College 1: Ethiek en de integriteit in de
beroepsuitoefening
Simunic: The Pricing of Audit Services
Perspectief: management (agent)
Doel
Bewijs leveren dat er prijsconcurrentie heerst in de markt voor de controle van beursgenoteerde
ondernemingen, ongeacht het marktaandeel van de big8.
De aanleiding van Simunic om dit artikel te schrijven is omdat de Big8 ervan verdacht wordt dat zij de
audit markt monopoliseren (dominant zijn in de markt/misbruik maken van deze dominantie).
Simunic ziet de accountantscontrole als verlengstuk van het externe verslaggevingsproces waarbij
elke euro inzet accountantscontrole minimaal een euro aan voordeel voor de manager oplevert.
Hierbij kan de accountantscontrole (deels) vervangen worden door intern uitgevoerde
werkzaamheden.
Bevindingen
Ten eerste wordt de situatie behandeld als er binnen de audit markt sprake is van monopoly. De prijs
wordt in een monopoly niet bepaald door de marktwerking. De accountants kunnen zelf hun prijs
bepalen waardoor 'Unit price of the audit service' een + weergeeft.
Onder de kop 'Production Economies' wordt de situatie van vrije concurrentie behandeld. Als er vrije
concurrentie is zal de prijs bepaald worden aan de hand van de marktwerking waardoor de
gecontroleerde meer externe audit diensten afneemt (regel 4 +) tegen een lagere unit price (regel 2
-).
,In de derde situatie wordt geschetst wat er gebeurt als de externe auditor een grotere
verantwoordelijkheid moet dragen voor de schade. In die situatie zal de gecontroleerd minder
aansprakelijk zijn voor de schade (regel 1 -).
In de laatste kolom wordt de situatie geschetst wanneer de kans op schade hoger is in de financiële
verslaggeving door bijvoorbeeld lastige jaarrekeningposten. Hierdoor stijgt ook de aansprakelijkheid
van de gecontroleerde onderneming (regel 1 +).
In tabel 3 wordt het onderzoeksobject (de grote gecontroleerde) vergeleken met de benchmark (de
kleine gecontroleerde).
CRE8 geeft de kosten van de gecontroleerde aan als die gecontroleerd worden door een big8 bedrijf.
CRE8streep geeft de kosten van de gecontroleerde aan die gecontroleerd wordt door een klein audit
kantoor. De verticale as betreft grote klanten en horizontale as betreft kleine klanten.
(1) De eerste kolom van de eerste rij, (2) de eerste twee kolommen van de tweede rij en (3) de eerste
kolom van de derde rij geven weer dat de big8 niet efficiënt is in het bedienen van kleine
gecontroleerde.
, In de laatste rij wordt weergegeven dat de big8 schaalvoordelen heeft ten opzichte van de kleinere
audit kantoren.
Bij de waarden die 'monopoly pricing by the Big8' weergeven is sprake van kartelvorming. Hier zijn de
kosten die de big8 in rekening brengt hoger bij een grotere gecontroleerde (klant).
Conclusie
Enerzijds worden externe accountants betaald door de gecontroleerde, anderzijds moeten de
externe accountants onafhankelijk en objectief zijn ten opzichte van de gecontroleerde.
De statistieken kunnen de bewering dat de Big8 kantoren de markt voor auditdiensten
monopoliseren niet ondersteunen (geen bewijs van monopolie big 8).
Accountants kunnen toegevoegde waarde verhogen door:
- Effectievere controles die de risico’s voor het management verlagen
- Efficiëntere controles door schaalgrootte
- Productdifferentiatie
Beperkingen:
- Management is op de hoogte van werkzaamheden en kwaliteit
- Accountantscontrole kan ongelimiteerd vervangen worden door interne werkzaamheden
- Prijseffect van reputatie accountantsorganisatie wordt onderbelicht
Ethiekwijzer
Deugden ethiek
Hoofdvraag: Hoe gedraag ik mij als een goede accountant? Hoe geef ik een zo goed mogelijke
invulling aan mijn rol?
Focus: De accountant zelf staat centraal
Uitgangspunt: handelen overeenkomstig hetgeen een deugdzame accountant betaamt in termen
van voorzichtigheid (gedegen onderbouwing), rechtvaardigheid (alle partijen recht doen),
zelfbeheersing (gedisciplineerd blijven, interne verleidingen) en moed (standvastig, niet laten
verleiden door externe).
Hulpvragen: Welke rol heeft de accountant in deze casus? Hoe ziet de rol er idealiter uit? Welke
deugden zijn belangrijk om deze ideale rol te realiseren?
Beginselen ethiek
- Fundamentele beginselen
o Professionaliteit
o Integriteit
o Objectiviteit
o Zorgvuldigheid & Vakbekwaamheid
o Vertrouwelijkheid
- Bedreigingen
o Eigenbelang
o Zelftoetsing
o Intimidatie
o Vertrouwdheid