Universiteit Leiden, Bestuurskunde: Samenvatting Inleiding Sociaalwetenschappelijk Onderzoek

Samenvatting Inleiding
Sociaalwetenschappelijk
Onderzoek
Hoofdstuk 1:
Het doel van wetenschappelijk onderzoek is nieuwe kennis produceren en de wereld om ons
heen beter proberen te begrijpen en verklaren.
Fundamenteel onderzoek levert een bijdrage aan wetenschappelijke kennis. Dit wordt
voornamelijk gedaan door universiteiten. Praktijkgericht onderzoek kijkt naar de
ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van oplossingen voor praktijkproblemen. Ook dit wordt
gedaan door universiteiten, maar ook door bedrijven, overheden en denktanks.
Alternatieven voor sociaalwetenschappelijk onderzoek: i. persoonlijke ervaring en gezond
verstand; ii. experts en autoriteiten; iii. populaire en media berichten en iv. ideologisch geloof
en waarden.
Fouten bij kennisvergaring kan door vertrouwen op i. experts en autoriteiten; ii. populaire en
media berichten en iii. ideologisch geloof en waarden; of door persoonlijke ervaringen:
i. Overgeneralisatie; aan de hand van een beperkt aantal waarnemingen uitspraak
doen.
ii. Selectieve observatie; beïnvloeding observaties door eigen overtuigingen.
iii. Voorbarige conclusie; te snel conclusie trekken, niet alle invloeden meenemen.
iv. Halo-effect; beïnvloeding observaties door andere, niet-relevante eigenschappen
zoals prestige, status, etc.).
v. Valse concensus; de neiging dat mensen denken dat mensen zoals de betreffende
persoon denken.
Fouten kunnen voorkomen worden met behulp van richtlijnen voor het maken van algemene
uitspraken: empirische observaties en logica (theorie), samen met wetenschappelijke regels,
maakt objectief onderzoek mogelijk.
Theorie: Samenhangend geheel van uitspraken waarmee geprobeerd wordt verschijnselen te
beschrijven, verklaren of te voorspellen.
Empirische data: Gegevens die door middel van waarnemingen zijn verzameld. Deze
kunnen direct waarneembaar zijn (via onze zintuigen) of indirect waarneembaar (via
technieken die onze zintuigen uitbreiden of abstracte concepten, zoals karakter
eigenschappen.)
Deductief-nomologisch verklaringsmodel:
i. Algemene regel;
ii. Aanname of beginvoorwaarde;
iii. Hypothese, conclusie of voorspelling.

1

,Normen en controle binnen de wetenschappelijke gemeenschap:
- Universalisme, merites, niet status;
- Georganiseerde scepsis, geen vanzelfsprekendheid tonen tegenover nieuwe ideeën;
- Belangeloosheid, geen conflict of interest in de studie;
- Communalisme, de wetenschappelijke data en resultaten delen met de gemeenschap;
- Eerlijkheid, geen fraude.




Deductief redeneren is het opstellen van toetsbare hypothesen. Het gaat van een algemene
situatie naar specificiteit.
Inductief redeneren is het generaliseren van een conclusie, waarmee het dus van een
specifieke situatie naar het algemeen gaat.




2

, Hoofdstuk 2:
Er is een dichotomie tussen toegepast onderzoek en fundamenteel onderzoek (normaal
wetenschappelijke onderzoek).
Toegepast onderzoek: Onderzoek ontworpen om praktische oplossingen te geven aan concrete
problemen of specifieke behoeftes van de praktijk. Toegepast onderzoek kent drie types:
i. Evaluatie onderzoek: Toegepast onderzoek waarbij evaluatie van beleid centraal
staat;
ii. Actie onderzoek: Toegepast onderzoek wiens doelstelling is om maatschappelijk
of politieke verandering toe te brengen. Een subtype hiervan is ‘deelnemend actie
onderzoek’:
Toegepast onderzoek waarbij de deelnemers van het onderzoek actief meehelpen
bij de uitvoering van het onderzoek;
iii. Sociale impact beoordeling: Toegepast onderzoek met een focus op de gevolgen in
het sociale leven indien beleid wordt ingevoerd.
Er zijn twee hulpmiddelen voor het uitvoeren van toegepast onderzoek:
i. Een evaluatie van behoeften en de hevigheid naar die behoeften. Hier moet eerst
een onderschikking van prioriteiten gemaakt worden en de juiste
informatiebronnen verzameld voor worden. Vervolgens zijn er twee andere
problemen: de vervulling van de behoeftes van nu staat niet gelijk aan een
permanente oplossingen. Tevens kan een evaluatie van behoeften politieke
controverse doen opwaaien.
ii. Een kosten-baten analyse maken. Ook hierbij moet een onderscheid worden
gemaakt m.b.t. de relevantie van problemen. Tevens moet men de waarde die
mensen hechten aan iets meenemen alsook de daadwerkelijke waarde. Problemen
zijn dat we niet overal een waarde op kunnen plakken en dat moraliteit geen
waarde kent.
Instrumentele kennis is een vorm van specifieke kennis dat gericht is om een concrete vraag
of probleem mee op te lossen. Deze kennis kan een autonome vorm of in opdracht zijn
verworven, waardoor er beperkingen zijn aan de scope van de kennis.
Reflexieve kennis is een vorm van brede kennis om waarden te examineren.
Er zijn drie soorten onderzoek, die op elkaar voort kunnen bouwen:
i. Verkennend;
ii. Beschrijvend;
iii. Verklarend.
Studies variëren in de hoeveelheden cases die zij onderzoeken. Een case-study onderzoek
selecteert een pluraliteit aan kenmerken van een paar cases. Een across-case research kiest
een grote hoeveelheid cases en focust op een paar selecte kenmerken.
In studies neemt tijd een dimensie in. Bij cross-sectioneel onderzoek wordt data verzameld
op een select moment om hiermee een dwarsdoorsnede te verwerven. Bij longitudinaal
onderzoek wordt data over een langere periode verworven op meerdere meetmomenten.


3