ZSO Artrose met verschillende etiologie
Sluit aan op PC en HC ‘Artrose’
Leerdoelen:
De student:
Kan uitleggen wat artrose is en welke processen tot artrose leiden
Kent de belangrijkste radiologische kenmerken op een röntgenfoto.
Artrose
= slijtage en degeneratie van een gewricht, verlies van kraakbeen in synoviaal gewricht.
Gewrichtskraakbeen neemt af en wordt slechter van kwaliteit.
- Vanuit pathologisch- anatomisch oogpunt is artrose een ziekte die het gewrichts- kraakbeen
en het onderliggende subchondrale bot aantast.
De normale samenstelling van het kraakbeen en het subchondrale bot is verstoord (voor
normaal kraakbeen zie hoofdstuk 2).
- Pijn, de startstijfheid en dientengevolge de functiebeperking.
Oorzaak
- Er is een disbalans tussen afbraak en herstel van kraakbeen > kraakbeen is zwak.
- De oorzaak kan enerzijds liggen in een te grote stressfactor (eenmalig of chronisch) bij
normaal kraakbeen, of in normale stressfactoren bij zwak kraakbeen.
- Primaire artrose: geen duidelijke oorzaak, ook wel idiopathisch (zonder duidelijke oorzaak).
- Secundaire artrose: komt door trauma of intra-articulair fractuur, infectie (artritis),
inflammatoir (rheuma, jicht > ontstaan kristallen) en hemofilie (recidiverende bloedingen in
gewricht).
Bepaalde stoffen in het bloed tasten kraakbeen aan.
Gevolgen
- Subchondrale cysten in het gewrichtsoppervlak > hobbelige corticale contouren.
- Toegenomen subchondrale sclerose gewricht.
- Osteofyten aan randen gewricht > verbreding gewrichtsoppervlak: osteofyten zijn zichtbare
en voelbare knobbels die gevormd worden aan randen van het gewricht die door verhoogde
druk ontstaan.
- Versmalling gewrichtsspleet > door kraakbeenverlies.
- Deformatie van het gewricht
Behandeling
- Heupprothese
E-learning Radiologie: Beeldvorming van
artrose’
Coxartrose
,Normale heup
Criteria artrose foto
, - Subchondrale cysten in het gewrichtsoppervlak > hobbelige corticale contouren.
- Toegenomen sclerose gewricht.
- Osteofyten aan randen gewricht > verbreding gewrichtsoppervlak.
- Versmalling gewrichtsspleet > door kraakbeenverlies.
Beeldvorming
X-Bekken verdenking heupfractuur
X-bekken verdenking artrose (ook AP)
, ZSO Klinische artrose
Ter voorbereiding op WC ‘Casuïstiek artrose’
Leerdoelen:
De student:
Lent de oorzaken, symptomen en behandeling van artrose van de schouder, heup, knie en
enkel en kan deze onderling vergelijken.
Primaire artrose: geen duidelijke oorzaak, ook wel idiopathisch.
Secundaire artrose: komt door trauma of intra-articulair fractuur, infectie (artritis), inflammatoir
(rheuma, jicht > ontstaan kristallen) en hemofilie (recidiverende bloedingen in gewricht).
Bepaalde stoffen in het bloed tasten kraakbeen aan.
Soorten artrose
Schouderartrose
= omartrose ook wel genoemd, kan primair of secundair zijn. 10% van 80 jaar.
- Oorzaken secundaire artrose:
Ruptuur rotator cuff, Infectie, Trauma, Reuma, Chondrocalcinose (losse bolletjes
kraakbeen die aangemaakt worden).
- Symptomen:
Pijn (belastingsafhankelijk)
Stijve schouder
- Behandeling:
Pijnstilling
Fysiotherapie
Bij intacte rotator cuff:
o Hemiprothese als glenoid goed is,
o Of totale schouderprothese als glenoid niet goed is.
Als rotator cuff niet intact is of glenoid heel slecht > verminderde stabiliteit > reverserd
totale schouderprothese.
Functie is beperkt door prothese: vaak tot 60 graden nog kunnen draaien.
Pijn is wel weg bij prothese.
Heupartrose
= ook wel coxatrose. Oorzaak kan primair of secundair
- Oorzaken secundair:
Trauma, fractuur, infectie, inflammatoir (reuma, jicht), kopnecrose (door trauma,
medicamenteus, alcohol), ziekte van Perthes (avasculaire kopnecrose, kop zakt in en
herstelt daarna weer), congenitale heupdysplasie, andere onderliggende ziekten als
sikkelcelanemie.
Sikkelcelanemie: zorgt voor artrose doordat vaten verstopt raken in bv. femurkop >
kopnecrose.
Avasculaire necrose:
o Prednison is risicofactor.
o Collumfractuur
o M. Perthes: idiopathische avasculaire necrose van proximale femur epifyse.
Tijdens herstelfase kan de ziekte tot een verkorte en/of verbrede femurkop en
collum leiden >> bekend als coxa magna deformatie.
- Symptomen:
Pijn (belastingsafhankelijk) later in rust en later nachtelijk.
o Pijn in de regio van de lies is typische pijn.
Sluit aan op PC en HC ‘Artrose’
Leerdoelen:
De student:
Kan uitleggen wat artrose is en welke processen tot artrose leiden
Kent de belangrijkste radiologische kenmerken op een röntgenfoto.
Artrose
= slijtage en degeneratie van een gewricht, verlies van kraakbeen in synoviaal gewricht.
Gewrichtskraakbeen neemt af en wordt slechter van kwaliteit.
- Vanuit pathologisch- anatomisch oogpunt is artrose een ziekte die het gewrichts- kraakbeen
en het onderliggende subchondrale bot aantast.
De normale samenstelling van het kraakbeen en het subchondrale bot is verstoord (voor
normaal kraakbeen zie hoofdstuk 2).
- Pijn, de startstijfheid en dientengevolge de functiebeperking.
Oorzaak
- Er is een disbalans tussen afbraak en herstel van kraakbeen > kraakbeen is zwak.
- De oorzaak kan enerzijds liggen in een te grote stressfactor (eenmalig of chronisch) bij
normaal kraakbeen, of in normale stressfactoren bij zwak kraakbeen.
- Primaire artrose: geen duidelijke oorzaak, ook wel idiopathisch (zonder duidelijke oorzaak).
- Secundaire artrose: komt door trauma of intra-articulair fractuur, infectie (artritis),
inflammatoir (rheuma, jicht > ontstaan kristallen) en hemofilie (recidiverende bloedingen in
gewricht).
Bepaalde stoffen in het bloed tasten kraakbeen aan.
Gevolgen
- Subchondrale cysten in het gewrichtsoppervlak > hobbelige corticale contouren.
- Toegenomen subchondrale sclerose gewricht.
- Osteofyten aan randen gewricht > verbreding gewrichtsoppervlak: osteofyten zijn zichtbare
en voelbare knobbels die gevormd worden aan randen van het gewricht die door verhoogde
druk ontstaan.
- Versmalling gewrichtsspleet > door kraakbeenverlies.
- Deformatie van het gewricht
Behandeling
- Heupprothese
E-learning Radiologie: Beeldvorming van
artrose’
Coxartrose
,Normale heup
Criteria artrose foto
, - Subchondrale cysten in het gewrichtsoppervlak > hobbelige corticale contouren.
- Toegenomen sclerose gewricht.
- Osteofyten aan randen gewricht > verbreding gewrichtsoppervlak.
- Versmalling gewrichtsspleet > door kraakbeenverlies.
Beeldvorming
X-Bekken verdenking heupfractuur
X-bekken verdenking artrose (ook AP)
, ZSO Klinische artrose
Ter voorbereiding op WC ‘Casuïstiek artrose’
Leerdoelen:
De student:
Lent de oorzaken, symptomen en behandeling van artrose van de schouder, heup, knie en
enkel en kan deze onderling vergelijken.
Primaire artrose: geen duidelijke oorzaak, ook wel idiopathisch.
Secundaire artrose: komt door trauma of intra-articulair fractuur, infectie (artritis), inflammatoir
(rheuma, jicht > ontstaan kristallen) en hemofilie (recidiverende bloedingen in gewricht).
Bepaalde stoffen in het bloed tasten kraakbeen aan.
Soorten artrose
Schouderartrose
= omartrose ook wel genoemd, kan primair of secundair zijn. 10% van 80 jaar.
- Oorzaken secundaire artrose:
Ruptuur rotator cuff, Infectie, Trauma, Reuma, Chondrocalcinose (losse bolletjes
kraakbeen die aangemaakt worden).
- Symptomen:
Pijn (belastingsafhankelijk)
Stijve schouder
- Behandeling:
Pijnstilling
Fysiotherapie
Bij intacte rotator cuff:
o Hemiprothese als glenoid goed is,
o Of totale schouderprothese als glenoid niet goed is.
Als rotator cuff niet intact is of glenoid heel slecht > verminderde stabiliteit > reverserd
totale schouderprothese.
Functie is beperkt door prothese: vaak tot 60 graden nog kunnen draaien.
Pijn is wel weg bij prothese.
Heupartrose
= ook wel coxatrose. Oorzaak kan primair of secundair
- Oorzaken secundair:
Trauma, fractuur, infectie, inflammatoir (reuma, jicht), kopnecrose (door trauma,
medicamenteus, alcohol), ziekte van Perthes (avasculaire kopnecrose, kop zakt in en
herstelt daarna weer), congenitale heupdysplasie, andere onderliggende ziekten als
sikkelcelanemie.
Sikkelcelanemie: zorgt voor artrose doordat vaten verstopt raken in bv. femurkop >
kopnecrose.
Avasculaire necrose:
o Prednison is risicofactor.
o Collumfractuur
o M. Perthes: idiopathische avasculaire necrose van proximale femur epifyse.
Tijdens herstelfase kan de ziekte tot een verkorte en/of verbrede femurkop en
collum leiden >> bekend als coxa magna deformatie.
- Symptomen:
Pijn (belastingsafhankelijk) later in rust en later nachtelijk.
o Pijn in de regio van de lies is typische pijn.
