Begrippenlijst TRV
Begrippenverdeling
College 1 + 2 Toezicht en verantwoording: Begripsbepaling
College 3 Hoe werken verantwoording en toezicht?
College 4 The politics of accountability
College 5 Verantwoordingslijnen in het openbaar bestuur
College 6 Toezicht en democratie
College 7 Toezicht en vertrouwen
College 8 Interbestuurlijk toezicht
College 10 Prestatiemeting
College 11 Intern vs. Extern toezicht
(College 9 was game)
1 Compound republic Verdeling van macht over bestuurslagen. Er is sprake
(Madison) van machtsdeling, omdat de staatsmacht wordt
gedeeld tussen de bestuurslagen (federale overheid en
de staten). Er is sprake van machtenscheiding (trias
politica) omdat de staatsmacht binnen die
bestuurslagen vervolgens verdeeld is tussen
verschillende typen macht (wetgevend, uitvoerend,
rechtsprekend). In the compound republic of America,
the power surrendered by the people is first divided
between two distinct governments [NK: federale
overheid en staten] [machtsdeling], and then the
portion allotted to each subdivided among distinct and
separate departments [NK: that is, governor, legislator,
cabinet, state court, etc.] [machtenscheiding].
Controle op de macht = checks, Machtsevenwicht =
balances, Tegenmacht = countervailing powers
2 Cybernetisch Het op peil houden en versterken van het leervermogen
perspectief (Bovens & in de publieke sector (en eYectiviteit) à vergroting van
Schillemans) leervermogen
3 Knippen & Plakken Een organisatie wegknippen van de overheid (knippen
(Koppenjan oratie) beleid en uitvoering uit elkaar en zetten daar zbo’s voor
in de plaats) om vervolgens toezichts- en
verantwoordingsmechanismen ertussen te plakken.
4 Verantwoording Er is sprake van verantwoording wanneer er een relatie
(Bovens & Schillemans) is tussen een actor en een forum waarbij de actor zich
verplicht voelt om informatie en uitleg te geven over zijn
optreden, het forum nadere vragen kan stellen, een
oordeel uit kan spreken en dit oordeel consequenties
kan hebben voor de actor (proces à het actief afleggen
van rekenschap).
5 Accountability The concept of accountability implies potentiality
(Mulgan) (accountability), the possibility of being called and held
, to account. Someone can therefore be accountable
without actually being called to account (toestand).
6 Toezicht (Ottow & Het verzamelen van informatie over de vraag of een
Robben) handeling of zaak voldoet aan de daaraan gestelde
eisen, het zich daarna vormen van een oordeel
daarover en het eventueel naar aanleiding daarvan
interveniëren om het normconforme gedrag af te
dwingen à spiegelbeeld van verantwoording maar dan
vanuit het perspectief van het forum.
7 Verantwoordelijkheid Schrijven we aan iemand een handeling of taak toe? à
Bij ministeriële verantwoordelijkheid (bestuurs
handelen) meer dan waarvoor iemand feitelijk
verantwoordelijk is (problem of the many hands).
8 Toezichtsregime Het geheel aan verantwoordingsarrangementen
(Bovens & Schillemans) rondom 1 actor. Woningcorporatiebestuurder legt
verantwoording af aan raad van commissarissen maar
ook raad van toezichthouders woningcorporaties.
9 Aanspreekbaarheid (answerable): op alles, vragen stellen mag altijd. Alleen
voor de minister die in functie was in bijv. een debat.
10 Aansprakelijkheid Is iemand juridisch aansprakelijk voor de gevolgen van
zijn daden?
11 Vier perspectieven 1. Rechtsstatelijk à tegengaan van
(Bovens & Schillemans) machtsconcentratie en corruptie ofwel het
voorkomen van tirannie door absolute heersers of
een verzelfstandigde uitvoerende macht.
2. Democratisch à publieke machtsuitoefening kan
democratisch worden gecontroleerd.
3. Cybernetisch à het op peil houden en versterken
van het leervermogen in de publieke sector.
4. Bestuurlijk à het in standhouden of vergroten van
de legitimiteit van het openbaar bestuur.
12 Preemptive Zelfkritische, integratieve complexe manier van
selfcriticism (Lerner & verantwoording afleggen waarbij ze meerdere
Tetlock) perspectieven op de kwestie in overweging nemen en
proberen te anticiperen op de bezwaren die anderen
kunnen inbrengen tegen hun standpunten. Zelf kritiek
uit voorzorg à voorafgaand tijdens het nemen van je
beslissingen weet je dat je later ter verantwoording kan
worden geroepen en daarom ga je je normen
afstemmen met die van het forum waardoor je gaat
handelen binnen de normen van het forum.
13 Defensive bolstering Verwijst naar het versterken of fortificeren van
(Lerner & Tetlock) defensieve maatregelen, om de veerkracht tegen
mogelijke bedreigingen te verbeteren à leidt ertoe dat
mensen zoveel mogelijk redenen bedenken waarom zij
gelijk hebben en potentiële critici ongelijk. Later pas
nadenken over dat je ter verantwoording kan worden
Begrippenverdeling
College 1 + 2 Toezicht en verantwoording: Begripsbepaling
College 3 Hoe werken verantwoording en toezicht?
College 4 The politics of accountability
College 5 Verantwoordingslijnen in het openbaar bestuur
College 6 Toezicht en democratie
College 7 Toezicht en vertrouwen
College 8 Interbestuurlijk toezicht
College 10 Prestatiemeting
College 11 Intern vs. Extern toezicht
(College 9 was game)
1 Compound republic Verdeling van macht over bestuurslagen. Er is sprake
(Madison) van machtsdeling, omdat de staatsmacht wordt
gedeeld tussen de bestuurslagen (federale overheid en
de staten). Er is sprake van machtenscheiding (trias
politica) omdat de staatsmacht binnen die
bestuurslagen vervolgens verdeeld is tussen
verschillende typen macht (wetgevend, uitvoerend,
rechtsprekend). In the compound republic of America,
the power surrendered by the people is first divided
between two distinct governments [NK: federale
overheid en staten] [machtsdeling], and then the
portion allotted to each subdivided among distinct and
separate departments [NK: that is, governor, legislator,
cabinet, state court, etc.] [machtenscheiding].
Controle op de macht = checks, Machtsevenwicht =
balances, Tegenmacht = countervailing powers
2 Cybernetisch Het op peil houden en versterken van het leervermogen
perspectief (Bovens & in de publieke sector (en eYectiviteit) à vergroting van
Schillemans) leervermogen
3 Knippen & Plakken Een organisatie wegknippen van de overheid (knippen
(Koppenjan oratie) beleid en uitvoering uit elkaar en zetten daar zbo’s voor
in de plaats) om vervolgens toezichts- en
verantwoordingsmechanismen ertussen te plakken.
4 Verantwoording Er is sprake van verantwoording wanneer er een relatie
(Bovens & Schillemans) is tussen een actor en een forum waarbij de actor zich
verplicht voelt om informatie en uitleg te geven over zijn
optreden, het forum nadere vragen kan stellen, een
oordeel uit kan spreken en dit oordeel consequenties
kan hebben voor de actor (proces à het actief afleggen
van rekenschap).
5 Accountability The concept of accountability implies potentiality
(Mulgan) (accountability), the possibility of being called and held
, to account. Someone can therefore be accountable
without actually being called to account (toestand).
6 Toezicht (Ottow & Het verzamelen van informatie over de vraag of een
Robben) handeling of zaak voldoet aan de daaraan gestelde
eisen, het zich daarna vormen van een oordeel
daarover en het eventueel naar aanleiding daarvan
interveniëren om het normconforme gedrag af te
dwingen à spiegelbeeld van verantwoording maar dan
vanuit het perspectief van het forum.
7 Verantwoordelijkheid Schrijven we aan iemand een handeling of taak toe? à
Bij ministeriële verantwoordelijkheid (bestuurs
handelen) meer dan waarvoor iemand feitelijk
verantwoordelijk is (problem of the many hands).
8 Toezichtsregime Het geheel aan verantwoordingsarrangementen
(Bovens & Schillemans) rondom 1 actor. Woningcorporatiebestuurder legt
verantwoording af aan raad van commissarissen maar
ook raad van toezichthouders woningcorporaties.
9 Aanspreekbaarheid (answerable): op alles, vragen stellen mag altijd. Alleen
voor de minister die in functie was in bijv. een debat.
10 Aansprakelijkheid Is iemand juridisch aansprakelijk voor de gevolgen van
zijn daden?
11 Vier perspectieven 1. Rechtsstatelijk à tegengaan van
(Bovens & Schillemans) machtsconcentratie en corruptie ofwel het
voorkomen van tirannie door absolute heersers of
een verzelfstandigde uitvoerende macht.
2. Democratisch à publieke machtsuitoefening kan
democratisch worden gecontroleerd.
3. Cybernetisch à het op peil houden en versterken
van het leervermogen in de publieke sector.
4. Bestuurlijk à het in standhouden of vergroten van
de legitimiteit van het openbaar bestuur.
12 Preemptive Zelfkritische, integratieve complexe manier van
selfcriticism (Lerner & verantwoording afleggen waarbij ze meerdere
Tetlock) perspectieven op de kwestie in overweging nemen en
proberen te anticiperen op de bezwaren die anderen
kunnen inbrengen tegen hun standpunten. Zelf kritiek
uit voorzorg à voorafgaand tijdens het nemen van je
beslissingen weet je dat je later ter verantwoording kan
worden geroepen en daarom ga je je normen
afstemmen met die van het forum waardoor je gaat
handelen binnen de normen van het forum.
13 Defensive bolstering Verwijst naar het versterken of fortificeren van
(Lerner & Tetlock) defensieve maatregelen, om de veerkracht tegen
mogelijke bedreigingen te verbeteren à leidt ertoe dat
mensen zoveel mogelijk redenen bedenken waarom zij
gelijk hebben en potentiële critici ongelijk. Later pas
nadenken over dat je ter verantwoording kan worden
