Samenvatting Groepsplan Gedrag, Ontwikkelingspsychologie en Inleiding in de pedagogiek

Samenvatting Groepsplan
Gedrag
H2/ H3/ H4/ H5/ H6/ H7/ H8/ H9



Hoofdstuk 2 – De leraar
De leraar is een frontliniewerker: je wordt constant geconfronteerd met complexe problemen en
vraagstukken. Je manoeuvreert tussen wat je moet en wat nodig is.

Handelingsgericht werken (HGW)
Handelingsgericht werken is een manier van planmatig werken volgens 7 uitgangspunten binnen een
cyclisch proces.

Het cyclisch proces
- Fase 1: waarnemen/signaleren
- Fase 2: begrijpen/analyseren
- Fase 3: plannen
- Fase 4: realiseren

De 7 uitgangspunten:
1. Onderwijsbehoeften staan centraal
2. Het gaat om afstemming en wisselwerking
3. De leerkracht doet ertoe
4. Positieve aspecten zijn van groot belang
5. We werken constructief samen (samenwerken met ouders)
6. Ons handelen is doelgericht
7. De werkwijze is systematisch en transparant


Goed onderwijs
Klassenmanagement wordt gezien als de belangrijkste sleutel voor goede leerresultaten van leerlingen.
Definitie: “de handelingen die leerkrachten ondernemen om een omgeving te creëren die academisch en
sociaal-emotioneel ondersteunt en faciliteert”.

5 categorieën:

1. Leraar
2. Omgeving
3. Onderwijs
4. Groep
5. Ouders

,Leraar (2.2.1)
Relatie:
- Vertrouwen is de basis van een relatie
- Positieve aandacht voor leerling
- Een leraar is in staat tot het tonen van affectie, support en nabijheid
- De leraar kent zijn leerlingen (interesse tonen)
- Oogcontact maken tijdens een les

Zekerheid:
- Als leraar zelfvertrouwen en overwicht uitstralen
- Duidelijke, krachtige en prettige stem
- Loop ook door de klas en blijf niet op 1 plek

Consequentheid:
- Zeg wat je doet en doe wat je zegt

Duidelijkheid:
- Concreet taalgebruik: duidelijk, specifiek en weinig woorden
- Verkrijgen van aandacht op vaste plek, op vaste manier.

Reactie op aandacht:
- Proactieve maatregelen maken het verschil tussen wel en niet effectieve leraren. Proactieve
maatregelen zorgen ervoor dat probleemgedrag niet kan ontstaan.
- Direct reageren op ongewenst gedrag. Afhankelijk van de ernst kan je dit verbaal of non-
verbaal doen.
- 4:1, 4 positieve bekrachtigers tegenover 1 correctie
- Complimenten geven kan op meerdere domeinen: uiterlijk, materiele zaken, vaardigheden
en persoonlijkheid.

Toegespitst op een ander



Persoon



Vaardighede
n



Uiterlijk Materieel
Algemeen; oppervlakkig



Complimenten geef je oprecht. Let er wel op dat leerlingen niet naar complimenten gaan hengelen
en beloon ook leerlingen die bereid zijn fouten te maken tijdens het leren. Een leerlingen die weer te
weinig positieve aandacht krijgt kan ook juist negatieve aandacht gaan zoeken. Heb aandacht voor de
reden waarom leerlingen die negatieve aandacht opzoeken. Probeer te vermijden dat je als
leerkracht ook steeds dezelfde leerling waarschuwt.

,Reflectie:
- Beelden die je hebt van leerlingen (constructen), zijn niet altijd de werkelijkheid.
“Gedragsproblemen zijn interactieproblemen”. Kijk ook naar je rol als leerkracht in de
situatie. Wat vind je storend en hou je dit zelf ook in stand?

Verwachtingen:
- Zeg zo vaak mogelijk “nog niet”. Dat geeft leerlingen het vertrouwen dat ze het nog kunnen
leren in de toekomst.
- Hoge verwachtingen hebben betekent ook dat je leerlingen de kans geeft op over een goed
antwoord na te denken.
- Bespreek verwachtingen die je hebt met de leerlingen.



Omgeving (2.2.2.)
Bureau leraar:
 Is netjes en heeft een vast functie

Leerlingcomputers:
 Niet ik blikveld leerling
 Blended learning: traditioneel leren i.c.m. digitale media  leerlingen worden mobieler

Inrichting:
 Overzicht vanaf werkplek leraar en andersom
 Loopruimte tussen tafels
 Opstelling afhankelijk van de manier waarop geleerd moet worden
(geconcentreerd/coöperatief)
 Materialen bereikbaar

Sfeer:
 Kinderen moet zich thuis voelen, dit kan je doen door ze een stem te geven in de inrichting
 Hoe meer leerlingen van hun eigen werk zien, hoe meer ze zich gewaardeerd voelen (hoe 20
– 50% van de muur onbedekt)

Gezondheid:
 Zorg voor genoeg ontspanning en beweging in en tussen de verschillende lessen door
 Goede luchtkwaliteit (ventileren)
 Kloppen stoel- en tafelhoogtes?

, Onderwijs (2.2.3)
Attributie:
 “de verklaring die mensen zoeken voor faal- of succeservaringen”
 Interne attributie: oorzaak bij jezelf zoeken
 Externe attributie: oorzaak bij iets anders zoeken dan jezelf
 Schema van leerlingen met veel faalervaringen:
Als er goed wordt ‘De juf heeft mij ene makkelijk lesje gegeven’ (extern, variabel)
gepresteerd ‘Gewoon geluk’ (extern, variabel)
Als er slecht wordt ‘Ik ben echt een loser’ (intern, stabiel)
gepresteerd ‘Ik ben dom, ik kan niks’ (intern, stabiel)

 Schema van leerlingen met succeservaringen:

Als er goed wordt ‘Ik ben vroeg begonnen met leren’ (intern, variabel)
gepresteerd ‘Ik ben goed in spelling’ (intern, stabiel)
Als er slecht wordt ‘Ik heb te kort geleerd voor dit proefwerk’ (intern, variabel)
gepresteerd ‘Ik heb de verkeerde rekenstrategie gebruikt’ (intern, variabel)

 Leerling heeft behoefte aan competentie, dit kan met 2 actiepunten:
1. Succes wordt gevierd
2. De oorzaak van falen wordt omgebogen van stabiel naar variabel

Feedback geven:
 Feed up: waar werk ik naar toe? Welk doel moet ik bereiken?
 Feed back: Hoe doe ik het op dit moment? Bereik ik zo mijn doel?
 Feed forward: Hoe verder? Hoe bereik ik mijn doel nog sneller?

Positieve waardering: goed gedaan, heerlijk kind etc..
Feedback: ik vind dat je goed hebt geholpen met het uitdelen van de schriften

Feedback geven – digitaal:
 ClassDojo  digitaal + of – punten toekennen aan een avatar van een leerling


Groeperen:
 Heterogene groepen (meerder niveaus in een groep) zijn beter voor leerlingen dan
homogenen groepen. Vanwege de uitdaging en stimulering.

Directe instructie:
1. Terugblik
2. Oriëntatie
3. Uitleg
4. Begeleide inoefening
5. Zelfstandige verwerking
6. Evaluatie
7. Terug-/vooruitblik