HOOFDSTUK 5 REGELGEVING: MATERIËLE EN FORMELE ASPECTEN VAN DE
PUBLICATIEPLICHT
5.1 TOEPASSINGSGEBIED
Beursgenoteerde ondernemingen:
- standards van de IASB voor info die opgenomen moet worden in de jaarrekening
- Nederlandse wet voor overige onderdelen van het jaarrapport (bestuursverslag, overige gegevens)
De wetgeving is van toepassing op alle NV, BV met beperkte aansprakelijkheid, coöperaties en onderlinge
waarborgmaatschappijen. Maar ook voor bepaalde verenigingen en stichtingen die op commerciële wijze
optreden in het economisch verkeer en meer dan 6 mln omzet per jaar draaien.
Eenmanszaken, VOF,cv’s vallen niet onder de jaarverslaggevingswetgeving tenzij de beherende vennoten uit
het buitenland komen.
5.2 ONDERDELEN VAN HET JAARRAPPORT
Jaarrapport bestaat uit:
- De jaarrekening
- Het bestuursverslag
- De overige gegevens
De jaarrekening
Geheel van de balans, resultatenrekening en een toelichting op beide
overzichten. Moet in de nationale valuta worden genoteerd. Verder
dienen ondernemingen die hun jaarrekening opstellen op basis van
IFRS in de jaarrekening ook een kasstroomoverzicht op te nemen. De RJ
schrijft voor grote en middelgrote ondernemingen ook een
kasstroomoverzicht voor.
Zowel de IASB als de Nederlandse wet eist in de toelichting vermelding
van de toegepaste grondslagen, vergelijkbare cijfers (van voorgaande
jaren) en rekening houdende met stelselwijzigingen.
Het bestuursverslag
Een verslag van de leiding en dient in de vorm van een analyse een
getrouw beeld te geven van de toestand op balansdatum, van de
ontwikkeling gedurende het boekjaar en van de resultaten van de
rechtspersoon en van de groepsmaatschappijen waarvan de financiële
gegevens in zijn jaarrekening zijn opgenomen.
Verder moet in het bestuursverslag een beschrijving worden gegeven van de voornaamste risico’s en
onzekerheden waarmee de onderneming wordt geconfronteerd.
Ook eist de wet informatie over de toekomst: er moeten mededelingen gedaan worden over de verwachte
gang van zaken (toekomstparagraaf); investeringen, financiering, personeelsbezetting.
Verder eist de wet ook nog mededelingen over: onderzoek en ontwikkeling, bijzondere gebeurtenissen die
invloed hebben op de jaarrekening.
De volgende algemene info dient opgenomen te worden volgens de RJ: doelstellingen, kernactiviteiten,
1
,FOR blok 4 leerjaar 2
juridische structuur, interne organisatiestructuur en personele bezetting, belangrijke elementen van het
gevoerde beleid.
De wet stelt nog dat volgende eisen: bestuursverslag mag niet in strijd zijn met jaarrekening, moet in
Nederlandse taal geschreven zijn tenzij de AVA een andere taal heeft besloten.
De overige gegevens
De wet wil: accountantsverklaring, statutaire regeling omtrent winstbestemming, een lijst van namen van
degenen aan wie een bijzonder statutair recht inzake de zeggenschap in de rechtspersoon toekomt, met
omschrijving van de aard van dat recht. (denk aan prioriteitsaandelen), het aantal stemrechtloze aandelen en
nevenvestigingen en de landen waar die zich in bevinden.
Ook overige gegevens mogen niet in strijd zijn met de jaarrekening en met hun bestuursverslag.
5.3 VRIJSTELLINGEN VOOR MIDDELGROTE, KLEINE EN MICRO RECHTSPERSONEN
De in 5.2 besproken regels gelden voor grote rechtspersonen. Voor middelgrote, kleine en micro
rechtspersonen gelden vrijstellingen.
Inrichtingsvoorschriften: vrijstellingen die betrekking hebben op de in de jaarstukken op te nemen info
Publicatievoorschriften: vrijstellingen die betrekking hebben op info die openbaar gemaakt moet worden
2
,FOR blok 4 leerjaar 2
Kanttekening! Vrijstelling n.v.t. bij IFRS, vrijstelling gaat over hoeveelheid info en niet over grondslagen voor
waardering en winstbepaling die gebruikt worden. Micro en kleine ondernemingen kunnen fiscale grondslagen
toepassen.
Verder;
Indien een kleine/micro rechtspersoon geen winst beooft, is het vrijgesteld van publicatieplicht. Ook is een
kleine rechtspersoon niet verplicht de jaarstukken te laten controleren door een accountant
RJ EN IASB
De RJ heeft twee richtlijnen uitgevaardigd: de gewone en een lichtere richtlijnen voor kleine en micro
rechtspersonen. Verder kent de gewone voorschriften ook nog een onderverdeling voor beursgenoteerde
bedrijven en lichtere IFRS voor Small and Medium-sized Entities (SMEs)
5.4 FORMELE ASPECTEN VAN DE PUBLICATIEPLICHT
Publicatie in de zin van de wet houdt in dat de jaarstukken gedeponeerd (hiermee komt de financiële info van
de onderneming beschikbaar voor iedereen die daarin geïnteresseerd is) worden bij het handelsregister dat
beheerd wordt door de KvK.
Sinds 2016 is digitaal deponering verplicht d.m.v. SBR (standard Business Reporting)
BEVOEGDE ORGANEN
De jaarrekening wordt opgemaakt door het bestuur; bij een BV en NV dus de directie.
Daarna wordt de jaarrekening vastgesteld; bij een BV en NV door de AVA, bij coöperatie waarborgmaatschappij
en vereniging door de algemene ledenvergadering.
Opstellen: door bestuur
- Binnen 5 maanden na afloop van het boekjaar
- A.V.A. kan deze termijn met maximaal 5 maanden verlengen wegens een bijzondere omstandigheid
Vaststelling: door A.V.A/ ALV
- Binnen 2 maanden na opstelling
Publicatie
3
, FOR blok 4 leerjaar 2
- Binnen 8 dagen na vaststelling echter niet later dan op 31 december X+1
- Niet publiceren is een economisch delict
- Publicatie van: Jaarrekening, bestuursverslag en overige gegevens
GEBEURTENISSEN NA BALANSDATUM
Voor gebeurtenissen die nadere informatie geven over feitelijke situatie op balansdatum en zich voordoen
tussen het opmaken en het vaststellen van de jaarrekening, verschillen de voorschriften van de IASB t.o.v. die
van de RJ en de wet.
IASB: gebeurtenissen moeten in jaarrekening worden verwerkt
RJ en wet: alleen opnemen indien dit onontbeerlijk is voor het vereiste inzicht; alleen voor materiële
gebeurtenissen wordt de jaarrekening aangepast.
Twee soorten gebeurtenissen na balansdatum
- Nadere informatie over de situatie op balansdatum
o Verwerken in de jaarrekening
- Info die dat niet doet met belangrijke financiële gevolgen voor de huishouding
o Vermelden in de toelichting (incl. omvang)
o Eventueel in jaarverslag (beïnvloeding van verwachtingen)
- Bedreiging voor de continuïteit
o Verwerken in de jaarrekening
Indien een onderneming niet voldoet aan haar publicatieplicht kan dit gevolgen hebben.
- Strafrechtelijke sancties
Boeten of gevangenisstraf
- Civielrechtelijke sancties
Bestuur hoofdelijk aansprakelijk
- Tuchtrechtelijke sancties
Door accountantskamer opgelegde sancties
5.5
ACCOUNTANTSCONTROLE
4