Samenvatting Wat is onderzoek? 6e druk - Gehele boek

Wat is onderzoek? –
Samenvatting
Deel 1 Ontwerpen

1. Waarom doe je onderzoek?
Begrippen
 Systematische aanpak: werken volgens een stappenplan
 Informele observatie: alles uit je dagelijks leven, als je niet van plan bent een onderzoek uit
te voeren, eigen referentiekader
 Systematische observatie: met vastgesteld stappenplan zonder een uitkomst in gedachten
te hebben
 Methodologie: basisprincipes/normen van onderzoek doen/markers

 Fundamenteel onderzoek: vragen om kennis mee te ontwikkelen/kennisvragen
 Praktijkgericht onderzoek: oplossen van praktijkproblemen/vragen

 Kennisvraag: vraag waarbij de antwoorden kennis opleveren over een
onderzoek/fundamenteel
 Praktijkvraag: vraag waarbij de antwoorden leiden tot het oplossen van een
praktijkprobleem/praktijkgericht

 Kwantitatief: cijfermatig/numerieke informatie, gegevens, cijfers, objectief etc.
 Kwalitatief: niet cijfermatig, alles daaromheen, context, integraal/als geheel/holisme

 Triangulatie: met verschillende methodes/perspectieven bekijken. Vergroot
betrouwbaarheid
 Mixed method benadering: onderzoek waarbij kwalitatieve en kwantitatieve methoden
worden ingezet

 Inductief onderzoek: theorie ontwikkelend/exploratief onderzoek met verwachting maar
niet gebaseerd op theorie/model
 Deductief onderzoek: theorietoetsend onderzoek, verwachtingen formuleren en checken

 Betrouwbaarheid: de mate waarin het onderzoek vrij is van toevallige fouten
 Validiteit: de mate waarin onderzoek vrij is van systematische fouten
 Bruikbaarheid: de mate waarin onderzoek praktisch relevant is

Kenmerken kritische onderzoeker
 Houding: onafhankelijk, wetenschappelijk (kritiek ontvangen, weerleggen), kritisch
 Kennis: over methodes en ow
 Vaardigheid: oefenen in doen en verwerking

Kwaliteitscriteria uitvoering en interpretatie onderzoek
 Betrouwbaarheid: herhaalbaar, overeenstemming tussen onderzoekers, onafhankelijke
houding

,  Toetsbaarheid uitspraken: waarneembaarheid van uitspraken, controleerbaar
 Informativiteit: informatiegehalte moet maximaal zijn, onderwerp afgrenzen
 Interne en begripsvaliditeit: geldigheid. Intern: rapport. Begrips: meet wat je meten wilt
 Externe validiteit: generaliseren van onderzoek, verklaard worden door grotere groep. Twee
soorten; statisch (technisch, kwantitatief testen) en inhoudelijke (vergelijken met
soortgelijke situaties)

Praktische criteria bij uitvoering onderzoek
 Efficiëntie: kosten in verhouding, haalbaar tijdpad
 Uitvoerbaarheid
 Bruikbaarheid: praktisch relevant

Onderzoekscyclus
 Ontwerpen: afbakenen doel, rekening houden met opdrachtgevers
 Gegevens verzamelen
 Analyseren
 Evalueren en adviseren


2. Het onderwerp kiezen
Begrippen
 Ontwikkelde verwachtingen: heldere en eenduidige verwachtingen van de uitkomsten van
en project die van tevoren zijn geformuleerd en vastgelegd en die bij alle betrokkenen
bekend en besproken zijn

Tips overleg opdrachtgever over onderzoeksonderwerp
 Profiel organisatie opdrachtgever kennen
 Overtuigend spreken
 Doorvragen, ervaringen noteren. Niet gelijk proberen te krijgen
 Afstandelijk, kritisch naar onderwerp kijken. Verwachtingen van beide duidelijk hebben
 Onderzoeksdoel duidelijk, afspraken maken. Voorstel uitwerken

Opbouw intakegesprek
 Aanvang
 Analyse: bedoeling project, doelen opdrachtgever achterhalen
 Aanbod: mogelijkheden bij praktijkonderzoek voorstellen, benodigdheden
 Afsluiting: samenvatten, vervolgafspraak


3. De aanleiding van je onderzoek
6W-methode
1. Wat is het probleem  wat is de situatie, is probleem duidelijk
2. Wie heeft het probleem  domein, betrokken partijen, bij wie is het probleem
3. Wanneer is het probleem ontstaan  tijdsbepaling
4. Waarom is het een probleem  reden onderwerp
5. Waar doet het probleem zich voor  probleemgebieden, andere aspecten?
6. Waardoor/hoe ontstaat het probleem  aanleiding
Doel is om met deze vragen de aanleiding van het onderzoek te bepalen.

, Begrippen
 Vooronderzoek: onderzoeksfase waarin je oriënterende informatie verzamelt over het
onderzoeksonderwerp. Ook wel probleemanalyse genoemd.
 Logboek: ook wel audit trail, onderzoeksdagboek dat je regelmatig bijhoudt en waarin je al
je notities maakt die met het proces en de inhoud van je onderzoek te maken hebben
 Aanleiding tot onderzoek: reden waarom je een bepaald onderzoek opstart
 6W-methode: methode waarbij je aan de hand van 6 hulpvragen de aanleiding oor je
onderzoek kunt bepalen

Big6
Zoekmethode van 6 regels: zoekopdracht definiëren, zoekplaatsen bepalen, zoekstrategie bepalen,
informatie bestuderen en selecteren, informatie organiseren, resultaat evalueren

Inhoud logboek
 Gemaakte keuzes
 Tijd, aantal uren, proces, inhoud, methode, populatie en steekproef
 Zaken waar je tegen aanloopt
 Interpretatiemogelijkheden
 Terugkoppeling vraagstelling


4. Probleemstelling en doelstelling
Begrippen
 Probleemstelling: de centrale vraag die je met je onderzoek wilt beantwoorden
 Doelstelling: het doel, de functie van het onderzoek, voor onderzoeker en organisatie of
opdrachtgever
 Deelvragen: subvragen waarmee je de probleemstelling kunt uitwerken
 Analysevragen: specifieke testvragen die je tijdens de analyse beantwoordt

Voorwaarden probleemstelling
Het moet een vraag zijn. Er moet samenhang zijn. Welke kennis is er van de onderzoeker nodig?
Welk domein beslaat het onderzoek? In welke periode. Zijn er deelvragen. Is specificatie in
analysevragen mogelijk? Is er een relatie met de verwachtingen van de uitkomsten? Is de
probleemstelling volledig? Is de probleemstelling onafhankelijk en objectief?

Vraagtypen
Beschrijven Welke stageplaatsen kiezen studenten..
Definiëren Wat voor een profiel hebben bezoekers..
Verklaren Hoe komt het dat..
Voorspellen Welke ontwikkelingen .. worden verwacht
Vergelijken Welke samenhang bestaat er tussen .. en ..
Evalueren In welke mate waarderen ..
Voorschrijven Welke maatregelen kunnen worden genomen
om..
Ontwikkelingen volgen Welke trends zijn er op ..
Ontwerpen Op welke wijze kan .. worden aangepast ..