Inhoudsopgave
3: Stroombeleid................................................................................................................................................ 2
3.1 Wat is stroombeleid? ................................................................................................................................... 2
3.1.1. Stroombeleid binnen organisaties ....................................................................................................... 2
3.1.2. Stromen binnen netwerken en communities ...................................................................................... 2
3.2 Waarom is stroombeleid relevant? ............................................................................................................. 3
3.2.1. Organisatieperspectief: behoefte aan wendbaarheid ......................................................................... 3
3.2.2. Medewerkersperspectief: sterkere nadruk op persoonlijke (individuele) ontwikkeling ..................... 3
3.3 Waardoor komen medewerkers in beweging? ........................................................................................... 3
3.3.1. Prikkels voor individuele medewerkers ............................................................................................... 3
3.3.2. Prikkels voor de organisatie................................................................................................................. 4
3.4 Wat zijn de opbrengsten en kosten van stromen? ..................................................................................... 4
3.5 Managen van stromen ................................................................................................................................ 4
3.5.1. Raamwerk van strategische functies ................................................................................................... 4
3.5.2. HR-instrumenten ten behoeve van het managen van de personele stromen .................................... 5
3.6 Juridisch kader bij de verschillende personele stromen ................................................................................ 6
1
, 3: Stroombeleid
3.1 Wat is stroombeleid?
Stroombeleid omvat het aantrekken, inzetten, ontwikkelen en op het juiste moment afscheid nemen
van medewerkers. Dit wordt meestal aangeduid als het managen van instroom, doorstroom en
uitstroom van medewerkers.
3.1.1. Stroombeleid binnen organisaties
Instroom = het werven en selecteren van
nieuwe medewerkers met de juiste kennis,
vaardigheden en competenties.
Doorstroom = wanneer een medewerker
een andere functie krijgt binnen dezelfde
organisatie. Doorstroom is horizontaal
wanneer een medewerker een functie van
eenzelfde niveau uitvoert. Doorstroom is
verticaal wanneer de functie in een hogere
of lagere schaal valt.
Uitstroom = wanneer een medewerker de
organisatie verlaat.
3.1.2. Stromen binnen netwerken en communities
De termen in-, door- en uitstroom doen niet altijd meer recht aan de dynamische
bemensingsprocessen van organisaties. Deze termen leggen namelijk te veel nadruk op traditionele
en statische arbeidsverhoudingen, waarin een medewerker in loondienst komt van een organisatie,
een logisch pad volgt en vervolgens weer uitstroomt. De grenzen vervagen door onderstaande:
• Organisaties opereren steeds meer in netwerken waarin ze onderling samenwerken om
elkaar te versterken.
• Regionale flexpool of zzp’ers vervagen grenzen. Wanneer organisaties afspraken maken over
het overnemen van elkaars personeel gedurende seizoenswerk, noemen we dit collegiale
uitwisseling.
Vrijwilligers
We zien ook een trend in het inzetten van vrijwilligers. Het is wel zaak om rekening te houden met de
regelgeving, want in veel cao’s wordt beschreven dat het werk dat door een werknemer kan worden
gedaan niet door een vrijwilliger mag worden gedaan.
ZZP’ers
Zelfstandigen zonder personeel, ofwel zzp’ers, werken op basis van een (afgebakende) opdracht voor
meerdere opdrachtgevers. We zien de laatste jaren de trend van ‘gedwongen zzp’ers’ in bijvoorbeeld
de zorg of landbouw. Hierbij worden medewerkers ontslagen om ze daarna – tegen lagere tarieven
en minder verplichtingen – in te huren als ZZP’er. De overheid probeert tegen deze praktijken op te
treden en heeft daarom sinds 1 mei 2016 het systeem van modelcontracten. Dit betekent dat –
wanneer niet duidelijk is dat er geen sprake is van een loondienst – opdrachtgever en
opdrachtnemer een overeenkomst met elkaar aangaan op basis van een – door de fiscus
goedgekeurd – modelcontract.
2
3: Stroombeleid................................................................................................................................................ 2
3.1 Wat is stroombeleid? ................................................................................................................................... 2
3.1.1. Stroombeleid binnen organisaties ....................................................................................................... 2
3.1.2. Stromen binnen netwerken en communities ...................................................................................... 2
3.2 Waarom is stroombeleid relevant? ............................................................................................................. 3
3.2.1. Organisatieperspectief: behoefte aan wendbaarheid ......................................................................... 3
3.2.2. Medewerkersperspectief: sterkere nadruk op persoonlijke (individuele) ontwikkeling ..................... 3
3.3 Waardoor komen medewerkers in beweging? ........................................................................................... 3
3.3.1. Prikkels voor individuele medewerkers ............................................................................................... 3
3.3.2. Prikkels voor de organisatie................................................................................................................. 4
3.4 Wat zijn de opbrengsten en kosten van stromen? ..................................................................................... 4
3.5 Managen van stromen ................................................................................................................................ 4
3.5.1. Raamwerk van strategische functies ................................................................................................... 4
3.5.2. HR-instrumenten ten behoeve van het managen van de personele stromen .................................... 5
3.6 Juridisch kader bij de verschillende personele stromen ................................................................................ 6
1
, 3: Stroombeleid
3.1 Wat is stroombeleid?
Stroombeleid omvat het aantrekken, inzetten, ontwikkelen en op het juiste moment afscheid nemen
van medewerkers. Dit wordt meestal aangeduid als het managen van instroom, doorstroom en
uitstroom van medewerkers.
3.1.1. Stroombeleid binnen organisaties
Instroom = het werven en selecteren van
nieuwe medewerkers met de juiste kennis,
vaardigheden en competenties.
Doorstroom = wanneer een medewerker
een andere functie krijgt binnen dezelfde
organisatie. Doorstroom is horizontaal
wanneer een medewerker een functie van
eenzelfde niveau uitvoert. Doorstroom is
verticaal wanneer de functie in een hogere
of lagere schaal valt.
Uitstroom = wanneer een medewerker de
organisatie verlaat.
3.1.2. Stromen binnen netwerken en communities
De termen in-, door- en uitstroom doen niet altijd meer recht aan de dynamische
bemensingsprocessen van organisaties. Deze termen leggen namelijk te veel nadruk op traditionele
en statische arbeidsverhoudingen, waarin een medewerker in loondienst komt van een organisatie,
een logisch pad volgt en vervolgens weer uitstroomt. De grenzen vervagen door onderstaande:
• Organisaties opereren steeds meer in netwerken waarin ze onderling samenwerken om
elkaar te versterken.
• Regionale flexpool of zzp’ers vervagen grenzen. Wanneer organisaties afspraken maken over
het overnemen van elkaars personeel gedurende seizoenswerk, noemen we dit collegiale
uitwisseling.
Vrijwilligers
We zien ook een trend in het inzetten van vrijwilligers. Het is wel zaak om rekening te houden met de
regelgeving, want in veel cao’s wordt beschreven dat het werk dat door een werknemer kan worden
gedaan niet door een vrijwilliger mag worden gedaan.
ZZP’ers
Zelfstandigen zonder personeel, ofwel zzp’ers, werken op basis van een (afgebakende) opdracht voor
meerdere opdrachtgevers. We zien de laatste jaren de trend van ‘gedwongen zzp’ers’ in bijvoorbeeld
de zorg of landbouw. Hierbij worden medewerkers ontslagen om ze daarna – tegen lagere tarieven
en minder verplichtingen – in te huren als ZZP’er. De overheid probeert tegen deze praktijken op te
treden en heeft daarom sinds 1 mei 2016 het systeem van modelcontracten. Dit betekent dat –
wanneer niet duidelijk is dat er geen sprake is van een loondienst – opdrachtgever en
opdrachtnemer een overeenkomst met elkaar aangaan op basis van een – door de fiscus
goedgekeurd – modelcontract.
2
