Paragraaf 1 Jongens en meisjes
De periode van de lichamelijke veranderingen wordt vaak aangeduid als
de puberteit, terwijl de geestelijke veranderingen adolescentie wordt genoemd. De
puberteit loopt ongeveer van 10-17 jaar, maar is per mens verschillend. Na de
puberteit begint de adolescentie, maar soms wordt de puberteit als deel van de
adolescentie gezien. Het einde van de adolescentie is niet gekoppeld aan een
leeftijd, maar aan het bereiken van volwassenheid. Tijdens de adolescentie
veranderen de hersenen. De snelheid waarmee dit gebeurt, is niet in alle
hersengebieden gelijk.
Hormonen zijn chemische stoffen die door hormoonklieren aan het bloed worden
afgegeven. Het bloed vervoert de hormonen door het hele lichaam. Via het bloed en
weefselvloeistof komen hormonen bij alle cellen. Cellen die gevoelig zijn voor een
bepaald hormoon reageren op veranderingen van de concentratie van dit hormoon,
bijvoorbeeld door stoffen af te geven of doordat in de cel bepaalde reacties op gang
komen. Als cellen informatie uitwisselen, spreken we van celcommunicatie.
Hormonen regelen vooral processen in het lichaam (groei, stofwisseling,
voortplanting). Hormonen die een rol spelen bij voortplanting
worden geslachtshormonen genoemd.
Geslachtskenmerken
De ontwikkeling van de geslachtsorganen begint als een embryo een aantal weken
oud is. Hierbij speelt de hoeveelheid van het mannelijke geslachtshormoon
testosteron een belangrijke rol. Bij veel testosteron ontwikkelen zich bij het embryo
gewoonlijk mannelijke geslachtskenmerken, bij een lage concentratie vrouwelijke. De
geslachtskenmerken die een kind bij de geboorte heeft, heten primaire
geslachtskenmerken.
In de puberteit nemen de concentraties van de geslachtshormonen toe. Hierdoor
treden er lichamelijke veranderingen op. Bij jongens en meiden ontstaat schaam- en
okselhaar. Bij jongens ook gezichtsbeharing, de penis wordt groter en ze krijgen een
lagere stem door de groei van het strottenhoofd. Bij meiden ontwikkelen zich de
borsten en ze krijgen rondere vormen. Deze lichamelijke veranderingen
heten secundaire geslachtskenmerken. De geslachtshormonen hebben
ook invloed op de ontwikkeling van de hersenen en het gedrag van pubers en
adolescenten.
Versieren
In de puberteit ontstaan ook seksuele gevoelens. Het gebied waar een dier een
nestje heeft dat een dier verdedigt tegen andere is zijn territorium. De handelingen
die dieren uitvoeren voorafgaande aan de paring wordt de balts genoemd.
Seksueel gedrag
Seksueel gedrag omvat al het gedrag dat met seksualiteit te maken heeft. Bij dieren
is de balts een vorm van seksueel gedrag. Het vergroot de kans op paarvorming en
op voortplanting. Voorbeelden van seksueel gedrag bij mensen zijn opgewonden
raken, strelen, zoenen en geslachtsgemeenschap.