GSW SW Rotterdam Jaar 2 VT 21-22
2.1.4 Grenzen van macht
van de agoog
, De prestatiedruk onder hbo studenten is groter dan ooit tevoren.
Okey waar moet ik beginnen.. doordeweeks lessen volgen en deze maand 5 deadlines van
toetsen, verslagen en essay´s. Daarnaast mijn bijbaan want ik wil niet over 30 jaar nog met een
torenhoge studieschuld zitten. Sporten, rijles en niet te vergeten om nog wat tijd over te houden
voor vrienden. Samen met de familie dingen doen… Nu we het over familie hebben (ze zijn wel
lief hoor) niet vergeten mijn dagelijks rondje funda en kamernet afzoeken naar een kamer die ik
waarschijnlijk op mijn buik kan schrijven. Ah shit pauze nemen… helemaal vergeten.
Klinkt bekend hè? Het leven van een student anno 2021. De beste tijd van je leven toch? Maak je
geen zorgen je bent niet de enige die moeite heeft om alle ballen omhoog te houden. Deze druk
om te presteren is ook wel prestatiedruk te noemen. Uit onderzoek onder 3000 studenten blijkt
namelijk dat bijna 7 op de 10 studenten vaak tot zeer vaak prestatiedruk ervaart (Interstedelijk
studenten overleg et al., 2019). Dat is bijna 70% van alle ondervraagde studenten! 37,5% geeft
aan met psychische klachten als gevolg te kampen en bijna 20% van de de studenten geeft aan
wel eens serieus na te denken over suïcide. Hoe komt het zo ver? Waar komt die prestatiedruk
vandaan?
En nogmaals vraag ik mijzelf af.. waar moet ik beginnen? Startend bij het afschaffen van de
basisbeurs en het invoeren van het leenstelsel. Uit onderzoek van (Interstedelijk studenten
overleg, Van Vreden, et al., 2019) bleek 50% van de hbo studenten een lening te hebben . Van
deze studenten die een lening hebben gaf 69% aan te moeten lenen om hun studie te betalen.
Door de afhankelijkheid van de lening wordt door 71% van de studenten stress ervaren. Naast
stress zegt ook 66% van de studenten met een lening dat de prestatiedruk is toegenomen. Naast
het leenstelsel hebben we het bindend studieadvies (BSA). Een veel gebruikt instrument bij
verreweg de meeste hbo opleidingen. De afgelopen jaren is de norm van het bsa steeds verder
verhoogd (Van Engelshoven, 2019). Daarnaast is er een duidelijke groei te zien in de hoeveelheid
stress die studenten hierdoor ervaren (Interstedelijk studenten overleg et al., 2019).
Waar het bsa als een goed middel gebruikt kan worden om bijvoorbeeld toezicht te houden op
de studievoortgang, wordt het nog te vaak als controle middel gebruikt. Het is allemaal een vorm
van disciplinerende en institutionele macht die wordt uitgeoefend op studenten volgens Filosoof
Michel Foucault (De Brabander, 2019) . Het belangrijkste doel van Hbo instellingen bij het
uitvoeren van deze macht is dat studenten zich volgens de ´´norm´´ gaan gedragen. Om dit te
bereiken voeren ze verschillende disciplinerende instrumenten in. Denk maar aan een rubrics
voor een toets of het eerder besproken bindend studieadvies. Dit wordt ook wel hiërarchisch
toezicht genoemd. Als er uit dat hiërarchisch toezicht blijkt dat jij niet aan de norm voldoet die de
opleiding van je vraagt (bijvoorbeeld bsa en credits) worden er normaliserende sancties in het
1
2.1.4 Grenzen van macht
van de agoog
, De prestatiedruk onder hbo studenten is groter dan ooit tevoren.
Okey waar moet ik beginnen.. doordeweeks lessen volgen en deze maand 5 deadlines van
toetsen, verslagen en essay´s. Daarnaast mijn bijbaan want ik wil niet over 30 jaar nog met een
torenhoge studieschuld zitten. Sporten, rijles en niet te vergeten om nog wat tijd over te houden
voor vrienden. Samen met de familie dingen doen… Nu we het over familie hebben (ze zijn wel
lief hoor) niet vergeten mijn dagelijks rondje funda en kamernet afzoeken naar een kamer die ik
waarschijnlijk op mijn buik kan schrijven. Ah shit pauze nemen… helemaal vergeten.
Klinkt bekend hè? Het leven van een student anno 2021. De beste tijd van je leven toch? Maak je
geen zorgen je bent niet de enige die moeite heeft om alle ballen omhoog te houden. Deze druk
om te presteren is ook wel prestatiedruk te noemen. Uit onderzoek onder 3000 studenten blijkt
namelijk dat bijna 7 op de 10 studenten vaak tot zeer vaak prestatiedruk ervaart (Interstedelijk
studenten overleg et al., 2019). Dat is bijna 70% van alle ondervraagde studenten! 37,5% geeft
aan met psychische klachten als gevolg te kampen en bijna 20% van de de studenten geeft aan
wel eens serieus na te denken over suïcide. Hoe komt het zo ver? Waar komt die prestatiedruk
vandaan?
En nogmaals vraag ik mijzelf af.. waar moet ik beginnen? Startend bij het afschaffen van de
basisbeurs en het invoeren van het leenstelsel. Uit onderzoek van (Interstedelijk studenten
overleg, Van Vreden, et al., 2019) bleek 50% van de hbo studenten een lening te hebben . Van
deze studenten die een lening hebben gaf 69% aan te moeten lenen om hun studie te betalen.
Door de afhankelijkheid van de lening wordt door 71% van de studenten stress ervaren. Naast
stress zegt ook 66% van de studenten met een lening dat de prestatiedruk is toegenomen. Naast
het leenstelsel hebben we het bindend studieadvies (BSA). Een veel gebruikt instrument bij
verreweg de meeste hbo opleidingen. De afgelopen jaren is de norm van het bsa steeds verder
verhoogd (Van Engelshoven, 2019). Daarnaast is er een duidelijke groei te zien in de hoeveelheid
stress die studenten hierdoor ervaren (Interstedelijk studenten overleg et al., 2019).
Waar het bsa als een goed middel gebruikt kan worden om bijvoorbeeld toezicht te houden op
de studievoortgang, wordt het nog te vaak als controle middel gebruikt. Het is allemaal een vorm
van disciplinerende en institutionele macht die wordt uitgeoefend op studenten volgens Filosoof
Michel Foucault (De Brabander, 2019) . Het belangrijkste doel van Hbo instellingen bij het
uitvoeren van deze macht is dat studenten zich volgens de ´´norm´´ gaan gedragen. Om dit te
bereiken voeren ze verschillende disciplinerende instrumenten in. Denk maar aan een rubrics
voor een toets of het eerder besproken bindend studieadvies. Dit wordt ook wel hiërarchisch
toezicht genoemd. Als er uit dat hiërarchisch toezicht blijkt dat jij niet aan de norm voldoet die de
opleiding van je vraagt (bijvoorbeeld bsa en credits) worden er normaliserende sancties in het
1
