Aantekeningen TV 9
College 1
Het begrip fin de siècle is afkomstig uit het Frans en betekent letterlijk: ‘eind van de eeuw’.
De naam is van toepassing op de periode tussen het einde van de negentiende eeuw
(ongeveer 1890) tot het begin van de Eerste Wereldoorlog (1914). Dit levensgevoel uit zich
specifiek in het impressionisme, maar ook in de jugendstil (ofwel de art nouveau).
Typerende kenmerken van het fin de siècle zijn:
- Escapisme: een vlucht uit de werkelijkheid. De moderne tijd wordt als verwarrend
ervaren. Enerzijds is er vooruitgang, anderzijds worden bestaande overtuigingen door
intellectuelen op hun kop gezet.
- Impressionisme, surrealisme in de kunst in plaats van het realisme van de Romantiek
in de negentiende eeuw.
- Een gevoel van naderende ondergang van de moderne samenleving onder
intellectuelen en de bourgeoisie.
Een andere term die ook wel eens voor dit tijdvak gebruikt wordt, is belle époque (mooie
tijd). Deze term duidt op de grote welvaart, vele indrukwekkende uitvindingen (denk aan het
vliegtuig, de radio en film) en relatieve rust in het genoemde tijdvak.
Het belle époque als tijdsaanduiding wordt vaak als alternatief gebruikt voor het begrip fin
de siècle, maar heeft een paar onderscheiden kenmerken:
- Het belle époque begint vaak eerder, rond 1870 en niet eind negentiende eeuw.
- Als er over belle époque geschreven wordt, staat eerder het positieve uit de jaren
1870 tot 1914 centraal: de uitvindingen, welvaart onder de bourgeoisie en de
maatschappelijke rust in Europa na de Frans-Duitse Oorlog van 1870-1871.
1880 – 1914
Economische en maatschappelijke stabiliteit wereldvrede
Positief: Negatief:
- Toegenomen welvaart - Angst
- Feestelijke en frivole - Neiging decadentisme
- Toekomstoptimisme - Weltschmerz: wereldpijn
- Ontwikkeling wetenschap & techniek - Fascinatie voor verval en dood
Tijd van grote tegenstellingen
Positief: Negatief:
- Nieuwe bevoorrechte klassen - Arbeiders leven nog steeds in barre
- middenklassen omstandigheden
Exposition Universelle (1900) – Paris
- Wereldtentoonstelling, per (Westers) land een voorstelling:
Dieselmotor, lopende band (Ford), roltrap, geluidsfilm, panorama’s, ...
- Metrolijn Parijs geopend
Jugendstil of art nouveau:
- Optimistisch wereldbeeld - geloof in de toekomst
- Nieuwe, moderne technieken (veel glas en metaal)
- Afkeer van symmetrie
- Voorkeur voor ornamentiek (bloemen en vogels)
,Futurisme
- Kunststroming
- Toekomst gedreven
Begrafenis van Edward VII
Koning Edward VII
- 9 november 1841 – 6 mei 1910
- Koning van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Ierland en keizer van Indië
(vanaf 1901)
- Begraven op 20 mei 1910
Wilhelm II, Duits Keizer & Koning van Pruisen 1859 – 1941
- Wilhelm, die als kroonprins vond dat onderwijs voor hem overbodig was, want als hij
zou worden gekroond, hij door Goddelijk ingrijpen op datzelfde moment alle kennis
en vaardigheden zou ontvangen die hij nodig had.
Wilhelm II
- Vader Friedrich werd in 1888 voor de vorm keizer
- Wilhelm kon niet wachten
- Bismarck maakte zich zorgen over Wilhelms extreem korte concentratiespanne.
- Om een diplomatieke rel te sussen, kreeg Wilhelm de ere-rang van Admiral of the
Royal Navy
- Minister Caprivi ontving een zekere kapitein Natzmer die zei dat hij door Wilhelm tot
Gouverneur van Kameroen was benoemd. Wilhelm had Natzmer de avond ervoor op
een receptie voor het eerst ontmoet.
- Wilhelm beklaagde zich over Caprivi dat hij nooit iets deed gewoon omdat Wilhelm
dat van hem vroeg.
College 2
Dik gedrukt kennen!
het begin van het begin:
- De frans Duitse oorlog 1871
Oorlog van Bismarck
Word na de kroning van Wilhelm II weggestuurd
Innamen Elzas-Lotharingen
Frankrijk word een republiek
Duitsland word een keizerrijk
Italië word een eenheid
- Triple alliantie (DU,OrH,IT) vs Fr-Rus alliantie
- GB: Splendid isolation
Vanwege de ligging van het eiland
- Vanaf 1907: Triple entente: GB, RUS en FR
Wilhelm II
- Weltpolitiek
- Keizer duitse rijk
- Ze wilde ook koloniën
Bismarck
- Politicus
, - Blut und eisen en realpolitiker
Oorlog kunnen we ons punt duidelijk maken
Op de Balkan veel crisis oorlogen
- Deze volkoren streefde naar een eigen land
Duitsland voelt zich omringd door vijanden en wil deze tegen elkaar uitspelen. Or-H en RUS
waren vooral gefocust op de Balkan.
Het einde van het begin:
- Princip (Servische nationalist)
- Schiet Ferdinand en zijn vrouw dood op 1914
Begin oorlog:
- Or-H stelt met Duitse toestemming enorme eisen aan de serven
- Servië dacht steun te hebben van RUS
- Rus denkt steun te hebben van FR
- FR is bang voor de nieuwe oorlog met DU, ze lopen militair achter. En bang dat ze die
alleen moeten uitvechten
- Servië weigert ultimatum (Oostenrijkse onderzoekers mogen geen onderzoek doen
naar de aanslag)
- 28 juli: Or-H verklaart de oorlog aan Servië
- Russen mobiliseren, ook aan de Duitse grens, omdat DU Or-H zou steunen
- 1 aug-> Du verklaart de oorlog aan Rus
- 3 aug -> Du verklaart ook de oorlog aan FR
DU kon FR alleen maar aanvallen via België
DU was ervan overtuigd dat GB zich er niet mee zou bemoeien
Plan XVII (frans plan)
Doel:
- Elzas-Lotharingen terugveroveren van DU
Het Von Schlieffen-plan (duits plan)
Doel:
- Parijs afsluiten van calais
- Britse deelname ontmoedigen
- Zwakke troepen in Elzas-Lotharingen zetten
- FR verslaan
- Verdragen sluiten met GB en RUS
- Het conflict beperken tot een 3e Balkanoorlog
College 3
(Verder met college 2)
Waar staan we aan het einde van het begin?
De geallieerden
- GB, FR, RUS
- Belgie, jap, IT (1915)
College 1
Het begrip fin de siècle is afkomstig uit het Frans en betekent letterlijk: ‘eind van de eeuw’.
De naam is van toepassing op de periode tussen het einde van de negentiende eeuw
(ongeveer 1890) tot het begin van de Eerste Wereldoorlog (1914). Dit levensgevoel uit zich
specifiek in het impressionisme, maar ook in de jugendstil (ofwel de art nouveau).
Typerende kenmerken van het fin de siècle zijn:
- Escapisme: een vlucht uit de werkelijkheid. De moderne tijd wordt als verwarrend
ervaren. Enerzijds is er vooruitgang, anderzijds worden bestaande overtuigingen door
intellectuelen op hun kop gezet.
- Impressionisme, surrealisme in de kunst in plaats van het realisme van de Romantiek
in de negentiende eeuw.
- Een gevoel van naderende ondergang van de moderne samenleving onder
intellectuelen en de bourgeoisie.
Een andere term die ook wel eens voor dit tijdvak gebruikt wordt, is belle époque (mooie
tijd). Deze term duidt op de grote welvaart, vele indrukwekkende uitvindingen (denk aan het
vliegtuig, de radio en film) en relatieve rust in het genoemde tijdvak.
Het belle époque als tijdsaanduiding wordt vaak als alternatief gebruikt voor het begrip fin
de siècle, maar heeft een paar onderscheiden kenmerken:
- Het belle époque begint vaak eerder, rond 1870 en niet eind negentiende eeuw.
- Als er over belle époque geschreven wordt, staat eerder het positieve uit de jaren
1870 tot 1914 centraal: de uitvindingen, welvaart onder de bourgeoisie en de
maatschappelijke rust in Europa na de Frans-Duitse Oorlog van 1870-1871.
1880 – 1914
Economische en maatschappelijke stabiliteit wereldvrede
Positief: Negatief:
- Toegenomen welvaart - Angst
- Feestelijke en frivole - Neiging decadentisme
- Toekomstoptimisme - Weltschmerz: wereldpijn
- Ontwikkeling wetenschap & techniek - Fascinatie voor verval en dood
Tijd van grote tegenstellingen
Positief: Negatief:
- Nieuwe bevoorrechte klassen - Arbeiders leven nog steeds in barre
- middenklassen omstandigheden
Exposition Universelle (1900) – Paris
- Wereldtentoonstelling, per (Westers) land een voorstelling:
Dieselmotor, lopende band (Ford), roltrap, geluidsfilm, panorama’s, ...
- Metrolijn Parijs geopend
Jugendstil of art nouveau:
- Optimistisch wereldbeeld - geloof in de toekomst
- Nieuwe, moderne technieken (veel glas en metaal)
- Afkeer van symmetrie
- Voorkeur voor ornamentiek (bloemen en vogels)
,Futurisme
- Kunststroming
- Toekomst gedreven
Begrafenis van Edward VII
Koning Edward VII
- 9 november 1841 – 6 mei 1910
- Koning van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Ierland en keizer van Indië
(vanaf 1901)
- Begraven op 20 mei 1910
Wilhelm II, Duits Keizer & Koning van Pruisen 1859 – 1941
- Wilhelm, die als kroonprins vond dat onderwijs voor hem overbodig was, want als hij
zou worden gekroond, hij door Goddelijk ingrijpen op datzelfde moment alle kennis
en vaardigheden zou ontvangen die hij nodig had.
Wilhelm II
- Vader Friedrich werd in 1888 voor de vorm keizer
- Wilhelm kon niet wachten
- Bismarck maakte zich zorgen over Wilhelms extreem korte concentratiespanne.
- Om een diplomatieke rel te sussen, kreeg Wilhelm de ere-rang van Admiral of the
Royal Navy
- Minister Caprivi ontving een zekere kapitein Natzmer die zei dat hij door Wilhelm tot
Gouverneur van Kameroen was benoemd. Wilhelm had Natzmer de avond ervoor op
een receptie voor het eerst ontmoet.
- Wilhelm beklaagde zich over Caprivi dat hij nooit iets deed gewoon omdat Wilhelm
dat van hem vroeg.
College 2
Dik gedrukt kennen!
het begin van het begin:
- De frans Duitse oorlog 1871
Oorlog van Bismarck
Word na de kroning van Wilhelm II weggestuurd
Innamen Elzas-Lotharingen
Frankrijk word een republiek
Duitsland word een keizerrijk
Italië word een eenheid
- Triple alliantie (DU,OrH,IT) vs Fr-Rus alliantie
- GB: Splendid isolation
Vanwege de ligging van het eiland
- Vanaf 1907: Triple entente: GB, RUS en FR
Wilhelm II
- Weltpolitiek
- Keizer duitse rijk
- Ze wilde ook koloniën
Bismarck
- Politicus
, - Blut und eisen en realpolitiker
Oorlog kunnen we ons punt duidelijk maken
Op de Balkan veel crisis oorlogen
- Deze volkoren streefde naar een eigen land
Duitsland voelt zich omringd door vijanden en wil deze tegen elkaar uitspelen. Or-H en RUS
waren vooral gefocust op de Balkan.
Het einde van het begin:
- Princip (Servische nationalist)
- Schiet Ferdinand en zijn vrouw dood op 1914
Begin oorlog:
- Or-H stelt met Duitse toestemming enorme eisen aan de serven
- Servië dacht steun te hebben van RUS
- Rus denkt steun te hebben van FR
- FR is bang voor de nieuwe oorlog met DU, ze lopen militair achter. En bang dat ze die
alleen moeten uitvechten
- Servië weigert ultimatum (Oostenrijkse onderzoekers mogen geen onderzoek doen
naar de aanslag)
- 28 juli: Or-H verklaart de oorlog aan Servië
- Russen mobiliseren, ook aan de Duitse grens, omdat DU Or-H zou steunen
- 1 aug-> Du verklaart de oorlog aan Rus
- 3 aug -> Du verklaart ook de oorlog aan FR
DU kon FR alleen maar aanvallen via België
DU was ervan overtuigd dat GB zich er niet mee zou bemoeien
Plan XVII (frans plan)
Doel:
- Elzas-Lotharingen terugveroveren van DU
Het Von Schlieffen-plan (duits plan)
Doel:
- Parijs afsluiten van calais
- Britse deelname ontmoedigen
- Zwakke troepen in Elzas-Lotharingen zetten
- FR verslaan
- Verdragen sluiten met GB en RUS
- Het conflict beperken tot een 3e Balkanoorlog
College 3
(Verder met college 2)
Waar staan we aan het einde van het begin?
De geallieerden
- GB, FR, RUS
- Belgie, jap, IT (1915)
