samenvatting casus 8 blok SAMENLEVING

MENEER JACOBSE EN MEVROUW VAN ES

CGO + HC

DEMENTIËLE SYNDROOM

KENMERKEN VAN DELIER EN DEPRESSIE

Normale veroudering van de hersenen:

- Natuurlijke afname van aantal neuronen in de hersenen
- Afname van bloedtoevoer naar de hersenen
- Vermindering van aantal synapsen in de hersenen
- Intra- en extracellulaire veranderingen in de hersenen: ophopingen van stoffen die geen duidelijke
functie hebben


Dementie = een geleidelijke progressieve afname van het geestelijke functioneren waarbij geheugen,
denkvermogen, beoordelingsvermogen en leervermogen aangetast raken



Delirium = een plotselinge, fluctuerende en meestal omkeerbare cognitieve stoornis die wordt gekenmerkt
door desoriëntatie, het onvermogen de aandacht vast te houden of helder na te denken en een verandering In
de bewustzijnsniveau


DE SCREENINGSINSTRUMENTEN VOOR VROEGDIAGNOSE VAN DEMENTIE, DELIER EN
DEPRESSIE.

Dementie

- OLD
- MMSE
- Kloktekentest




Delier

- DOSS
- CAM
- NEECHAM
- Nu-Desc
- Delier volwassenen

Depressie

- GDS

,DE VERSCHILLENDE TYPEN DEMENTIE, DELIER EN DEPRESSIE EN DE BIJBEHORENDE
MEETINSTRUMENTEN.

Dementie

Ziekte van Alzheimer 

- Gepaard met het afsterven van hersencellen
- Geleidelijke toename van functiestoornissen
- Vermindering van het kortetermijngeheugen en de oriëntatie  vervolgens ook
langetermijngeheugen en het ontstaan van stoornissen in het abstract denken en het
oordeelsvermogen problemen met de taal en met handelen en/of herkennen van betekenis van
voorwerpen
- MRI-scan + postmortemdiagnostiek

Vasculaire dementie 

- Doorbloeding in de hersenen is slecht waardoor hersencellen beschadigd raken en kunnen afsterven
- Klachten afhankelijk van plaats en uitgebreidheid van de door bloedingsproblemen
- begin vaak abrupter dan bij Alzheimer
- toestand verslechterd stapsgewijs en er kunnen langere stabiele periode zijn
- vroegere CVA en focale neurologische symptomen
- MRI-scan
- Verlagen van risicofactoren (roken, DM, hypercholesterolemie, hypertensie) + antistollingsmiddleen
(aspirine, acenocoumarol)

Frontotemporale dementie 

- Vooral op jonge leeftijd tussen (40 en 65 jaar)
- Begint met geleidelijke gedrags- en persoonlijkheidsveranderingen
- Wordt vaak niet herkend door op de voorgrond staande gedragsveranderingen
- Atrofie van de frontotemporale hersenschors

Lewy Body dementie 

- Specifieke ophopingen van eiwitten In de hersencellen  Lewy-lichaampjes
- Gekenmerkt door denk en bewegingsstoornissen
- Begint vaak met stoornissen in de uitvoerende functies en aandachts- en concentratiestoornissen en
vaak komen ook hallucinaties voor  later in ziektebeloop bewegingsstoornissen
- Op MRI-scan moeilijk vast te stellen
- Behalve traagheid in latere fase zijn parkinsonachtige bewegingsstoornissen en hypergevoelig
reageren op antipsychotica (Vooral klassieke antipsychotica) kenmerkende symptomen
- Vaak kan iemand de ene dag beter functioneren dan de andere dag

Parkinson dementie 

Huntington 

Creutzfeldt-Jacob 

Mild Cognitive Impairment 

, Delier

Acute verwardheid

bewustzijnsstoornis + verminderd vermogen de aandacht ergens op te richten vast te houden of te verplaatsen
+ veranderingen in cognitief functioneren (+ waarnemingsstoornissen)

Kan op alle leeftijden ontstaan  komt het meest voor bij kwetsbare ouderen

Factoren voor het ontstaan van een delie (is er altijd)r:

- Patiënten van 65+ hoger risico + bij stijging van leeftijd neemt duur en ernst van beloop van delier toe
- Pre-existente cognitieve stoornis of dementie
- Delier tijdens een eerder doorgemaakte ziekte en of ziekenhuisopname
- Ziekte die (op korte termijn) verslechtert
- Visusstoornis / gehoorstoornissen
- Cognitieve stoornissen
- Stoornissen in de activiteiten van het dagelijks leven
- (Heup)fractuur bij opname
- Urineretentie
- Gebruik alcohol en opiaten

Oorzaak bijna altijd onderliggende somatische stoornis

Uitlokkende factoren voor het ontstaan van een delier:

- Infectie
- Acuut trauma of electieve operatieve ingreep
- Slaaptekort
- Dehydratatie
- Afwezigheid van klok, kalender, leesbril of vertrouwde familieleden
- Kamer wisselingen tijdens ziekenhuisverblijf
- Toepassing van vrijheidsbeperkende middelen/ fixatie
- Gebruik van geneesmiddelen met psychoactieve werking
- Kathetergebruik
- Medicatie
- koorts

Gevolgen zijn ingrijpend  functieverlies, cognitieve achteruitgang mortaliteit stijging, in het ziekenhuis een
verlengde ligduur

DSM-5 criteria voor delerium

- Aandachtstoornis met desoriëntatie
 Verminderd vermogen om de aandacht te concentreren, vast te houden of te verplaatsen
 verminder besef van de omgeving
- De stoornis ontwikkelt zich in korte tijd (meestal uren tot dagen), met een acute verandering van
uitgangstoestand van aandacht en besef van de omgeving, en neigt ertoe te fluctueren in verloop van
de dag
- Een bijkomende stoornis in de cognitieve functie:
 Geheugenstoornis
 Desoriëntatie
 Taalstoornis
 Waarnemingstoornis