Macht en leiderschap
Artikelen
Samenvatting voor het vak Macht en leiderschap dat wordt gegeven in blok 1
vanaf jaar 2 aan de Universiteit Utrecht. De samenvatting is gebaseerd op de
artikelen die tentamenstof zijn: Yukl (2004), Padilla, Hogan & Kaiser (2007) en
Keltner, Guenfeld & Anderson (2003). Waar nodig zijn plaatjes toegevoegd.
, Artikel 1 – Yukl (2004) – Interacties bij organisationele verandering
Dyadische invloedstactieken
Proactieve invloedstactieken refereren naar het observeerbare gedrag van een
persoon om een ander te beïnvloeden. Er zijn 10 verschillende vormen die voor
managers belangrijk zijn:
1) rationele overtuiging: hierbij maak je gebruik van uitleg, logische argumenten
en feitelijk bewijs om te laten zien dat wat je vraagt van een ander relevant is. Zo
kun je met argumenten uitleggen waarom verandering in organisaties belangrijk
is. Dit werkt het beste als de ander dezelfde taakdoelstellingen heeft, maar een
andere visie heeft op hoe deze bereikt moeten worden.
2) inspireren: hierbij ontwikkel je enthousiasme en commitment door een beroep
te doen op emoties en persoonlijke waarden en normen. Het gaat erom dat de
ander zich belangrijk en goed voelt. Hiervoor moet je goede
communicatievaardigheden hebben.
3) consultatie (raadplegen): hierbij wordt een ander gevraagd om te bepalen hoe
een planning verbeterd kan worden of hoe een plan kan worden
geïmplementeerd. Dit werkt vooral als de ander dezelfde doelstelling heeft. Soms
wordt consultatie gebruikt na rationele overtuiging of inspiratie.
4) uitwisseling: je brengt een impliciet of expliciet offer aan de ander in ruil voor
het uitvoeren van een eis. Dit werkt vooral als de ander niks te winnen heeft bij
het uitvoeren van de eis. Dit gaat dus om het verhogen van voordelen, zodat een
persoon meedoet. Er is sprake van een onpersoonlijke uitwisseling.
5) collaboratie: je geeft hulpbronnen of ondersteuning aan de ander, als hij een
eis voor je uitvoert. Hierbij verminder je de kosten van de ander om de taak uit te
voeren. Het gaat om een gezamenlijke inspanning om een doel te bereiken.
6) voordelen (appraising): je legt aan het doelwit uit welke voordelen hij zal
bepalen als hij de taak uitvoert. Deze voordelen (bv. minder lang over het werk
doen door een verandering) zijn een bijproduct van de taak.
7) coalitie: hierbij gebruik je de hulp van anderen om een bepaald persoon te
beïnvloeden. Deze vorm van beïnvloeding wordt vaak gecombineerd met andere
beïnvloedingsvormen.
8) persoonlijke beroepen: hierbij doe je een beroep op vriendschap en loyaliteit.
De referentiemacht is vaak sterk.
9) gunstig stemmen (ingratation): hierbij zorg je voor een positieve houding van
een ander t.o.v. jezelf. Je gedraagt je aardig en respectvol. Dit kan echter alleen
goed uitpakken op de lange termijn, anders kom je als manipulatief over.
10) druk zetten: straffen en waarschuwingen kunnen er voor zorgen dat een
persoon een taak uitvoert.
Dyadische tactieken
Welke tactiek een persoon gebruikt ligt aan 1) de consistentie met de bestaande
normen en rolverwachtingen van de ander 2) de positie van de persoon die de
tactiek gebruikt en hoeveel macht men heeft in de situatie 3) geschiktheid van het
onderwerp waarover je invloed uit wilt oefenen 4) hoe erg het doelwit zich verzet
tegen de tactiek en 5) kosten voor de relatie wanneer je de tactiek gebruikt.
Rationele overtuiging wordt vaak gebruikt bij opwaartse invloedpogingen
(wanneer je als medewerker een baas probeert over te halen). Coalities worden
vaak gebruikt bij laterale (medewerker A wil medewerker B overtuigen) en
opwaartse invloedpogingen.
Artikelen
Samenvatting voor het vak Macht en leiderschap dat wordt gegeven in blok 1
vanaf jaar 2 aan de Universiteit Utrecht. De samenvatting is gebaseerd op de
artikelen die tentamenstof zijn: Yukl (2004), Padilla, Hogan & Kaiser (2007) en
Keltner, Guenfeld & Anderson (2003). Waar nodig zijn plaatjes toegevoegd.
, Artikel 1 – Yukl (2004) – Interacties bij organisationele verandering
Dyadische invloedstactieken
Proactieve invloedstactieken refereren naar het observeerbare gedrag van een
persoon om een ander te beïnvloeden. Er zijn 10 verschillende vormen die voor
managers belangrijk zijn:
1) rationele overtuiging: hierbij maak je gebruik van uitleg, logische argumenten
en feitelijk bewijs om te laten zien dat wat je vraagt van een ander relevant is. Zo
kun je met argumenten uitleggen waarom verandering in organisaties belangrijk
is. Dit werkt het beste als de ander dezelfde taakdoelstellingen heeft, maar een
andere visie heeft op hoe deze bereikt moeten worden.
2) inspireren: hierbij ontwikkel je enthousiasme en commitment door een beroep
te doen op emoties en persoonlijke waarden en normen. Het gaat erom dat de
ander zich belangrijk en goed voelt. Hiervoor moet je goede
communicatievaardigheden hebben.
3) consultatie (raadplegen): hierbij wordt een ander gevraagd om te bepalen hoe
een planning verbeterd kan worden of hoe een plan kan worden
geïmplementeerd. Dit werkt vooral als de ander dezelfde doelstelling heeft. Soms
wordt consultatie gebruikt na rationele overtuiging of inspiratie.
4) uitwisseling: je brengt een impliciet of expliciet offer aan de ander in ruil voor
het uitvoeren van een eis. Dit werkt vooral als de ander niks te winnen heeft bij
het uitvoeren van de eis. Dit gaat dus om het verhogen van voordelen, zodat een
persoon meedoet. Er is sprake van een onpersoonlijke uitwisseling.
5) collaboratie: je geeft hulpbronnen of ondersteuning aan de ander, als hij een
eis voor je uitvoert. Hierbij verminder je de kosten van de ander om de taak uit te
voeren. Het gaat om een gezamenlijke inspanning om een doel te bereiken.
6) voordelen (appraising): je legt aan het doelwit uit welke voordelen hij zal
bepalen als hij de taak uitvoert. Deze voordelen (bv. minder lang over het werk
doen door een verandering) zijn een bijproduct van de taak.
7) coalitie: hierbij gebruik je de hulp van anderen om een bepaald persoon te
beïnvloeden. Deze vorm van beïnvloeding wordt vaak gecombineerd met andere
beïnvloedingsvormen.
8) persoonlijke beroepen: hierbij doe je een beroep op vriendschap en loyaliteit.
De referentiemacht is vaak sterk.
9) gunstig stemmen (ingratation): hierbij zorg je voor een positieve houding van
een ander t.o.v. jezelf. Je gedraagt je aardig en respectvol. Dit kan echter alleen
goed uitpakken op de lange termijn, anders kom je als manipulatief over.
10) druk zetten: straffen en waarschuwingen kunnen er voor zorgen dat een
persoon een taak uitvoert.
Dyadische tactieken
Welke tactiek een persoon gebruikt ligt aan 1) de consistentie met de bestaande
normen en rolverwachtingen van de ander 2) de positie van de persoon die de
tactiek gebruikt en hoeveel macht men heeft in de situatie 3) geschiktheid van het
onderwerp waarover je invloed uit wilt oefenen 4) hoe erg het doelwit zich verzet
tegen de tactiek en 5) kosten voor de relatie wanneer je de tactiek gebruikt.
Rationele overtuiging wordt vaak gebruikt bij opwaartse invloedpogingen
(wanneer je als medewerker een baas probeert over te halen). Coalities worden
vaak gebruikt bij laterale (medewerker A wil medewerker B overtuigen) en
opwaartse invloedpogingen.
