Leerdoelen Pathologie Thema 7
Week 1
De student kan de pathofysiologie van COPD beschrijven.
COPD: Chronic Obstructive Pulmonary Disease
- doodsoorzaak nummer 3 in Nederland
- komt vaker voor bij mannen
Door een abnormale ontstekingsreactie op schadelijke stofjes of deeltjes ontstaat er een chronische obstructie van de luchtwegen.
(het is dus niet omkeerbaar)
COPD is een combinatie van:
Chronische bronchitis: ontsteking van de bronchiën
Longemfyseem: kapot gaan van longblaasjes
o Chronische bronchitis: ontsteking van de bronchiën
Epitheel van de binnenwand van de bronchiën bestaat uit:
Trilharen= Cilia
- Op deze trilharen ligt de slijmlaag: mucus
- De trilharen duwen de slijm laag omhoog naar de keelholte à Dit zorgt ervoor dat schadelijke stoffen niet in de alveoli
terechtkomen.
Slijmklieren
- Roken zorgt ervoor dat de cilia niet goed kunnen werken en de slijmproductie gaat hierdoor omhoog
Mucuslaag: slijm
- Mucustransport: verdedigingsmechanisme.
Verminderde mucocilair transport door:
- Geremde trilhaarbeweging
- Mechianisch oorzaak: Iets mis met de beweging
- Chemische oorzaak: Stoffen komen binnen die er invloed op hebben; bv sigarettenrook
,- Infectueuze oorzaak: Bacteriën
- Afname aantal cilia
- Te dikke periciliaire laag (vloeistof waar de cilia inliggen) à bij ontsteking wordt dit laagje erg dik, wat de beweging van de
trilharen remtà
hierdoor blijft slijm op een plek hangen en dit zorgt ervoor dat de bacteriën op dezelfde plek blijvenà houdt de ontsteking instant.
- Te dikke visco-elastische samenstelling van het mucus.
De slijmklieren raken bij COPD dus ontstoken en produceren meer slijm dan normaal àDe bronchiën raakt verstopt door het slijm.
Doordat de spieren aanspannen wordt de doorgang ook vernauwd. à ontstaat een ontstopping.
Zie plaatje hiernaast
Gevolg van verminderd mucocilair transport: achterblijven van bacteriën in de bronchiën + obstructie.
o Longemfyseem: kapot gaan van longblaasjes door een abnormale verwijding
Er vind een abnormale verwijding van de longblaasjes plaatsà sommige aveoli sterven af.
Normaal gesproken hebben alveoli een hechte rekbare structuur.
Dit komt onder andere door de tussenwandjes.
,Wanneer er een abnormale verwijding plaatsvind, dan gaan de tussenwandjes kapot à hierdoor zakt de alveoli in elkaar à slappe
zak.
Het gevolg van de uitgezakte alveoli is dat ze niet goed rekbaar meer zijn. Het is een soort elastiekje dat niet terug kan veren in zijn
oorspronkelijke vorm: verminderde compliantie àdoor een verminderde compliantie kost de expiratie (uitademing) meer energie +
is er kans op luchtwegcollaps.
Compliantie: rekbaarheid. (het terugkrijgen van de alveoli in zijn oorspronkelijke vorm)
Luchtweg-collaps: Bepaalde delen van de alveoli breken af à doordat het ademhalen te veel kracht kost kan er te veel druk
komen op de bronchiolen
Pink-puffers: Mensen die moeilijk kunnen uitademen. Ze krijgen een rode kleur op de wangen, omdat het ademen meer kracht
kost.
Mensen met longenfyseem zijn ook vaker dun, omdat ze meer verbranden door het moeilijk ademhalen.
Doordat de longen minder elastisch zijn kan je minder goed ademen.
, De student kan de symptomen van COPD opsommen.
Symptomen bij chronische bronchitis:
- Hoesten
- Sputem opgeven
- Dyspneu: verstoorde ademhaling (kortademigheid)
- Cyanose: blauwkleuring àDe lucht die eruit moet kan er niet uit en verse lucht kan niet naar de longenà hierdoor neemt de
hoeveelheid zuurstof transport in het lichaam afà lichaamsdelen onvoldoende zuurstof. à hierdoor kan er blauwverkleuring
ontstaan van huid, ogen etc. = blue bloater
Symptomen COPD: Chronische bronchitis+ longemfyseem
dyspneu: kortademigheid/ ademnood
Hypoxie: verminderde zuurstof (in dit geval in het bloed)
Afwijkend adempatroom: Het lukt niet goed om lucht naar binnen en buiten te krijgen, vandaar dat de patiënten anders
gaan ademen.
Longfunctionele verandering
Ophoesten sputum
Inspanningsvermogen neemt af: inspanning geeft namelijk een onprettig gevoel
Perifere spierkracht neemt af: je doet minder
Thoracale pijn: pijn in onderrug
Hyperinflatiestand: de zwevende ribben worden naar elkaar toe getrokken (=hoever sign) diafragma plat af, omdat de
slappe alveoli naar beneden zakken à je kunt je diaframga dus niet meer nuttig gebruiken voor de ademhaling.
De student kan definiëren wat de volgende waarden betekenen en hoe ze afwijken bij een COPD patiënt t.o.v. een
gezond persoon: residuaal volume (RV), totale longcapaciteit (TLC), forced expiration volume (FEV1), forced vital
capacity (FVC), peak expiratory flow (PEF), Tiffeneau-index.
RV: Het residuale volume of residu is het volume lucht dat na maximale uitademing in de longen aanwezig is. Het residuale volume
kan overigens niet via spirometrie worden bepaald. Het wordt bepaald via een heliumverdunningsmethode of door middel van
lichaamsplethysmografie
TLC: De totale longcapaciteit is het maximale volume van de longen, inclusief het residuale volume (IRV + AV + ERV + RV).
Week 1
De student kan de pathofysiologie van COPD beschrijven.
COPD: Chronic Obstructive Pulmonary Disease
- doodsoorzaak nummer 3 in Nederland
- komt vaker voor bij mannen
Door een abnormale ontstekingsreactie op schadelijke stofjes of deeltjes ontstaat er een chronische obstructie van de luchtwegen.
(het is dus niet omkeerbaar)
COPD is een combinatie van:
Chronische bronchitis: ontsteking van de bronchiën
Longemfyseem: kapot gaan van longblaasjes
o Chronische bronchitis: ontsteking van de bronchiën
Epitheel van de binnenwand van de bronchiën bestaat uit:
Trilharen= Cilia
- Op deze trilharen ligt de slijmlaag: mucus
- De trilharen duwen de slijm laag omhoog naar de keelholte à Dit zorgt ervoor dat schadelijke stoffen niet in de alveoli
terechtkomen.
Slijmklieren
- Roken zorgt ervoor dat de cilia niet goed kunnen werken en de slijmproductie gaat hierdoor omhoog
Mucuslaag: slijm
- Mucustransport: verdedigingsmechanisme.
Verminderde mucocilair transport door:
- Geremde trilhaarbeweging
- Mechianisch oorzaak: Iets mis met de beweging
- Chemische oorzaak: Stoffen komen binnen die er invloed op hebben; bv sigarettenrook
,- Infectueuze oorzaak: Bacteriën
- Afname aantal cilia
- Te dikke periciliaire laag (vloeistof waar de cilia inliggen) à bij ontsteking wordt dit laagje erg dik, wat de beweging van de
trilharen remtà
hierdoor blijft slijm op een plek hangen en dit zorgt ervoor dat de bacteriën op dezelfde plek blijvenà houdt de ontsteking instant.
- Te dikke visco-elastische samenstelling van het mucus.
De slijmklieren raken bij COPD dus ontstoken en produceren meer slijm dan normaal àDe bronchiën raakt verstopt door het slijm.
Doordat de spieren aanspannen wordt de doorgang ook vernauwd. à ontstaat een ontstopping.
Zie plaatje hiernaast
Gevolg van verminderd mucocilair transport: achterblijven van bacteriën in de bronchiën + obstructie.
o Longemfyseem: kapot gaan van longblaasjes door een abnormale verwijding
Er vind een abnormale verwijding van de longblaasjes plaatsà sommige aveoli sterven af.
Normaal gesproken hebben alveoli een hechte rekbare structuur.
Dit komt onder andere door de tussenwandjes.
,Wanneer er een abnormale verwijding plaatsvind, dan gaan de tussenwandjes kapot à hierdoor zakt de alveoli in elkaar à slappe
zak.
Het gevolg van de uitgezakte alveoli is dat ze niet goed rekbaar meer zijn. Het is een soort elastiekje dat niet terug kan veren in zijn
oorspronkelijke vorm: verminderde compliantie àdoor een verminderde compliantie kost de expiratie (uitademing) meer energie +
is er kans op luchtwegcollaps.
Compliantie: rekbaarheid. (het terugkrijgen van de alveoli in zijn oorspronkelijke vorm)
Luchtweg-collaps: Bepaalde delen van de alveoli breken af à doordat het ademhalen te veel kracht kost kan er te veel druk
komen op de bronchiolen
Pink-puffers: Mensen die moeilijk kunnen uitademen. Ze krijgen een rode kleur op de wangen, omdat het ademen meer kracht
kost.
Mensen met longenfyseem zijn ook vaker dun, omdat ze meer verbranden door het moeilijk ademhalen.
Doordat de longen minder elastisch zijn kan je minder goed ademen.
, De student kan de symptomen van COPD opsommen.
Symptomen bij chronische bronchitis:
- Hoesten
- Sputem opgeven
- Dyspneu: verstoorde ademhaling (kortademigheid)
- Cyanose: blauwkleuring àDe lucht die eruit moet kan er niet uit en verse lucht kan niet naar de longenà hierdoor neemt de
hoeveelheid zuurstof transport in het lichaam afà lichaamsdelen onvoldoende zuurstof. à hierdoor kan er blauwverkleuring
ontstaan van huid, ogen etc. = blue bloater
Symptomen COPD: Chronische bronchitis+ longemfyseem
dyspneu: kortademigheid/ ademnood
Hypoxie: verminderde zuurstof (in dit geval in het bloed)
Afwijkend adempatroom: Het lukt niet goed om lucht naar binnen en buiten te krijgen, vandaar dat de patiënten anders
gaan ademen.
Longfunctionele verandering
Ophoesten sputum
Inspanningsvermogen neemt af: inspanning geeft namelijk een onprettig gevoel
Perifere spierkracht neemt af: je doet minder
Thoracale pijn: pijn in onderrug
Hyperinflatiestand: de zwevende ribben worden naar elkaar toe getrokken (=hoever sign) diafragma plat af, omdat de
slappe alveoli naar beneden zakken à je kunt je diaframga dus niet meer nuttig gebruiken voor de ademhaling.
De student kan definiëren wat de volgende waarden betekenen en hoe ze afwijken bij een COPD patiënt t.o.v. een
gezond persoon: residuaal volume (RV), totale longcapaciteit (TLC), forced expiration volume (FEV1), forced vital
capacity (FVC), peak expiratory flow (PEF), Tiffeneau-index.
RV: Het residuale volume of residu is het volume lucht dat na maximale uitademing in de longen aanwezig is. Het residuale volume
kan overigens niet via spirometrie worden bepaald. Het wordt bepaald via een heliumverdunningsmethode of door middel van
lichaamsplethysmografie
TLC: De totale longcapaciteit is het maximale volume van de longen, inclusief het residuale volume (IRV + AV + ERV + RV).
