Hoorcollege C4 Gedrag in het Verkeer
Informatie verwerking:
1. Onbewuste leerprocessen & 2. Onbewuste ophaalprocessen Reflexen/automatisch.
Dit doet je lichaam automatisch en hoef je niet over na te denken.
3. Bewuste processen Hiervoor moet je nadenken/reflecteren. (C-systeem)
Taakuitvoering op basis van:
1. Beredeneerd gedrag (knowledge-based)
2. Regelgestuurd gedrag (rule-based)
3. Automatisch gedrag (skill-based) Deze is het meest veilig.
3 niveaus van informatieverwerking
1. Routine sturing: Input(zintuigen) Perceptie Output (gedrag)
2. Regelsturing: Input(zintuigen) Perceptie Herkenning Regel toepassen Als X,
dan Y
3. Kennissturing: Input(zintuigen) Perceptie Herkenning Identificatie Beslissen
Plan
Verkeer
Regel gestuurd en automatisch gedrag zijn het veiligst.
Beslissingen: Bij voorkeur regel gestuurd!
Uitvoering: Bij voorkeur automatisch!
Levert tijd op voor hogere orde vaardigheden: Gevaarherkenning!
Routine fouten zijn vaak het minst ernstig.
Stimuleren van regelsturing
, Hoe kan je regelsturing stimuleren?
Dit kan door Opleiding, training, oefening
Voertuig inrichting. Pedalen in dezelfde volgorde, plaatsen van spiegels op een juiste
positie.
Herkenbare omgeving. Hoe meer herkenbaar de omgeving, hoe regelgestuurd het
gedrag. Plaatsen van herkenbare borden in dezelfde kleur etc.
Herkenbaarheid heeft wel voorwaarden:
- Continu en duidelijke zichtbare kenmerken tussen wegen
- Voldoende onderscheid tussen groepen van wegen
- Voldoende gelijkenis binnen groepen
Essentiële herkenbaarheidskenmerken:
- Middenstrook op snelwegen
- Zone aanduiding (borden)
ASE model: Bewust gedrag
Intentie wordt beïnvloed door verschillende
elementen:
Attitude: ‘Hoe sta ik er zelf in?’
Sociale invloeden: Wat vindt mijn omgeving
ervan?
Eigen effectiviteit: ‘Ben ik in staat om er iets
aan te doen?
Statusonderkenning:
Wat ik kan en wat ik niet kan, en wat je
denk wat je kan/niet kan. Wij vinden
dat we redelijk bekwaam zijn in het
verkeer.
Hieraan koppelen wij het
Taakbekwaamheidsmodel van Fuller.
Informatie verwerking:
1. Onbewuste leerprocessen & 2. Onbewuste ophaalprocessen Reflexen/automatisch.
Dit doet je lichaam automatisch en hoef je niet over na te denken.
3. Bewuste processen Hiervoor moet je nadenken/reflecteren. (C-systeem)
Taakuitvoering op basis van:
1. Beredeneerd gedrag (knowledge-based)
2. Regelgestuurd gedrag (rule-based)
3. Automatisch gedrag (skill-based) Deze is het meest veilig.
3 niveaus van informatieverwerking
1. Routine sturing: Input(zintuigen) Perceptie Output (gedrag)
2. Regelsturing: Input(zintuigen) Perceptie Herkenning Regel toepassen Als X,
dan Y
3. Kennissturing: Input(zintuigen) Perceptie Herkenning Identificatie Beslissen
Plan
Verkeer
Regel gestuurd en automatisch gedrag zijn het veiligst.
Beslissingen: Bij voorkeur regel gestuurd!
Uitvoering: Bij voorkeur automatisch!
Levert tijd op voor hogere orde vaardigheden: Gevaarherkenning!
Routine fouten zijn vaak het minst ernstig.
Stimuleren van regelsturing
, Hoe kan je regelsturing stimuleren?
Dit kan door Opleiding, training, oefening
Voertuig inrichting. Pedalen in dezelfde volgorde, plaatsen van spiegels op een juiste
positie.
Herkenbare omgeving. Hoe meer herkenbaar de omgeving, hoe regelgestuurd het
gedrag. Plaatsen van herkenbare borden in dezelfde kleur etc.
Herkenbaarheid heeft wel voorwaarden:
- Continu en duidelijke zichtbare kenmerken tussen wegen
- Voldoende onderscheid tussen groepen van wegen
- Voldoende gelijkenis binnen groepen
Essentiële herkenbaarheidskenmerken:
- Middenstrook op snelwegen
- Zone aanduiding (borden)
ASE model: Bewust gedrag
Intentie wordt beïnvloed door verschillende
elementen:
Attitude: ‘Hoe sta ik er zelf in?’
Sociale invloeden: Wat vindt mijn omgeving
ervan?
Eigen effectiviteit: ‘Ben ik in staat om er iets
aan te doen?
Statusonderkenning:
Wat ik kan en wat ik niet kan, en wat je
denk wat je kan/niet kan. Wij vinden
dat we redelijk bekwaam zijn in het
verkeer.
Hieraan koppelen wij het
Taakbekwaamheidsmodel van Fuller.
