Welvaart
H1
bbp (bruto binnenlands product) = De waarde van de productie/verdiende
inkomen van een land in een jaar.
Welvaart →de mate waarin mensen in hun behoeften kunnen voorzien.
Als er meer wordt geproduceerd voor dezelfde prijs neemt de welvaart toe →er zijn
meer geproduceerde goederen, dus er kan in meer behoeften worden
voorzien→reële groei
Economische groei is de groei van het reële bbp.
Reële bbp →Groei van het nominale bbp gecorrigeerd door
prijsveranderingen.
Ontwikkeling algemeen prijspeil per jaar in NL →prijsindexcijfer /
consumentenprijsindex (CPI)
Inflatie →Percentage waarmee het algemeen prijspeil jaarlijks stijgt.
Reëel indexcijfer = nominaal indexcijfer : prijsindexcijfer x 100
→RIC = NIC:PIC x 100
Productiefactoren:
- Arbeid
● De inzet van iedereen die werkt.
● Arbeidsinkomen →Het loon van werknemers de winst van
zelfstandigen.
- Kapitaal
● Dingen zoals geldkapitaal, machines en gebouwen, ondernemerschap
(en natuur?)
● Inkomen uit kapitaal →Rente, pacht, huur, winst (dividend op
aandelen)
Primaire inkomens = beloningen voor productiefactoren
Diensten van derden →ingekochte diensten
Onderlinge leveringen = leveringen van bedrijven aan elkaar.
,Produceren is het toevoegen van waarde.
Productiewaarde van een bedrijf meten→Objectieve & subjectieve methode
Objectieve methode →Productie(waarde) = toegevoegde waarde = omzet -
onderlinge leveringen
Subjectieve methode →Productie(waarde) = som van de primaire inkomens
+ afschrijvingen
Bedrijfskolom = De weg die een product aflegt van de (oer)producent naar de
consument.
Schakel in de bedrijfskolom (bedrijfstak)→bedrijven die dezelfde soort productie
verrichten.
Tussen deze bedrijfstakken vind je markten.
De totale productie van de bedrijven in een bedrijfskolom bereken je door de
toegevoegde waarde van alle (aparte) bedrijven bij elkaar op te tellen.
Commerciële bedrijven →particuliere bedrijven die hun producten afzetten
op de en een prijs vragen.
Niet commerciële instellingen →dingen zoals de overheid, ziekenhuizen,
verzorgingstehuizen etc. Zij leveren hun producten niet via de markt en er
wordt voor deze producten ook geen marktconforme prijs gevraagd.
Er zijn geen omzetgegevens bekend van niet commerciële instellingen.
Productiewaarde overheid en niet commerciële instellingen berekenen
→loonsom van alle werknemers (leraren, ambtenaren etc.)
Bruto binnenlands inkomen = primaire inkomens bedrijven + primaire inkomens
overheid/niet commerciële instellingen + afschrijvingen
BBI en BBP zijn hetzelfde.
Netto binnenlands inkomen/product = primaire inkomens bedrijven + primaire
inkomens overheid/niet commerciële instellingen - afschrijvingen
Categoriale inkomensverdeling = verdeling van het nationaal inkomen tussen
arbeid en kapitaal.
, Arbeidsinkomen →loon van werknemers en inkomen van zzp'ers
Kapitaal inkomen →beloning voor het beschikbaar stellen van kapitaal, dit
bestaat uit huur, pacht, rente en winst uit dividend.
Arbeidsinkomensquote (AIQ) laat zien hoeveel procent van het nationaal inkomen
wordt verdiend met arbeid.
Arbeidsinkomensquote (AIQ) = arbeidsinkomen : nationaal inkomen x 100%
Formule is hetzelfde voor kapitaalinkomensquote (KIQ).
KIQ en AIQ is samen 100%
Hoge AIQ →bedrijfstak gebruikt veel arbeid →relatief arbeidsintensief
Lage AIQ →bedrijfstak gebruikt 'weinig' arbeid →relatief kapitaalintensief
AIQ wordt vaak gekoppeld aan loonontwikkeling.
→AIQ daalt als het loon achterblijft bij de ontwikkeling van de
arbeidsproductiviteit
→loonkosten per product dalen →meer inkomen voor kapitaalbezitters →
AIQ daalt
Lonen zijn vaak niet flexibel doordat men te maken heeft contracten en cao's.
Korte termijn: meer aankopen van goederen/diensten →meer winst →lagere
AIQ
Lange termijn : meer aankopen van goederen/diensten →meer winst →lonen
maken inhaalslag→toename AIQ
Hoge AIQ betekent een lage KIQ.
Een hoge AIQ kan wijzen op lagere winstmarges, waardoor er minder investeringen
zijn.
Oorzaken dalende AIQ in OESO-landen sinds jaren 80:
- Flexibele schil
● Bedrijven vervangen steeds vaker vaste arbeidscontracten door
flexibele arbeidscontracten. Dit remt de loonontwikkeling omdat
flexibele werknemers een zwakke onderhandelingspositie hebben.
- Stijging kwaliteit van kapitaal goederen
H1
bbp (bruto binnenlands product) = De waarde van de productie/verdiende
inkomen van een land in een jaar.
Welvaart →de mate waarin mensen in hun behoeften kunnen voorzien.
Als er meer wordt geproduceerd voor dezelfde prijs neemt de welvaart toe →er zijn
meer geproduceerde goederen, dus er kan in meer behoeften worden
voorzien→reële groei
Economische groei is de groei van het reële bbp.
Reële bbp →Groei van het nominale bbp gecorrigeerd door
prijsveranderingen.
Ontwikkeling algemeen prijspeil per jaar in NL →prijsindexcijfer /
consumentenprijsindex (CPI)
Inflatie →Percentage waarmee het algemeen prijspeil jaarlijks stijgt.
Reëel indexcijfer = nominaal indexcijfer : prijsindexcijfer x 100
→RIC = NIC:PIC x 100
Productiefactoren:
- Arbeid
● De inzet van iedereen die werkt.
● Arbeidsinkomen →Het loon van werknemers de winst van
zelfstandigen.
- Kapitaal
● Dingen zoals geldkapitaal, machines en gebouwen, ondernemerschap
(en natuur?)
● Inkomen uit kapitaal →Rente, pacht, huur, winst (dividend op
aandelen)
Primaire inkomens = beloningen voor productiefactoren
Diensten van derden →ingekochte diensten
Onderlinge leveringen = leveringen van bedrijven aan elkaar.
,Produceren is het toevoegen van waarde.
Productiewaarde van een bedrijf meten→Objectieve & subjectieve methode
Objectieve methode →Productie(waarde) = toegevoegde waarde = omzet -
onderlinge leveringen
Subjectieve methode →Productie(waarde) = som van de primaire inkomens
+ afschrijvingen
Bedrijfskolom = De weg die een product aflegt van de (oer)producent naar de
consument.
Schakel in de bedrijfskolom (bedrijfstak)→bedrijven die dezelfde soort productie
verrichten.
Tussen deze bedrijfstakken vind je markten.
De totale productie van de bedrijven in een bedrijfskolom bereken je door de
toegevoegde waarde van alle (aparte) bedrijven bij elkaar op te tellen.
Commerciële bedrijven →particuliere bedrijven die hun producten afzetten
op de en een prijs vragen.
Niet commerciële instellingen →dingen zoals de overheid, ziekenhuizen,
verzorgingstehuizen etc. Zij leveren hun producten niet via de markt en er
wordt voor deze producten ook geen marktconforme prijs gevraagd.
Er zijn geen omzetgegevens bekend van niet commerciële instellingen.
Productiewaarde overheid en niet commerciële instellingen berekenen
→loonsom van alle werknemers (leraren, ambtenaren etc.)
Bruto binnenlands inkomen = primaire inkomens bedrijven + primaire inkomens
overheid/niet commerciële instellingen + afschrijvingen
BBI en BBP zijn hetzelfde.
Netto binnenlands inkomen/product = primaire inkomens bedrijven + primaire
inkomens overheid/niet commerciële instellingen - afschrijvingen
Categoriale inkomensverdeling = verdeling van het nationaal inkomen tussen
arbeid en kapitaal.
, Arbeidsinkomen →loon van werknemers en inkomen van zzp'ers
Kapitaal inkomen →beloning voor het beschikbaar stellen van kapitaal, dit
bestaat uit huur, pacht, rente en winst uit dividend.
Arbeidsinkomensquote (AIQ) laat zien hoeveel procent van het nationaal inkomen
wordt verdiend met arbeid.
Arbeidsinkomensquote (AIQ) = arbeidsinkomen : nationaal inkomen x 100%
Formule is hetzelfde voor kapitaalinkomensquote (KIQ).
KIQ en AIQ is samen 100%
Hoge AIQ →bedrijfstak gebruikt veel arbeid →relatief arbeidsintensief
Lage AIQ →bedrijfstak gebruikt 'weinig' arbeid →relatief kapitaalintensief
AIQ wordt vaak gekoppeld aan loonontwikkeling.
→AIQ daalt als het loon achterblijft bij de ontwikkeling van de
arbeidsproductiviteit
→loonkosten per product dalen →meer inkomen voor kapitaalbezitters →
AIQ daalt
Lonen zijn vaak niet flexibel doordat men te maken heeft contracten en cao's.
Korte termijn: meer aankopen van goederen/diensten →meer winst →lagere
AIQ
Lange termijn : meer aankopen van goederen/diensten →meer winst →lonen
maken inhaalslag→toename AIQ
Hoge AIQ betekent een lage KIQ.
Een hoge AIQ kan wijzen op lagere winstmarges, waardoor er minder investeringen
zijn.
Oorzaken dalende AIQ in OESO-landen sinds jaren 80:
- Flexibele schil
● Bedrijven vervangen steeds vaker vaste arbeidscontracten door
flexibele arbeidscontracten. Dit remt de loonontwikkeling omdat
flexibele werknemers een zwakke onderhandelingspositie hebben.
- Stijging kwaliteit van kapitaal goederen
