Blok 2
,OWG taak 1
Probleemstelling: Wat zijn de bedreigingen van de volksgezondheid?
Leerdoelen:
1. Wat is de VTV?
De Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 gaat, net als eerdere edities van de VTV, over
ontwikkelingen in de volksgezondheid. Dit betekent dat de VTV-2014 trends in gezondheid,
determinanten van gezondheid, preventie en zorg beschrijft en daarbij zowel achteruit als
vooruitkijkt. Elke VTV heeft echter ook eigen thema’s. Relevante en actuele ontwikkelingen die leven
in praktijk, beleid of wetenschap op het terrein van de volksgezondheid bepalen de keuze van deze
thematiek.
Relevante en actuele thema’s zijn geïnventariseerd door:
- gesprekken te houden met deskundigen op het terrein van volksgezondheid
- digitale vragenlijsten uit te sturen naar (potentiële) gebruikers van de VTV
- bijeenkomsten te organiseren binnen verschillende onderdelen van het RIVM
- relevante nationale en internationale (beleids)documenten te lezen, inclusief de Landelijke nota
Gezondheidsbeleid ‘gezondheid dichtbij
- voort te bouwen op de VTV-2010
Achtereenvolgens komen de volgende thema’s aan bod:
1.Focus verschuift van ziekten naar leven met ziekten.
- door demografische verschuivingen hebben we meer ziekte in Nederland
- gedrags en omgeving verandert waardoor diabetes en overgewicht toeneemt, mensen veel roken
en alcohol nuttigen
- meer chronische ziekte → secundaire preventie + tertiaire preventie
2. Maatschappelijke baten van gezondheid: participatie.
- verhoogde welvaart op maatschappelijk niveau
- De VTV-2010 heeft laten zien dat gezondheid van belang is, zowel voor individuen als voor de
maatschappij. Een goede gezondheid stelt mensen in staat om de dingen te doen die ze moeten en
willen doen. Dat verhoogt het welzijn en de welvaart, zowel op individueel als maatschappelijk
niveau. Zo werken gezonde mensen vaker dan mensen met gezondheidsklachten. Bovendien zijn zij
productiever.
3.De rol van de patiënt, cliënt en burger verandert.
- burger heeft meer te zeggen + meer eigen regie voeren over eigen lichaam en leven
4. Aandacht voor effect van de omgeving op gezond gedrag en gezondheid.
- invloed van omgeving op gedrag (fysiek en sociaal als oorzaak)
- infectieziekte bestrijding
5. Verschillen in gezondheid.
- verschillen soorten ziekten tussen verschillende leeftijdsgroepen
- achterstandsgroepen
- regionale verschillen in Nederland
,6. Ontwikkelingen in preventie en zorg.
- toename kosten + toenemend gebruik zorg
- toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit
- preventie en zorg
- extra aandacht voor preventie
7. Technologie, nieuwe ontwikkelingen, innovaties, health
- innovaties bepalen de toekomst
- personalised medicines
8. Verschuiving van taken.
- gemeente krijgen meer lokaal de rol om alles te regelen (GDD)
- afstemming op europees niveau
9. Rol van wetenschap in het debat verandert. → grotere rol
De volgende onderwerpen komen daarbij waarschijnlijk aan bod:
- sterfte/levensverwachting, al dan niet gekoppeld aan risicofactor scenario’s;
- gezondheid en ziekte (incl. participatie, zorggebruik, benodigd zorgpersoneel);
- belangrijke risicofactoren (met ziektelast, kosten, andere gevolgen);
- gezondheidswinst door mogelijke beleidsintensivering en omgekeerd;
- effect van innovaties op volksgezondheid en zorgkosten.
Cijfers over het voorkomen en de trends in de belangrijkste determinanten van gezondheid zullen
worden geactualiseerd op basis van de meest recente en beschikbare cijfers. Het gaat hierbij om
voeding, bewegen en sporten, overgewicht, risicogedrag (als roken, alcoholgebruik, druggebruik en
seksueel risicogedrag) en elementen uit de sociale en fysieke omgeving (sociale steun,
luchtverontreiniging, binnenmilieu, geluid en arbeidsomstandigheden). Indien mogelijk en relevant
laten we verschillen zien tussen mannen en vrouwen, leeftijdsgroepen, sociaaleconomische en
etnische groepen en mogelijk andere achterstandsgroepen
Kernboodschappen VTV
1. Levensverwachting blijft stijgen, maar minder hard dan de afgelopen 10 jaar
2. Dementie belangrijkste doodsoorzaak in 2030
3. Vooral preventie en zorg deden levensverwachting fors stijgen
4. Aantal mensen met een chronische ziekte stijgt;
beperkingen blijven stabiel
5. Meeste ziektelast door psychische stoornissen, hart- en
vaatzieken en kanker
6. Trends in leefstijl (roken, overgewicht en
alcoholgebruik) niet langer ongunstig → daling
7. Ongunstige sociale en fysieke omgeving dragen bij aan
ziektelast
- Arbeid
- Eenzaamheid
, - Sociale kring
Ontwikkeling en samenstelling VTV
Elke 4 jaar wordt de VTV gemaakt. Allereerst heb je een agendaplanning waarin wordt besproken
waar de nieuwe VTV over moet gaan en wat ze van de vorige VTV vonden. Vervolgens wordt heel het
proces ingericht en worden en beleidscommissies gemaakt en er worden experts op verschillende
terreinen gezocht. Goede samenwerking met het RIVM heeft ervoor gezorgd dat de VTV een groot
succes werd. Er wordt antwoord gegeven op de vragen ‘hoe gezond is Nederland?’, hoe komt dit? En
wat kan ik hier als beleidsvormer aandoen?
Bovendien wordt er gekeken naar verschillende factoren/determinanten:
1. Gedrag
2. Leefomgeving
3. Preventie
4. Zorg (mensen met ziektes toch goed kunnen leven)
De VTV laat zien hoe onze volksgezondheid ontwikkelt als we niks extra’s doen aan preventieve zorg
of beleid.
Decentrialisatie → gemeente krijgt steeds meer te zeggen en te bepalen.
Lage vraag naar woningen + lage woning kosten → dus laagopgeleiden en weinig hoogopgeleiden.
Maatregelen decentralisatie overheidstaken naar gemeenten
Het kabinet neemt een aantal maatregelen, zodat gemeenten hun nieuwe taken goed kunnen
uitvoeren. Zoals:
• Minder regeldruk voor inwoners. De regels moeten zo eenvoudig mogelijk zijn. Inwoners met
ingewikkelde problemen kunnen terecht bij 1 aanspreekpunt.
• De geldstromen aan gemeenten voor de taken in het sociaal domein worden eenvoudiger
ingericht. Gemeenten krijgen uiteindelijk 1 budget vanuit het gemeentefonds om de
participatie in de maatschappij te bevorderen. Besteding van en verantwoording over dit
budget wordt zo voor gemeenten overzichtelijker.
De gemeenten hebben het voortouw en een eigen verantwoordelijkheid bij decentralisatie van
overheidstaken. Het merendeel van deze taken voeren gemeenten op lokaal niveau uit. Daarvoor
moeten gemeenten op bestuurlijk, ambtelijk en financieel gebied samenwerken. Alleen op die
manier kunnen gemeenten hun verantwoordelijkheden adequaat invullen en hun taken goed
uitvoeren. De Rijksoverheid geeft de gemeenten beleidsvrijheid om hun nieuwe taken uit te voeren.
,OWG taak 1
Probleemstelling: Wat zijn de bedreigingen van de volksgezondheid?
Leerdoelen:
1. Wat is de VTV?
De Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 gaat, net als eerdere edities van de VTV, over
ontwikkelingen in de volksgezondheid. Dit betekent dat de VTV-2014 trends in gezondheid,
determinanten van gezondheid, preventie en zorg beschrijft en daarbij zowel achteruit als
vooruitkijkt. Elke VTV heeft echter ook eigen thema’s. Relevante en actuele ontwikkelingen die leven
in praktijk, beleid of wetenschap op het terrein van de volksgezondheid bepalen de keuze van deze
thematiek.
Relevante en actuele thema’s zijn geïnventariseerd door:
- gesprekken te houden met deskundigen op het terrein van volksgezondheid
- digitale vragenlijsten uit te sturen naar (potentiële) gebruikers van de VTV
- bijeenkomsten te organiseren binnen verschillende onderdelen van het RIVM
- relevante nationale en internationale (beleids)documenten te lezen, inclusief de Landelijke nota
Gezondheidsbeleid ‘gezondheid dichtbij
- voort te bouwen op de VTV-2010
Achtereenvolgens komen de volgende thema’s aan bod:
1.Focus verschuift van ziekten naar leven met ziekten.
- door demografische verschuivingen hebben we meer ziekte in Nederland
- gedrags en omgeving verandert waardoor diabetes en overgewicht toeneemt, mensen veel roken
en alcohol nuttigen
- meer chronische ziekte → secundaire preventie + tertiaire preventie
2. Maatschappelijke baten van gezondheid: participatie.
- verhoogde welvaart op maatschappelijk niveau
- De VTV-2010 heeft laten zien dat gezondheid van belang is, zowel voor individuen als voor de
maatschappij. Een goede gezondheid stelt mensen in staat om de dingen te doen die ze moeten en
willen doen. Dat verhoogt het welzijn en de welvaart, zowel op individueel als maatschappelijk
niveau. Zo werken gezonde mensen vaker dan mensen met gezondheidsklachten. Bovendien zijn zij
productiever.
3.De rol van de patiënt, cliënt en burger verandert.
- burger heeft meer te zeggen + meer eigen regie voeren over eigen lichaam en leven
4. Aandacht voor effect van de omgeving op gezond gedrag en gezondheid.
- invloed van omgeving op gedrag (fysiek en sociaal als oorzaak)
- infectieziekte bestrijding
5. Verschillen in gezondheid.
- verschillen soorten ziekten tussen verschillende leeftijdsgroepen
- achterstandsgroepen
- regionale verschillen in Nederland
,6. Ontwikkelingen in preventie en zorg.
- toename kosten + toenemend gebruik zorg
- toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit
- preventie en zorg
- extra aandacht voor preventie
7. Technologie, nieuwe ontwikkelingen, innovaties, health
- innovaties bepalen de toekomst
- personalised medicines
8. Verschuiving van taken.
- gemeente krijgen meer lokaal de rol om alles te regelen (GDD)
- afstemming op europees niveau
9. Rol van wetenschap in het debat verandert. → grotere rol
De volgende onderwerpen komen daarbij waarschijnlijk aan bod:
- sterfte/levensverwachting, al dan niet gekoppeld aan risicofactor scenario’s;
- gezondheid en ziekte (incl. participatie, zorggebruik, benodigd zorgpersoneel);
- belangrijke risicofactoren (met ziektelast, kosten, andere gevolgen);
- gezondheidswinst door mogelijke beleidsintensivering en omgekeerd;
- effect van innovaties op volksgezondheid en zorgkosten.
Cijfers over het voorkomen en de trends in de belangrijkste determinanten van gezondheid zullen
worden geactualiseerd op basis van de meest recente en beschikbare cijfers. Het gaat hierbij om
voeding, bewegen en sporten, overgewicht, risicogedrag (als roken, alcoholgebruik, druggebruik en
seksueel risicogedrag) en elementen uit de sociale en fysieke omgeving (sociale steun,
luchtverontreiniging, binnenmilieu, geluid en arbeidsomstandigheden). Indien mogelijk en relevant
laten we verschillen zien tussen mannen en vrouwen, leeftijdsgroepen, sociaaleconomische en
etnische groepen en mogelijk andere achterstandsgroepen
Kernboodschappen VTV
1. Levensverwachting blijft stijgen, maar minder hard dan de afgelopen 10 jaar
2. Dementie belangrijkste doodsoorzaak in 2030
3. Vooral preventie en zorg deden levensverwachting fors stijgen
4. Aantal mensen met een chronische ziekte stijgt;
beperkingen blijven stabiel
5. Meeste ziektelast door psychische stoornissen, hart- en
vaatzieken en kanker
6. Trends in leefstijl (roken, overgewicht en
alcoholgebruik) niet langer ongunstig → daling
7. Ongunstige sociale en fysieke omgeving dragen bij aan
ziektelast
- Arbeid
- Eenzaamheid
, - Sociale kring
Ontwikkeling en samenstelling VTV
Elke 4 jaar wordt de VTV gemaakt. Allereerst heb je een agendaplanning waarin wordt besproken
waar de nieuwe VTV over moet gaan en wat ze van de vorige VTV vonden. Vervolgens wordt heel het
proces ingericht en worden en beleidscommissies gemaakt en er worden experts op verschillende
terreinen gezocht. Goede samenwerking met het RIVM heeft ervoor gezorgd dat de VTV een groot
succes werd. Er wordt antwoord gegeven op de vragen ‘hoe gezond is Nederland?’, hoe komt dit? En
wat kan ik hier als beleidsvormer aandoen?
Bovendien wordt er gekeken naar verschillende factoren/determinanten:
1. Gedrag
2. Leefomgeving
3. Preventie
4. Zorg (mensen met ziektes toch goed kunnen leven)
De VTV laat zien hoe onze volksgezondheid ontwikkelt als we niks extra’s doen aan preventieve zorg
of beleid.
Decentrialisatie → gemeente krijgt steeds meer te zeggen en te bepalen.
Lage vraag naar woningen + lage woning kosten → dus laagopgeleiden en weinig hoogopgeleiden.
Maatregelen decentralisatie overheidstaken naar gemeenten
Het kabinet neemt een aantal maatregelen, zodat gemeenten hun nieuwe taken goed kunnen
uitvoeren. Zoals:
• Minder regeldruk voor inwoners. De regels moeten zo eenvoudig mogelijk zijn. Inwoners met
ingewikkelde problemen kunnen terecht bij 1 aanspreekpunt.
• De geldstromen aan gemeenten voor de taken in het sociaal domein worden eenvoudiger
ingericht. Gemeenten krijgen uiteindelijk 1 budget vanuit het gemeentefonds om de
participatie in de maatschappij te bevorderen. Besteding van en verantwoording over dit
budget wordt zo voor gemeenten overzichtelijker.
De gemeenten hebben het voortouw en een eigen verantwoordelijkheid bij decentralisatie van
overheidstaken. Het merendeel van deze taken voeren gemeenten op lokaal niveau uit. Daarvoor
moeten gemeenten op bestuurlijk, ambtelijk en financieel gebied samenwerken. Alleen op die
manier kunnen gemeenten hun verantwoordelijkheden adequaat invullen en hun taken goed
uitvoeren. De Rijksoverheid geeft de gemeenten beleidsvrijheid om hun nieuwe taken uit te voeren.
