Farma H4 doseringen
Dosis en dosering
Dosering: hoeveelheid geneesmiddel die aan iemand word voor geschreven. Geneesmiddel per 24
uur. Meestal word de dag hoeveelheid niet in een keer ingenomen maar verdeeld over de dag.
Dosis: hoeveelheid geneesmiddel per keer.
Frequentie: het aantal keren per etmaal.
Dosis x frequentie = dosering per dag.
Andere woorden voor het bovenstaande dosis per keer, keerdosis en dagdosis.
Doseringeenheid
Dosering word bij volwassene opgegeven per keer of per 24 uur en er is geen onderscheid in grote,
kleine, dikke, dunne mensen. Word wel onderscheid gemaakt tussen volwassenen en kinderen en
tussen gezonde volwassenen en mensen met nier of leverfunctiestoornissen.
Factoren waarvan de dosering afhangt
Normdosis of normdosering (ND): gebruikelijke dosering.
Omdat er veel verschillen per persoon zijn word de normdosering binnen 2 getallen gehouden en
daar moet dan de normdosering binnen vallen. Dan heeft het de gewenste werking en is het niet
schadelijk.
Een kalmeringsmiddel kan ook in hoge dosis worden gebruikt als slaapmiddel. Dan heeft het
geneesmiddel 2 gebruikelijke doseringen een gebruikelijke dosering als kalmeringsmiddel en een
gebruikelijke dosering als slaapmiddel. Om dosering te kunnen beoordelen is het belangrijk dat je
weet waarvoor het word gebruikt. In het geneesmiddelen wet staat dat de arts verplicht is om voor
een aantal stoffen de reden van voorschrijven op het recept te vermelden. Gaat om deze 23
geneesmiddelen. Overzicht blz 56.
Toedieningsvorm en toedieningsweg
Toedieningsvorm waarvan het geneesmiddel vertraagd word afgegeven heeft meestal een andere
norm dosering als gewone tabletten. Orale toedieningsvorm heeft bijna altijd een andere
normdosering als parenterale of rectale toedieningsvorm van hetzelfde geneesmiddel. Heeft te
maken met verschil in opname.
Werking van de nieren
Geneesmiddelen worden vaak via de nieren uitgescheiden. Als nieren niet meer goed werken moet
de dosering worden aangepast. Met ouder worden neemt nierfunctie af. Arts is verplicht om
, indicaties maar ook relevantie laboratorium waarden over te dragen aan de apotheker. (nierfunctie,
kalium en natriumspiegel).
Begrippen rond doseringen
Startdosis: bij sommige geneesmiddelen word in het begin een hogere dosis gegeven. Daarna komt
een lagere onderhoudsdosis. Startdosis is nodig om snel een hoge bloedspiegel te krijgen. Met een
lage onderhoudsdosis word de bloedspiegel op pijl gehouden. Bijv doxycycline (antibiotica) startdosis
2 tabletten daarna 1x daags 1 tablet.
Maximale dosis (MD): dosis waarboven bij de meeste mensen min of meer ernstige bijwerkingen
ontstaan (overdosering is dan sprake).
Toxische dosis: van het geneesmiddel meer dan van de maximale dosis word ingenomen, kan de
bloedspiegel zo erg stijgen dat vergiftigingsverschijnselen optreden. Toxische dosis is altijd hoger als
maximale dosis.
Letale dosis: dit is een dodelijke hoeveelheid van een geneesmiddel. Toxische dosis kunnen mensen
ook aan dood gaan maar meestal is het de letale dosis. Toxische en letale dosis zijn in de normale
praktijk nauwelijks van belang
Gecombineerde dosis: 2 dezelfde soort middelen die zijn voorgeschreven. Er word daarbij
onderscheid gemaakt in gecombineerde of gelijk gerichte werking van geneesmiddelen.
Gecombineerde werking: 2 geneesmiddelen uit dezelfde chemische groep. Gelijkgerichte werking is
sprake als het gaat om 2 geneesmiddelen die wel de zelfde uit werking hebben , maar tot
verschillende chemische groepen behoren.
Therapeutische breedte
Therapeutische breedte geeft het verschil aan tussen gebruikelijke dosering en toxische dosering.
Therapeutische breedte van de stof kan groot of klein zijn. Bij een grote therapeutische breedte is
het geneesmiddel redelijk veilig en bij een kleine therapeutische breedte is het belangrijk heel
nauwkeurig te doseren en af en toe de bloedspiegel controleren. Lithium is met een kleine
therapeutische breedte en moet ook vaak de bloedspiegel worden bepaald.
Doseringafwijkingen
Een doseringafwijking kan een te lage of onderdosering zijn of een te hoge of overdosering zijn. Bij
onderdoseringen kan het zijn dat de patiënt geen goede behandeling krijgt omdat en het
voorgeschreven middel niet of onvoldoende werkt. Bij overdosering bestaat het gevaar op onnodige
bijwerkingen en vergiftigingsverschijnselen. In elke apotheek ligt een werkinstructie hoe je als
assistente moet handelen bij doseringafwijkingen. Eerste instantie overleg je met de apotheker, die
bepaald of een aanpassing van de dosering nodig is en of er met de voorschrijver contact moet
worden opgenomen.
Dosis en dosering
Dosering: hoeveelheid geneesmiddel die aan iemand word voor geschreven. Geneesmiddel per 24
uur. Meestal word de dag hoeveelheid niet in een keer ingenomen maar verdeeld over de dag.
Dosis: hoeveelheid geneesmiddel per keer.
Frequentie: het aantal keren per etmaal.
Dosis x frequentie = dosering per dag.
Andere woorden voor het bovenstaande dosis per keer, keerdosis en dagdosis.
Doseringeenheid
Dosering word bij volwassene opgegeven per keer of per 24 uur en er is geen onderscheid in grote,
kleine, dikke, dunne mensen. Word wel onderscheid gemaakt tussen volwassenen en kinderen en
tussen gezonde volwassenen en mensen met nier of leverfunctiestoornissen.
Factoren waarvan de dosering afhangt
Normdosis of normdosering (ND): gebruikelijke dosering.
Omdat er veel verschillen per persoon zijn word de normdosering binnen 2 getallen gehouden en
daar moet dan de normdosering binnen vallen. Dan heeft het de gewenste werking en is het niet
schadelijk.
Een kalmeringsmiddel kan ook in hoge dosis worden gebruikt als slaapmiddel. Dan heeft het
geneesmiddel 2 gebruikelijke doseringen een gebruikelijke dosering als kalmeringsmiddel en een
gebruikelijke dosering als slaapmiddel. Om dosering te kunnen beoordelen is het belangrijk dat je
weet waarvoor het word gebruikt. In het geneesmiddelen wet staat dat de arts verplicht is om voor
een aantal stoffen de reden van voorschrijven op het recept te vermelden. Gaat om deze 23
geneesmiddelen. Overzicht blz 56.
Toedieningsvorm en toedieningsweg
Toedieningsvorm waarvan het geneesmiddel vertraagd word afgegeven heeft meestal een andere
norm dosering als gewone tabletten. Orale toedieningsvorm heeft bijna altijd een andere
normdosering als parenterale of rectale toedieningsvorm van hetzelfde geneesmiddel. Heeft te
maken met verschil in opname.
Werking van de nieren
Geneesmiddelen worden vaak via de nieren uitgescheiden. Als nieren niet meer goed werken moet
de dosering worden aangepast. Met ouder worden neemt nierfunctie af. Arts is verplicht om
, indicaties maar ook relevantie laboratorium waarden over te dragen aan de apotheker. (nierfunctie,
kalium en natriumspiegel).
Begrippen rond doseringen
Startdosis: bij sommige geneesmiddelen word in het begin een hogere dosis gegeven. Daarna komt
een lagere onderhoudsdosis. Startdosis is nodig om snel een hoge bloedspiegel te krijgen. Met een
lage onderhoudsdosis word de bloedspiegel op pijl gehouden. Bijv doxycycline (antibiotica) startdosis
2 tabletten daarna 1x daags 1 tablet.
Maximale dosis (MD): dosis waarboven bij de meeste mensen min of meer ernstige bijwerkingen
ontstaan (overdosering is dan sprake).
Toxische dosis: van het geneesmiddel meer dan van de maximale dosis word ingenomen, kan de
bloedspiegel zo erg stijgen dat vergiftigingsverschijnselen optreden. Toxische dosis is altijd hoger als
maximale dosis.
Letale dosis: dit is een dodelijke hoeveelheid van een geneesmiddel. Toxische dosis kunnen mensen
ook aan dood gaan maar meestal is het de letale dosis. Toxische en letale dosis zijn in de normale
praktijk nauwelijks van belang
Gecombineerde dosis: 2 dezelfde soort middelen die zijn voorgeschreven. Er word daarbij
onderscheid gemaakt in gecombineerde of gelijk gerichte werking van geneesmiddelen.
Gecombineerde werking: 2 geneesmiddelen uit dezelfde chemische groep. Gelijkgerichte werking is
sprake als het gaat om 2 geneesmiddelen die wel de zelfde uit werking hebben , maar tot
verschillende chemische groepen behoren.
Therapeutische breedte
Therapeutische breedte geeft het verschil aan tussen gebruikelijke dosering en toxische dosering.
Therapeutische breedte van de stof kan groot of klein zijn. Bij een grote therapeutische breedte is
het geneesmiddel redelijk veilig en bij een kleine therapeutische breedte is het belangrijk heel
nauwkeurig te doseren en af en toe de bloedspiegel controleren. Lithium is met een kleine
therapeutische breedte en moet ook vaak de bloedspiegel worden bepaald.
Doseringafwijkingen
Een doseringafwijking kan een te lage of onderdosering zijn of een te hoge of overdosering zijn. Bij
onderdoseringen kan het zijn dat de patiënt geen goede behandeling krijgt omdat en het
voorgeschreven middel niet of onvoldoende werkt. Bij overdosering bestaat het gevaar op onnodige
bijwerkingen en vergiftigingsverschijnselen. In elke apotheek ligt een werkinstructie hoe je als
assistente moet handelen bij doseringafwijkingen. Eerste instantie overleg je met de apotheker, die
bepaald of een aanpassing van de dosering nodig is en of er met de voorschrijver contact moet
worden opgenomen.
