WC 7. Opbouwen SV bij (risico op) refeeding
Voeding bij kanker
H9 Klinische voeding §2 Refeeding syndroom
HOTSEAT
1: Leg uit wat het refeeding syndroom inhoudt, geef daarbij aan
waardoor dit ontstaat, leg het mechanisme uit.
Bij hongeren/ ondervoeding (> 5-10 dg geen intake) ontstaat glycogenolyse,
gluconeogenese en eiwitkatabolisme (afbraak). Daardoor ontstaat een tekort aan
eiwit, vet, mineralen, elektrolyten en vitamine. Tevens treedt er een zout- en
waterintolerantie op.
Door hervoeding (met name toediening van glucosebron) wordt omgeschakeld
naar anabolisme. Door de toediening van vloeistof, zout en nutriënten wordt de
insulinesecretie gestimuleerd en wordt de eiwit en glycogeensynthese verhoogd.
Dit zorgt voor een hogere glucose opname, gebruik van vitamine B1 (essentieel
co-enzym bij koolhydraatmetabolisme) en opname van Kalium, Magnesium en
Fosfaat in de intracellulaire compartimenten. Hierdoor ontstaat een tekort in de
extracellulaire ruimte met als gevolg hypokaliemie, hypomagnesiemie,
hypofosfatemie, vitamine B1 deficiëntie, en zout- en waterretentie-oedeem.
2: Welke complicaties kunnen optreden bij het refeedingsyndroom, en
wat zijn de mogelijke gevolgen van deze complicaties voor de patiënt?
-Hypokaliemie: spierzwakte, respiratoire insufficiëntie, hartritmestoornissen
-Hypomagnesiemie: spierkramp, hartritmestoornissen
-Hypofosfatemie: verminderd respiratoir (gaswisseling in longen), cardiovasculair
en neuromusculair functioneren.
-Vitamine B1 deficiëntie: Een tekort aan thiamine veroorzaakt dat de aerobe
glucoseverbranding omschakelt in een anaerobe verbranding met toename van
lactaat (lactaatacidose en hartfalen). Een tekort aan vitamine B1 kan leiden tot
problemen gerelateerd aan het zenuwstelsel zoals depressie, snel geïrriteerd,
concentratieproblemen en geheugenverlies, spierzwakte, verminderde reflexen,
verminderde eetlust, gewichtsverlies en maagstoornissen.
Een ernstig vitamine B1-tekort kan het gevolg zijn van chronisch overmatig
alcoholgebruik in combinatie met een voeding die weinig vitamine B1 bevat. Het
geheel van de psychische stoornissen die hierbij optreden (geheugenverlies,
dementie) wordt het Wernicke-Korsakoff-syndroomgenoemd.
- Water en zoutretentie door stijging insuline: grotere kans op hartfalen bij
patiënten met ernstig tekort aan thiamine of bij patiënten met hartziekte.
3. Geef de volledige behandeling van een patiënt, met een hoog risico
op refeeding bij een lengt van 1,80m en een gewicht van 72kg voor de
start van orale voeding.
-Laboratoriumcontrole: Na, K, P, Mg, Ca, kreat, glucose, albumine.
-Indien afwijkingen in het lab voorafgaand aan start voeding suppletie
elektrolyten.
-30 min. Voor start voeding 100-300 mg Thiamine suppleren
-Starten met maximaal 10 kcal/kg /dag
-Vermijd extra glucose toediening bijv. via infuus of compenseer met de voeding.
4: Stel een opbouwschema sondevoeding op voor een patiënt met een
hoog risico op refeeding. De patiënt is 1,80m lang en weegt 72 kg. Je
uiteindelijke doel is het toedienen van 2000ml Nutrison Standaard
(1kcal/ml). Houdt hierbij rekening met het feit dat de patiënt dagelijks 1
, liter 5% glucoseoplossing krijgt per infuus. (nb; 1l glucose 5%= 50g
glucose/l)
50 g glucose per liter = 200 kcal.
-Toedieningen dag 1: 720 kcal totaal -> 200 per infuus -> 520 kcal uit SV = 520
ml voeding
-Toedieningen dag 2: 1440 kcal totaal -> 200 per infuus -> 1240 kcal uit SV =
1240 ml voeding (2x720)
-Toedieningen dag 3: 2160 kcal totaal -> 200 per infuus -> 1960 kcal uit SV =
1960 ml = 2 l voeding (3x720)
Complicaties bij SV
Mechanische complicaties:
- dislocatie of obstructie (blokkade)
Gastro-intestinale complicatie:
- aspiratie (ademhaling/ verslikken), maagretentie of diarree
Metabole complicaties:
- RS (verschuiving van elektrolyten)
Casus dhr. Speelman Opdracht refeeding
Dhr. Speelman is 69 jaar en 5 maanden geleden geopereerd i.v.m. een
larynxcarcinoom T3N0M0. Het strottehoofd is verwijderd, waarvoor hij een
tracheostoma (buisje via luchtpijpsnede) heeft gekregen. Verder is hij behandeld
met radiotherapie. In deze maanden is hij in totaal 11 kg kwijtgeraakt als gevolg
van stress van de bestralingen, een sterk verminderde smaak en moeite met
slikken. Hij gebruikte i.v.m. de klachten al verschillende smeuïge en vloeibare
tussendoortjes en energieverrijkte drinkvoeding. Zijn gewicht was 85 kg (BMI
25.9) en is nu 74 kg (BMI 22.6). Zijn huidige behoefte is 1557*1,3 kcal = 2024
kcal en 74*1,2 g = 89 g eiwit.
Twee weken geleden is er helaas een recidief gevonden, waardoor gisteren
preventief een halsklierdissectie (scheur) heeft plaats gevonden. Doordat zijn
slikproblemen zijn verergerd en hij erg last heeft van een droge mond heeft dhr.
afgelopen 2 weken vrijwel niet kunnen eten en drinken. Dhr. zal opnieuw
bestraald worden. De volgende labwaarden zijn bekend:
Lab Normaalwaarde
Kalium 3,2 mmol/l 3,6-4,8 mmol/l
Magnesium 0,7 mmol/l 0,7-1,0 mmol/l
Fosfaat 0,4 mmol/l 0,7-1,4 mmol/l
De oncoloog heeft besloten dat er vandaag nog een PEG wordt geplaatst. Jij
wordt gevraagd om een sondevoeding advies voor dhr. op te stellen.
Schema sondevoedingen Abbott
Soort sondevoeding Energie per 100 ml Eiwit per 100 ml
Jevity 100 kcal 4g
Osmolite (zonder vezels) 100 kcal 4g
Promote (zonder vezels) 100 kcal 6,26 g
Jevity Plus 120 kcal 5,55 g
Jevity HiCal 150 kcal 6,38 g
Osmolite HiCal (zonder 150 kcal 6,27 g
vezels)
Voeding bij kanker
H9 Klinische voeding §2 Refeeding syndroom
HOTSEAT
1: Leg uit wat het refeeding syndroom inhoudt, geef daarbij aan
waardoor dit ontstaat, leg het mechanisme uit.
Bij hongeren/ ondervoeding (> 5-10 dg geen intake) ontstaat glycogenolyse,
gluconeogenese en eiwitkatabolisme (afbraak). Daardoor ontstaat een tekort aan
eiwit, vet, mineralen, elektrolyten en vitamine. Tevens treedt er een zout- en
waterintolerantie op.
Door hervoeding (met name toediening van glucosebron) wordt omgeschakeld
naar anabolisme. Door de toediening van vloeistof, zout en nutriënten wordt de
insulinesecretie gestimuleerd en wordt de eiwit en glycogeensynthese verhoogd.
Dit zorgt voor een hogere glucose opname, gebruik van vitamine B1 (essentieel
co-enzym bij koolhydraatmetabolisme) en opname van Kalium, Magnesium en
Fosfaat in de intracellulaire compartimenten. Hierdoor ontstaat een tekort in de
extracellulaire ruimte met als gevolg hypokaliemie, hypomagnesiemie,
hypofosfatemie, vitamine B1 deficiëntie, en zout- en waterretentie-oedeem.
2: Welke complicaties kunnen optreden bij het refeedingsyndroom, en
wat zijn de mogelijke gevolgen van deze complicaties voor de patiënt?
-Hypokaliemie: spierzwakte, respiratoire insufficiëntie, hartritmestoornissen
-Hypomagnesiemie: spierkramp, hartritmestoornissen
-Hypofosfatemie: verminderd respiratoir (gaswisseling in longen), cardiovasculair
en neuromusculair functioneren.
-Vitamine B1 deficiëntie: Een tekort aan thiamine veroorzaakt dat de aerobe
glucoseverbranding omschakelt in een anaerobe verbranding met toename van
lactaat (lactaatacidose en hartfalen). Een tekort aan vitamine B1 kan leiden tot
problemen gerelateerd aan het zenuwstelsel zoals depressie, snel geïrriteerd,
concentratieproblemen en geheugenverlies, spierzwakte, verminderde reflexen,
verminderde eetlust, gewichtsverlies en maagstoornissen.
Een ernstig vitamine B1-tekort kan het gevolg zijn van chronisch overmatig
alcoholgebruik in combinatie met een voeding die weinig vitamine B1 bevat. Het
geheel van de psychische stoornissen die hierbij optreden (geheugenverlies,
dementie) wordt het Wernicke-Korsakoff-syndroomgenoemd.
- Water en zoutretentie door stijging insuline: grotere kans op hartfalen bij
patiënten met ernstig tekort aan thiamine of bij patiënten met hartziekte.
3. Geef de volledige behandeling van een patiënt, met een hoog risico
op refeeding bij een lengt van 1,80m en een gewicht van 72kg voor de
start van orale voeding.
-Laboratoriumcontrole: Na, K, P, Mg, Ca, kreat, glucose, albumine.
-Indien afwijkingen in het lab voorafgaand aan start voeding suppletie
elektrolyten.
-30 min. Voor start voeding 100-300 mg Thiamine suppleren
-Starten met maximaal 10 kcal/kg /dag
-Vermijd extra glucose toediening bijv. via infuus of compenseer met de voeding.
4: Stel een opbouwschema sondevoeding op voor een patiënt met een
hoog risico op refeeding. De patiënt is 1,80m lang en weegt 72 kg. Je
uiteindelijke doel is het toedienen van 2000ml Nutrison Standaard
(1kcal/ml). Houdt hierbij rekening met het feit dat de patiënt dagelijks 1
, liter 5% glucoseoplossing krijgt per infuus. (nb; 1l glucose 5%= 50g
glucose/l)
50 g glucose per liter = 200 kcal.
-Toedieningen dag 1: 720 kcal totaal -> 200 per infuus -> 520 kcal uit SV = 520
ml voeding
-Toedieningen dag 2: 1440 kcal totaal -> 200 per infuus -> 1240 kcal uit SV =
1240 ml voeding (2x720)
-Toedieningen dag 3: 2160 kcal totaal -> 200 per infuus -> 1960 kcal uit SV =
1960 ml = 2 l voeding (3x720)
Complicaties bij SV
Mechanische complicaties:
- dislocatie of obstructie (blokkade)
Gastro-intestinale complicatie:
- aspiratie (ademhaling/ verslikken), maagretentie of diarree
Metabole complicaties:
- RS (verschuiving van elektrolyten)
Casus dhr. Speelman Opdracht refeeding
Dhr. Speelman is 69 jaar en 5 maanden geleden geopereerd i.v.m. een
larynxcarcinoom T3N0M0. Het strottehoofd is verwijderd, waarvoor hij een
tracheostoma (buisje via luchtpijpsnede) heeft gekregen. Verder is hij behandeld
met radiotherapie. In deze maanden is hij in totaal 11 kg kwijtgeraakt als gevolg
van stress van de bestralingen, een sterk verminderde smaak en moeite met
slikken. Hij gebruikte i.v.m. de klachten al verschillende smeuïge en vloeibare
tussendoortjes en energieverrijkte drinkvoeding. Zijn gewicht was 85 kg (BMI
25.9) en is nu 74 kg (BMI 22.6). Zijn huidige behoefte is 1557*1,3 kcal = 2024
kcal en 74*1,2 g = 89 g eiwit.
Twee weken geleden is er helaas een recidief gevonden, waardoor gisteren
preventief een halsklierdissectie (scheur) heeft plaats gevonden. Doordat zijn
slikproblemen zijn verergerd en hij erg last heeft van een droge mond heeft dhr.
afgelopen 2 weken vrijwel niet kunnen eten en drinken. Dhr. zal opnieuw
bestraald worden. De volgende labwaarden zijn bekend:
Lab Normaalwaarde
Kalium 3,2 mmol/l 3,6-4,8 mmol/l
Magnesium 0,7 mmol/l 0,7-1,0 mmol/l
Fosfaat 0,4 mmol/l 0,7-1,4 mmol/l
De oncoloog heeft besloten dat er vandaag nog een PEG wordt geplaatst. Jij
wordt gevraagd om een sondevoeding advies voor dhr. op te stellen.
Schema sondevoedingen Abbott
Soort sondevoeding Energie per 100 ml Eiwit per 100 ml
Jevity 100 kcal 4g
Osmolite (zonder vezels) 100 kcal 4g
Promote (zonder vezels) 100 kcal 6,26 g
Jevity Plus 120 kcal 5,55 g
Jevity HiCal 150 kcal 6,38 g
Osmolite HiCal (zonder 150 kcal 6,27 g
vezels)
