Samenvatting Aantekeningen hoorcolleges

Strafprocessuele rechtsmiddelen

Hoorcollege 1

Een onderwerp in ontwikkeling:
- Procureur-generaal bij het gerechtshof bestaat niet meer
P-G zijn nu het College van Procureurs-Generaal en zijn dus niet meer per P-G verbonden aan een
ressortsparket.
Eerste aanleg  Officier van Justitie
Hoger beroep  Advocaat-generaal
In hoger beroep vaak Officier van Justitie plaatsvervanger Advocaat-Generaal i.v.m. sommige grootte
van de dossiers

Parket bij de Hoge raad is geen onderdeel meer van het OM  functie is advies geven: A-G neemt
conclusie

- Kantongerecht is niet zelfstandig meer
Bestaan al enige tijd niet meer als afzonderlijke gerecht.
Zijn nu onderdeel van de rechtbank: afdeling kanton.
Waarom? Hoger beroep staat nu open bij Gerechtshof.

- Wet-Haak en Wet versterking cassatierechtspraak
Wet-Haak: verdachten die cassatieberoep hebben ingesteld, hebben de verplichting een
cassatieschriftuur te laten indienen door raadsheer/raadsvrouw. Vroeger kon een verdachte
zelfstandig cassatie indienen, dit kan nu nog steeds, maar anders dan vroeger: nu cassatieschriftuur
door raadsheer/vrouw verplicht, anders neemt de HR geen acht.

- Verzetregeling vervallen & herboren
Verzet was ooit een rechtsmiddel  bedoelt voor de kleinere zaken. Als iemand in eerste aanleg bij
verstek werd veroordeeld wegens een overtreding, dan kon hij verzet indienen.
Verzet welke is ingevoerd in 2008 heeft betrekking tot de OM-afdoening: strafbeschikking. Het is
mogelijk om tegen een strafbeschikking in verzet te komen Art. 257 e en f Sv.

- Stroomlijnen hoger beroep

- Herziening hervormd

- Modernisering Wetboek van Strafvordering
Wetboek van Strafvordering zal gaan bestaan uit 8 boeken


Hoofddoelen strafprocesecht:
Toepassing van de strafwet op schuldigen, verhindering van toepassing van de strafwet op onschuldigen.
 Materiële waarheidsvinding: heeft de verdachte het wel gedaan?
 Bestraffing strafbaar gedrag: als de verdachte het heeft gedaan, welke straf verdient hij/zij?

Bevorderen van een overheidsreactie die jegens alle procespartijen in alle opzichte adequaat is.
 Van oudsher draait het strafproces om de vraag: is de verdachte schuldig?
 Vroeger: 3 partijen in een proces: rechter, OM en de verdachte
Nu  slachtoffer wordt ook steeds meer partij, dus ook voor het slachtoffer moet de reactie
adequaat zijn

,Fasen van het strafproces:
1. Voorbereidend onderzoek/opsporingsonderzoek
= een doelgerichte aangelegenheid
Art. 132a Sv
Onderzoek in verband met strafbare feiten met als doel het nemen van strafvorderlijke beslissingen

Opsporingsonderzoek: doelgericht (vgl. art. 132a Sv en art. 1.1.2.2 (nieuw) Sv: ‘Onder de opsporing
van strafbare feiten waarmee opsporingsambtenaren zijn belast, wordt verstaan het verrichten van
onderzoek met betrekking tot strafbare feiten met een strafvorderlijk doel’)
faciliteert een later te nemen beslissing
Dit zie je ook terug in de wet:
Boek 2: Strafvordering in eerste aanleg
Titel I: het opsporingsonderzoek
Afdeling 5: vervolgingsbeslissingen

2. Onderzoek ter terechtzitting
3. Beraadslaging
4. Hoger beroep
5. Beroep in cassatie

Rechtsmiddelen
Wendt je aan tegen een bepaalde beslissing
Verschil tussen een uitspraak en een beschikking is van belang (nieuwe wetboek gaat dit vervallen)
 Beschikking
= een niet op de terechtzitting gegeven beslissing
o Strafbeschikking
o Beslissing in raadkamer
 Bewaring / gevangenhouding (beslissing van de RC welke niet op de terechtzitting is
gegeven dus daarmee een beschikking)
 Art. 552a Sv
Beklag tegen beslag
Stel je smartphone is in beslag genomen: je kunt tegen dit beslag bezwaar maken =
beklag. Dit wordt behandelt in de raadkamer
Lid 7: wel in het openbaar

Art. 445 en 446 Sv: hoger beroep en beroep in cassatie staan open tegen een beschikking (alleen bij
wijze van de wet bepaalt)

Art. 257 e en f Sv: tegen de strafbeschikking staat verzet open

 Uitspraak
= een op de terechtzitting gegeven beslissing
o OVAR
o Veroordeling
o Vrijspraak
2 typen:
1. Einduitspraken  Art. 138 Sv
2. Tussenuitspraken (uitspraken niet zijnde einduitspraken)

Tegen einduitspraken staan de gewone rechtsmiddelen als hoger beroep en beroep in cassatie open.

,Wat is een rechtsmiddel?
 Ruim: in de wet geregelde, voor de procespartijen openstaande mogelijkheid om op te komen tegen
beslissingen of handelingen van autoriteiten in het strafproces bij een (hogere) rechter
Heeft de voorkeur want verzet moet ook aangeduid worden als een rechtsmiddel
 Eng: wettelijke mogelijkheid voor de betrokken procespartijen om een beslissing van de strafrechter,
waar zij het niet mee eens zijn, ter toetsing voor te leggen aan een rechterlijke instantie, die de
bevoegdheid heeft om de bestreden rechterlijke beslissing teniet te doen

Waarom zijn er rechtsmiddelen?
1) Mogelijkheid voor procespartijen om beslissing voor te leggen aan (hogere) rechter t.b.v. nieuwe
beoordeling

2) Rechtseenheid en rechtsontwikkeling
Het is nuttig en nodig dat er een overkoepelende rechterlijke blik plaatsvindt, deze wordt bij uitstek
geboden door de Hoge Raad. Denk aan de overzichtsarresten, bv bij medeplegen en medeplichtigheid

Straftoemeting is iets waar de Hoge Raad niet veel meer aan kan doen dan kijken of de limiet niet is
overschreden. Het waarborgen van rechtseenheid op dit onderwerp is derhalve meer iets voor de
gerechtshoven.

3) Gezag strafrechtspraak is gebaat bij vergroten kans op juiste (en aanvaardbare) beslissing

Bezwaren: inzet van rechtsmiddelen levert hoge kosten voor de samenleving

Eenvoudige verschrijvingen zoals kennelijke fouten, kunnen eenvoudig door het Hof zelf worden hersteld. Dit
scheelt een gang naar de Hoge Raad  HR herstelbeslissing feitenrechter

Soorten rechtsmiddelen
• Gewone rechtsmiddelen:
Hoger beroep en cassatie
- Tegen beslissingen die nog niet onherroepelijk zijn
- Aan termijnen gebonden
- Termijnen zijn over het algemeen hard
- In beginsel opschortende werking (art. 557 lid 1 Sv): beslissing mag niet ten uitvoer worden gelegd
zolang er een rechtsmiddel is ingediend en daarop nog geen beslissing is genomen
Bij bestuursrecht bijvoorbeeld is dit niet van toepassing

Uitzonderingen:
 Vrijheidsbeperkende maatregelen Art. 38v lid 4
o TBS met voorwaarden; je mag buiten de kliniek blijven indien je je houdt aan de voorwaarden
138 lid 7 Sr: dadelijk tenuitvoerlegging, voorwaarden gaan direct in en dus niet pas nadat
uitspraak onherroepelijk is geworden
o Locatie / contact verbod: Art. 14e lid 1 Sr
Art. 509hh Sv: officier legt deze op
Gedragsaanwijzing jegens wie ernstige bezwaren bestaan

• Buitengewone rechtsmiddelen:
Cassatie in het belang der wet, herziening
- Tegen onherroepelijke beslissingen
- (Als uitgangspunt) niet aan termijnen gebonden
- (Als uitgangspunt) geen opschortende/schorsende werking
Uitz: 472 lid c
- Gewone rechtsmiddelen behoeven niet te zijn uitgeput

, Wanneer kan het OM overgaan tot executie?
Moeilijkheden bij:
Art. 511i Sv
Stel je wordt in eerste aanleg veroordeeld voor 3 feiten
Parralel aan deze hoofdzaak heeft het OM ook een ontnemingsvordering ingediend, het OM beweert dat jij bij
de drugs transacties geld hebt verdiend
Art. 36e Sv  ontneming wederrechtelijk verkregen voordeel
Rechter: betalingsverplichting = een afzonderlijke beslissing
Rechter moet zowel het wederrechtelijk verkregen voordeel gaan uitrekenen, als hetgeen de schuldige moet
gaan terug betalen aan de staat.
Stel je beslist dat je tegen de uitspraak van de rechtbank in hoger beroep wit gaan maar je berust je ten
opzichte van de betalingsverplichting

Hoger beroep met succes, 3e feit wordt niet bewezen verklaard

 Art. 511i Sv

 Art. 577b lid 2 Sv
Executierechter

Dit is van belang omdat, indien een schuldige niet betaald, er sprake kan zijn van lijfsdwang

Geen rechtsmiddelen:
 Gratie
kwijtschelden van de straf
Levenslang is levenslang; kan wel worden gegratieerd, kan dan worden omgezet naar een
gevangenisstraf naar bijvoorbeeld 30 jaar.
Is een onderliggende beslissing. Beslissing zelf wordt niet aangetast, maar alleen de tenuitvoerlegging
 Art. 59a Sv
Rechtmatigheidstoets
Toetsing vindt plaats van rechtswege indien je na 3 dagen en 15 uur nog steeds niet bent
heengezonden
heeft geen schorsende werking
 Aanbrengen van een klacht bij het EHRM
= het aanklagen van de staat, je richt je klacht dus niet tegen een specifieke beslissing maar tegen de
gehele staat; heeft dus niet specifiek betrekking op een bepaalde beslissing
Bovendien wilt het EHRM geen 4e instantie zijn na de rechtbank, gerechtshof, Hoge Raad
 Wraking?
Art. 512 e.v. Sv
Wrakingskamer van het betreffende gerecht neemt het verzoek in behandeling, dus niet een hogere
rechter of iets dergelijks
= dus geen rechtsmiddel