Politiek en politicologie
Hoofdstuk 7
7.1 Kenmerken en vormen van politieke participatie
Deelnemen aan de politiek wordt ook wel aangeduid als politieke participatie; politieke
participatie wordt omschreven als activiteiten die burgers in staat stellen
besluitvormingsprocessen te beïnvloeden waar overheidsoptreden in het geding is of zou
moeten zijn
- er zijn diverse vormen van politieke participatie maar de meest voorkomende vormen
zijn:
- stemmen bij verkiezingen
- actie voeren
- politici persoonlijk benaderen
De meeste mensen beperken hun deelname aan de politiek tot het stemmen bij
verkiezingen
- maar er zijn ook verschillende individuen en groepen die actie voeren door middel
van bijvoorbeeld handtekeningenacties, demonstraties, bezetting of blokkades
- in Nederland komt schriftelijke en digitaal protest vaker voor dan
demonstraties (vooral handtekeningenacties)
- er zijn ook burgers die politici persoonlijk benaderen, bijvoorbeeld door ze te bellen of
ze een brief te sturen
- andere vormen van politieke participatie zijn bijvoorbeeld het inschakelen van
radio, tv of krant, het deelnemen aan hoorzitting of meewerken aan een
verkiezingscampagne van een politieke partij
, Onconventionele participatie verwijst naar ‘minder gangbare’ vormen van participatie, zoals
demonstreren
- maar deze ouderwetse indeling werkt niet meer; wat vroeger niet gangbaar was,
zoals demonstreren, is in de loop der jaren heel gewoon geworden
- zo is de percentage Nederlanders dat vindt dat iedereen vrij moet zijn om
voor of tegen iets te demonstreren gegroeid van 75% in 1975 naar 91% in
2000
- de begrippen conventioneel en onconventioneel zijn tijdsgebonden, daarom zijn ze
niet handig te gebruiken
- wel wordt er nog steeds onderscheid gemaakt tussen electorale participatie,
zoals stemmen en meewerken aan een partijcampagne en niet-electorale
participatie, zoals demonstreren en het persoonlijk benaderen van politici
- volgens Milbrath en Goel (1972) neemt politieke participatie af als de
activiteiten moeilijke worden, zo ontstaat de participatiepiramide
- zo zouden burgers eerder stemmen dan een bezwaarschrift
schrijven
Politieke participatie gebeurt niet alleen individueel maar ook in georganiseerd verband;
burgers zijn bijvoorbeeld lid van belangengroepen, zoals vakbonden
- andere organisatie vertegenwoordigen niet direct economische belangen en hebben
een ‘socialer’ karakter zoals kerken, buurt- en sportverenigingen
- organisaties uit de privé sfeer worden ook wel tot de civil society gerekend, dit
wordt in Nederland ook wel het maatschappelijk middenveld genoemd:
organisaties die niet tot het openbaar bestuur behoren
7.2 Participatietheorieën
Hoofdstuk 7
7.1 Kenmerken en vormen van politieke participatie
Deelnemen aan de politiek wordt ook wel aangeduid als politieke participatie; politieke
participatie wordt omschreven als activiteiten die burgers in staat stellen
besluitvormingsprocessen te beïnvloeden waar overheidsoptreden in het geding is of zou
moeten zijn
- er zijn diverse vormen van politieke participatie maar de meest voorkomende vormen
zijn:
- stemmen bij verkiezingen
- actie voeren
- politici persoonlijk benaderen
De meeste mensen beperken hun deelname aan de politiek tot het stemmen bij
verkiezingen
- maar er zijn ook verschillende individuen en groepen die actie voeren door middel
van bijvoorbeeld handtekeningenacties, demonstraties, bezetting of blokkades
- in Nederland komt schriftelijke en digitaal protest vaker voor dan
demonstraties (vooral handtekeningenacties)
- er zijn ook burgers die politici persoonlijk benaderen, bijvoorbeeld door ze te bellen of
ze een brief te sturen
- andere vormen van politieke participatie zijn bijvoorbeeld het inschakelen van
radio, tv of krant, het deelnemen aan hoorzitting of meewerken aan een
verkiezingscampagne van een politieke partij
, Onconventionele participatie verwijst naar ‘minder gangbare’ vormen van participatie, zoals
demonstreren
- maar deze ouderwetse indeling werkt niet meer; wat vroeger niet gangbaar was,
zoals demonstreren, is in de loop der jaren heel gewoon geworden
- zo is de percentage Nederlanders dat vindt dat iedereen vrij moet zijn om
voor of tegen iets te demonstreren gegroeid van 75% in 1975 naar 91% in
2000
- de begrippen conventioneel en onconventioneel zijn tijdsgebonden, daarom zijn ze
niet handig te gebruiken
- wel wordt er nog steeds onderscheid gemaakt tussen electorale participatie,
zoals stemmen en meewerken aan een partijcampagne en niet-electorale
participatie, zoals demonstreren en het persoonlijk benaderen van politici
- volgens Milbrath en Goel (1972) neemt politieke participatie af als de
activiteiten moeilijke worden, zo ontstaat de participatiepiramide
- zo zouden burgers eerder stemmen dan een bezwaarschrift
schrijven
Politieke participatie gebeurt niet alleen individueel maar ook in georganiseerd verband;
burgers zijn bijvoorbeeld lid van belangengroepen, zoals vakbonden
- andere organisatie vertegenwoordigen niet direct economische belangen en hebben
een ‘socialer’ karakter zoals kerken, buurt- en sportverenigingen
- organisaties uit de privé sfeer worden ook wel tot de civil society gerekend, dit
wordt in Nederland ook wel het maatschappelijk middenveld genoemd:
organisaties die niet tot het openbaar bestuur behoren
7.2 Participatietheorieën
