt met het patellofemoraal pijnsyndroom gekozen.
Ik wil mijn afstudeerbegeleider Jesse Achten bedanken voor de begeleiding bij deze opdracht en mijn
collega’s in de praktijk voor de prettige samenwerking.
Ik wens u veel leesplezier toe.
Naam …
Amersfoort, 6 maart 2024
Naam … Afstudeeropdracht N=1 onderzoek 1
,Inhoudsopgave
Voorwoord .............................................................................................................................................. 1
Inleiding .................................................................................................................................................. 3
1. Vraagstuk........................................................................................................................................... 5
1.1 Informed consent ....................................................................................................................... 5
1.2 Casus en diagnostisch proces ................................................................................................. 5
1.3 Unieke hulpvraag ....................................................................................................................... 8
2. Analyse .............................................................................................................................................. 9
2.1 Analyse volgens ICF .................................................................................................................. 9
2.2 Critically Appraised Topic ........................................................................................................ 10
3. Oplossingsalternatieven ................................................................................................................ 12
3.1 Interventies................................................................................................................................ 12
3.2 Kosten – Baten van herstel .................................................................................................... 15
3.3 Klinimetrie.................................................................................................................................. 16
3.4 De keuze van de interventie ................................................................................................... 18
4. Uitvoeren van de interventie ......................................................................................................... 20
5. Afsluiting .......................................................................................................................................... 27
Logboek................................................................................................................................................ 28
Literatuurlijst ........................................................................................................................................ 31
Bijlagen ................................................................................................................................................. 35
Bijlage 1: Informed consent........................................................................................................... 35
Bijlage 2: Mijn Positieve Gezondheid test................................................................................... 36
Bijlage 3: Zoekstrategie Pubmed ................................................................................................. 38
Bijlage 4: Controlelijst van Hunink ............................................................................................... 41
Bijlage 5: Eindverslag huisarts ..................................................................................................... 45
Bijlage 6: Klanttevredenheid – CQI vragenlijst ........................................................................... 47
Naam … Afstudeeropdracht N=1 onderzoek 2
, Inleiding
Patellofemorale pijn (PFP) is een van de meest voorkomende knieklachten. De prevalentie in de
algemene populatie wereldwijd is 22,7% (Smith et al., 2018). Bij deze aandoening is het vaak
onduidelijk wat precies de oorzaak van de pijn is. Meerdere factoren kunnen een rol spelen. Een
hypothese is een abnormale uitlijning van het patellofemorale gewricht waardoor de patella niet soepel
op en neer kan bewegen in de trochlea, met als gevolg irritatie en pijn. Daarnaast speelt bij PFP
spierzwakte een grote rol. Uit onderzoek blijkt dat de quadriceps bij patiënten met PFP 6% tot 12%
minder ontwikkeld is dan bij gezonde personen. Verminderde kracht en aansturing van de quadriceps
en heupmusculatuur kunnen invloed hebben op de manier waarop de patella in de trochea loopt en de
belasting over het patellofemorale gewricht wordt verdeeld (Willy & Meira, 2016).
PFP-klachten kunnen langdurig aanhouden: 70% tot 90% van de personen met PFP heeft
terugkerende of chronische klachten (Bolgla et al., 2018). Dit heeft niet alleen een negatieve invloed
op de kwaliteit van leven van de betreffende personen, maar de hoge zorgconsumptie heeft ook een
grote impact op maatschappelijk niveau. De totale kosten door chronische pijn in het algemeen
worden geschat op 20 miljard euro per jaar voor Nederland (“Zorgstandaard Chronische Pijn”, 2017).
Er bestaan veel conservatieve behandelopties voor PFP, zoals oefentherapie, patella taping, patella
mobilisaties en orthesen. Winters et al. (2020) hebben de effectiviteit van deze behandelingen voor
PFP onderzocht. Uit hun onderzoek blijkt dat educatie in combinatie met een van de genoemde
behandelopties het beste resultaat geeft na drie maanden. Maar er was onvoldoende bewijs om een
specifieke behandeloptie aan te bevelen. Een afwachtend beleid wordt in hun onderzoek afgeraden.
Volgens het onderzoek van Barton et al. (2015) moet voor ieder patiënt een op maat gemaakte
interventieprogramma worden voorgeschreven, bestaande uit krachttraining van de quadriceps en
bilmusculatuur, tapen van de patella, educatie en voorlichting over het aanpassen van activiteiten.
In een Systematic Review en Meta-Analysis van Clijsen et al. (2014) is onderzocht of oefentherapie
een effectieve interventie is om pijn en beperkingen in activiteiten en participatie te verminderen bij
PFP-patiënten. Uit dit onderzoek blijkt dat oefentherapie een positief effect heeft op pijn en op
activiteiten- en participatieproblemen. Maar welk oefenmodaliteiten het beste resultaat oplevert is
onduidelijk. In de consensusverklaring uit 2018 wordt gesteld dat oefentherapie de beste behandeling
is bij PFP en met name de combinatie van heup- en kniegerichte oefeningen. Het gebruik van tape,
dry needling en manuele technieken blijft onzeker (Collins et al., 2018).
De richtlijn Anterieure kniepijn van de Federatie Medisch Specialisten adviseert als basis voor de
behandeling van PFP-patiënten quadriceps- en/of heupgeoriënteerde oefentherapie te volgen
gedurende zes tot twaalf weken (Federatie Medisch Specialisten, 2022).
Voor dit onderzoek is een patiënt gekozen die al tweeënhalf jaar last heeft van PFP aan beide knieën.
Mevrouw heeft in het verleden bij een andere praktijk een traject doorlopen waarbij ze oefentherapie
heeft gevolgd, zoals aanbevolen in de richtlijn Anterieure kniepijn van de Federatie Medisch
Specialisten. De oefeningen waren met name gericht op het versterken van de quadriceps. Daarnaast
is ook regelmatig gebruikgemaakt van tapetechnieken. Deze aanpak heeft bij mevrouw niet geholpen,
ondanks haar therapietrouw. Mevrouw ervaart nog altijd veel pijn en haar spierkracht is sterk
verminderd. Dit heeft steeds meer invloed op haar dagelijks leven.
Volgens het American College of Sport Medicine moet je op 70%-85% van je 1 herhalingsmaximum
(1RM) trainen om je spierkracht te verbeteren (“Progression models in resistance training for healthy
adults”, 2009). Echter, bij patiënten met PFP kan een hoge trainingsbelasting meer stress geven op
het patellofemorale gewricht, met als gevolg meer pijnklachten (Pereira et al., 2022). Aannemelijk is
dat de oefeningen die mevrouw heeft moeten doen te veel belasting gaven op het patellofemorale
gewricht, wat meer irritatie en pijn heeft veroorzaakt.
Tijdens de intake gaf mevrouw aan niet hetzelfde te willen doen als bij de vorige fysiotherapeut. Dit
had haar immers niet geholpen. Ze vroeg of er andere behandelmogelijkheden zijn die haar met deze
Naam … Afstudeeropdracht N=1 onderzoek 3
Paramedische
Opleidingen
HBO Fysiotherapie
Naam:
Studentnummer:
Naam opleider: Pro Education
Opleiding: HBO fysiotherapie
Datum: 6 maart 2024
Versie van de afstudeerhandleiding: december 2022
,Voorwoord
Mijn naam is ………….. Ik ben 39 jaar en woonachtig in Amersfoort. Ik ben gestart met de hbo-
opleiding Fysiotherapie bij Pro Education (NCOI) in februari 2018. Daarvoor heb ik in de reisbranche
gewerkt. Naast de opleiding heb ik gewerkt als administratief medewerkster bij fysiotherapiepraktijk
Fyzie in Amersfoort.
Voor u ligt mijn afstudeeropdracht. Het betreft een beroepsproduct, N=1 onderzoek. Het is een
leerzaam proces geweest waarin ik geleerd heb om een Critically Appraised Topic te maken om de
beste zorg te kunnen geven aan een patiënt.
Mijn interesse ligt met name bij de sport- en orthopedische revalidatie. Na de minor sportfysiotherapie
te hebben gevolgd ben ik op zoek gegaan naar een stageplek waar ik me verder kon ontwikkelen op
dit gebied. Ik heb veel patiënten gezien met knieklachten en vooral het patellofemoraal pijnsyndroom
komt veel voor. Patellofemorale pijn kan hardnekkig zijn en meerdere factoren kunnen een rol spelen.
Dit maakt het een uitdaging om de patiënt goed te begeleiden en daarom heb ik voor mijn
afstudeertraject een patiënt met het patellofemoraal pijnsyndroom gekozen.
Ik wil mijn afstudeerbegeleider Jesse Achten bedanken voor de begeleiding bij deze opdracht en mijn
collega’s in de praktijk voor de prettige samenwerking.
Ik wens u veel leesplezier toe.
Naam …
Amersfoort, 6 maart 2024
Naam … Afstudeeropdracht N=1 onderzoek 1
,Inhoudsopgave
Voorwoord .............................................................................................................................................. 1
Inleiding .................................................................................................................................................. 3
1. Vraagstuk........................................................................................................................................... 5
1.1 Informed consent ....................................................................................................................... 5
1.2 Casus en diagnostisch proces ................................................................................................. 5
1.3 Unieke hulpvraag ....................................................................................................................... 8
2. Analyse .............................................................................................................................................. 9
2.1 Analyse volgens ICF .................................................................................................................. 9
2.2 Critically Appraised Topic ........................................................................................................ 10
3. Oplossingsalternatieven ................................................................................................................ 12
3.1 Interventies................................................................................................................................ 12
3.2 Kosten – Baten van herstel .................................................................................................... 15
3.3 Klinimetrie.................................................................................................................................. 16
3.4 De keuze van de interventie ................................................................................................... 18
4. Uitvoeren van de interventie ......................................................................................................... 20
5. Afsluiting .......................................................................................................................................... 27
Logboek................................................................................................................................................ 28
Literatuurlijst ........................................................................................................................................ 31
Bijlagen ................................................................................................................................................. 35
Bijlage 1: Informed consent........................................................................................................... 35
Bijlage 2: Mijn Positieve Gezondheid test................................................................................... 36
Bijlage 3: Zoekstrategie Pubmed ................................................................................................. 38
Bijlage 4: Controlelijst van Hunink ............................................................................................... 41
Bijlage 5: Eindverslag huisarts ..................................................................................................... 45
Bijlage 6: Klanttevredenheid – CQI vragenlijst ........................................................................... 47
Naam … Afstudeeropdracht N=1 onderzoek 2
, Inleiding
Patellofemorale pijn (PFP) is een van de meest voorkomende knieklachten. De prevalentie in de
algemene populatie wereldwijd is 22,7% (Smith et al., 2018). Bij deze aandoening is het vaak
onduidelijk wat precies de oorzaak van de pijn is. Meerdere factoren kunnen een rol spelen. Een
hypothese is een abnormale uitlijning van het patellofemorale gewricht waardoor de patella niet soepel
op en neer kan bewegen in de trochlea, met als gevolg irritatie en pijn. Daarnaast speelt bij PFP
spierzwakte een grote rol. Uit onderzoek blijkt dat de quadriceps bij patiënten met PFP 6% tot 12%
minder ontwikkeld is dan bij gezonde personen. Verminderde kracht en aansturing van de quadriceps
en heupmusculatuur kunnen invloed hebben op de manier waarop de patella in de trochea loopt en de
belasting over het patellofemorale gewricht wordt verdeeld (Willy & Meira, 2016).
PFP-klachten kunnen langdurig aanhouden: 70% tot 90% van de personen met PFP heeft
terugkerende of chronische klachten (Bolgla et al., 2018). Dit heeft niet alleen een negatieve invloed
op de kwaliteit van leven van de betreffende personen, maar de hoge zorgconsumptie heeft ook een
grote impact op maatschappelijk niveau. De totale kosten door chronische pijn in het algemeen
worden geschat op 20 miljard euro per jaar voor Nederland (“Zorgstandaard Chronische Pijn”, 2017).
Er bestaan veel conservatieve behandelopties voor PFP, zoals oefentherapie, patella taping, patella
mobilisaties en orthesen. Winters et al. (2020) hebben de effectiviteit van deze behandelingen voor
PFP onderzocht. Uit hun onderzoek blijkt dat educatie in combinatie met een van de genoemde
behandelopties het beste resultaat geeft na drie maanden. Maar er was onvoldoende bewijs om een
specifieke behandeloptie aan te bevelen. Een afwachtend beleid wordt in hun onderzoek afgeraden.
Volgens het onderzoek van Barton et al. (2015) moet voor ieder patiënt een op maat gemaakte
interventieprogramma worden voorgeschreven, bestaande uit krachttraining van de quadriceps en
bilmusculatuur, tapen van de patella, educatie en voorlichting over het aanpassen van activiteiten.
In een Systematic Review en Meta-Analysis van Clijsen et al. (2014) is onderzocht of oefentherapie
een effectieve interventie is om pijn en beperkingen in activiteiten en participatie te verminderen bij
PFP-patiënten. Uit dit onderzoek blijkt dat oefentherapie een positief effect heeft op pijn en op
activiteiten- en participatieproblemen. Maar welk oefenmodaliteiten het beste resultaat oplevert is
onduidelijk. In de consensusverklaring uit 2018 wordt gesteld dat oefentherapie de beste behandeling
is bij PFP en met name de combinatie van heup- en kniegerichte oefeningen. Het gebruik van tape,
dry needling en manuele technieken blijft onzeker (Collins et al., 2018).
De richtlijn Anterieure kniepijn van de Federatie Medisch Specialisten adviseert als basis voor de
behandeling van PFP-patiënten quadriceps- en/of heupgeoriënteerde oefentherapie te volgen
gedurende zes tot twaalf weken (Federatie Medisch Specialisten, 2022).
Voor dit onderzoek is een patiënt gekozen die al tweeënhalf jaar last heeft van PFP aan beide knieën.
Mevrouw heeft in het verleden bij een andere praktijk een traject doorlopen waarbij ze oefentherapie
heeft gevolgd, zoals aanbevolen in de richtlijn Anterieure kniepijn van de Federatie Medisch
Specialisten. De oefeningen waren met name gericht op het versterken van de quadriceps. Daarnaast
is ook regelmatig gebruikgemaakt van tapetechnieken. Deze aanpak heeft bij mevrouw niet geholpen,
ondanks haar therapietrouw. Mevrouw ervaart nog altijd veel pijn en haar spierkracht is sterk
verminderd. Dit heeft steeds meer invloed op haar dagelijks leven.
Volgens het American College of Sport Medicine moet je op 70%-85% van je 1 herhalingsmaximum
(1RM) trainen om je spierkracht te verbeteren (“Progression models in resistance training for healthy
adults”, 2009). Echter, bij patiënten met PFP kan een hoge trainingsbelasting meer stress geven op
het patellofemorale gewricht, met als gevolg meer pijnklachten (Pereira et al., 2022). Aannemelijk is
dat de oefeningen die mevrouw heeft moeten doen te veel belasting gaven op het patellofemorale
gewricht, wat meer irritatie en pijn heeft veroorzaakt.
Tijdens de intake gaf mevrouw aan niet hetzelfde te willen doen als bij de vorige fysiotherapeut. Dit
had haar immers niet geholpen. Ze vroeg of er andere behandelmogelijkheden zijn die haar met deze
Naam … Afstudeeropdracht N=1 onderzoek 3
