Par. 4.1: Wapengeweld wereldwijd:
Strijdtoneel: waar, waarom en hoe: Als in een jaar bij een conflict ten minste 25 doden vallen, is het
een gewapend conflict. Conflicten ontstaan waar een groep mensen macht uitoefent op een andere
groep terwijl die daar niet van gediend is. Het wordt meestal zo ingedeeld:
Internationale conflicten spelen zich tussen landen af.
Binnenlandse conflicten of burgeroorlogen blijven binnen de grenzen van een land. Dit zijn
meestal opstandelingen die tegen regering of elkaar vechten.
Als het buitenland zich ermee bemoeit, wordt zoiets snel een geïnternationaliseerd conflict.
Terrorisme is geweld om een politiek doel te bereiken, bijv. met bomaanslagen. Hoe trek je een
grens? Een staat is een gebied met een grens eromheen. Binnen een staat gelden wetten waaraan de
mensen zich moeten houden. Een staat heeft recht op soevereiniteit of zelfbeschikking: de staat
oefent zelf de macht uit, zonder bemoeienissen. Als mensen het gevoel hebben dat ze bij elkaar
horen, vormen ze een volk of natie. Om de cultuur en afkomst van een volk te beschrijven, gebruik je
het woord etniciteit. Het woongebied van een volk is een territorium. Conflicten ontstaan vaak
doordat volken geen eigen territorium hebben. Grenzen ter discussie: Grenzen zijn door
machthebbers bedacht. Soms lopen dwars door territoria van volken heen, of voegen vijandige
volkeren samen. Als een volk onafhankelijkheid eist, noem je dat separatisme. Met het Arabische
woord ‘oemma’ wordt de wereldwijde verbinding tussen moslims bedoeld. In de fundamentalistische
islam heeft oemma een specifieke betekenis gekregen: een islamitische gemeenschap zonder
grenzen. De strijd om deze oemma te realiseren wordt jihadisme genoemd.
Par. 4.2: Oorzaken van conflicten:
Economische oorzaken: Op aarde zijn veel onherbergzame gebieden die weinig waard lijken. Soms
blijken juist in die gebieden veel natuurlijke hulpbronnen te zitten. De opbrengsten komen alleen niet
altijd bij de in armoede levende bewoners. De kans op conflicten is in zulke situaties heel groot. Men
noemt dit de paradox van de overvloed of resource curse. Culturele en demografische oorzaken: Er
zijn vaak conflicten tussen verschillende culturen en religies. Dit is meestal niet de oorzaak van
conflicten. De oorzaak ligt vaker in een combinatie van oneerlijke verdeling van macht, en een gevoel
van achterstelling en armoede. Ook als er een jeugdbult, veel jongeren, is met hoge werkloosheid,
leidt dat tot frustratie en verzet. De rol van de overheid: In conflictgebieden is vaak een autoritair
regime of dictatuur aan de macht. IN andere gebieden wordt door allerlei groepen gevochten om de
macht. Dat is een fragile state, waar de overheid vrijwel geen controle heeft.
Par. 4.3: Gevolgen van conflicten:
Sociale gevolgen: bombarderen en uithongeren van de bevolking zijn voorbeelden van
oorlogstactieken die humanitaire rampen tot gevolg hebben. Na de oorlog gaat dit nog door. De
gevolgen beperken zich daarbij niet tot de plaats van het conflict. Radeloze mensen vluchten naar de
dichtstbijzijnde veilige plek. Als ze in hun eigen land blijven, zijn het ontheemden, als ze naar het
buitenland gaan zijn het vluchtelingen. Economische gevolgen: een oorlog kost ook verschrikkelijk
veel geld. Geld dat aan wapens wordt uitgegeven kan niet aan onderwijs, landbouw of wegen
worden besteed, waardoor de economie verlamt. Mensen kunnen niet meer werken. Na afloop van
een gewapende strijd moet de schade worden hersteld. Die kosten zijn gigantisch. Demografische
gevolgen: Een genocide is als er een poging tot vernietiging van een volk, ras of groep mensen
worddt gedaan. Als er bij een conflict veel slachtoffers vallen, kun je dat zien aan de grafiek van
leeftijdsopbouw, door een diepe inkeping. Onder de inkeping zie je vaak een uitstulping; de vrede
wordt gevierd met een babyboom(geboortegolf).
Strijdtoneel: waar, waarom en hoe: Als in een jaar bij een conflict ten minste 25 doden vallen, is het
een gewapend conflict. Conflicten ontstaan waar een groep mensen macht uitoefent op een andere
groep terwijl die daar niet van gediend is. Het wordt meestal zo ingedeeld:
Internationale conflicten spelen zich tussen landen af.
Binnenlandse conflicten of burgeroorlogen blijven binnen de grenzen van een land. Dit zijn
meestal opstandelingen die tegen regering of elkaar vechten.
Als het buitenland zich ermee bemoeit, wordt zoiets snel een geïnternationaliseerd conflict.
Terrorisme is geweld om een politiek doel te bereiken, bijv. met bomaanslagen. Hoe trek je een
grens? Een staat is een gebied met een grens eromheen. Binnen een staat gelden wetten waaraan de
mensen zich moeten houden. Een staat heeft recht op soevereiniteit of zelfbeschikking: de staat
oefent zelf de macht uit, zonder bemoeienissen. Als mensen het gevoel hebben dat ze bij elkaar
horen, vormen ze een volk of natie. Om de cultuur en afkomst van een volk te beschrijven, gebruik je
het woord etniciteit. Het woongebied van een volk is een territorium. Conflicten ontstaan vaak
doordat volken geen eigen territorium hebben. Grenzen ter discussie: Grenzen zijn door
machthebbers bedacht. Soms lopen dwars door territoria van volken heen, of voegen vijandige
volkeren samen. Als een volk onafhankelijkheid eist, noem je dat separatisme. Met het Arabische
woord ‘oemma’ wordt de wereldwijde verbinding tussen moslims bedoeld. In de fundamentalistische
islam heeft oemma een specifieke betekenis gekregen: een islamitische gemeenschap zonder
grenzen. De strijd om deze oemma te realiseren wordt jihadisme genoemd.
Par. 4.2: Oorzaken van conflicten:
Economische oorzaken: Op aarde zijn veel onherbergzame gebieden die weinig waard lijken. Soms
blijken juist in die gebieden veel natuurlijke hulpbronnen te zitten. De opbrengsten komen alleen niet
altijd bij de in armoede levende bewoners. De kans op conflicten is in zulke situaties heel groot. Men
noemt dit de paradox van de overvloed of resource curse. Culturele en demografische oorzaken: Er
zijn vaak conflicten tussen verschillende culturen en religies. Dit is meestal niet de oorzaak van
conflicten. De oorzaak ligt vaker in een combinatie van oneerlijke verdeling van macht, en een gevoel
van achterstelling en armoede. Ook als er een jeugdbult, veel jongeren, is met hoge werkloosheid,
leidt dat tot frustratie en verzet. De rol van de overheid: In conflictgebieden is vaak een autoritair
regime of dictatuur aan de macht. IN andere gebieden wordt door allerlei groepen gevochten om de
macht. Dat is een fragile state, waar de overheid vrijwel geen controle heeft.
Par. 4.3: Gevolgen van conflicten:
Sociale gevolgen: bombarderen en uithongeren van de bevolking zijn voorbeelden van
oorlogstactieken die humanitaire rampen tot gevolg hebben. Na de oorlog gaat dit nog door. De
gevolgen beperken zich daarbij niet tot de plaats van het conflict. Radeloze mensen vluchten naar de
dichtstbijzijnde veilige plek. Als ze in hun eigen land blijven, zijn het ontheemden, als ze naar het
buitenland gaan zijn het vluchtelingen. Economische gevolgen: een oorlog kost ook verschrikkelijk
veel geld. Geld dat aan wapens wordt uitgegeven kan niet aan onderwijs, landbouw of wegen
worden besteed, waardoor de economie verlamt. Mensen kunnen niet meer werken. Na afloop van
een gewapende strijd moet de schade worden hersteld. Die kosten zijn gigantisch. Demografische
gevolgen: Een genocide is als er een poging tot vernietiging van een volk, ras of groep mensen
worddt gedaan. Als er bij een conflict veel slachtoffers vallen, kun je dat zien aan de grafiek van
leeftijdsopbouw, door een diepe inkeping. Onder de inkeping zie je vaak een uitstulping; de vrede
wordt gevierd met een babyboom(geboortegolf).
