Clinical Nutrition 5.1
Gastcollege: Logopedie
Als logopedist in Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis zie je vooral patiënten met
long-, keelklanken die daardoor niet meer goed kunnen spreken en eten.
Hoofd-hals tumoren
- verzamelnaam voor alle tumoren tussen schedel en sleutelbeen
- kanker ontstaat meestal in slijmvliezen van de bovenste lunch- en/of
voedselweg
- token en overmatig alcohol gebruik spelen een belangrijke oorzaak in het
ontstaan ervan
- in Ned. Krijgen per jaar +/- 3000 mensen hoofdhals kanker (4:1 4x zoveel
mannen als vrouwen)
- in mondholte, lippen en oropfarix (achterste gedeelte van mondholte) komt
meeste kanker meeste voor
- bij orofarixkanker is ook grote risicofactor: HPV virus (zelfde virus zit in
baarmoederhalskanker)
- over het algemeen nemen de kankers in de mondkeelholte af, omdat men
minder is gaan roken
Tumorstadiering
- wordt gegeven als er een tumor wordt vastgesteld
- TNM-klassificatie
T= tumor
Tx, Tis, T1, T2, T3, T4
Tx= tumor zie niet te vinden is of bezig is te ontstaan
T4= de grootste maat van tumor in omvang en in hoeverre het infiltreert in het
weefsel
N= lymfeklieren (zitten in hals, onder oksel, in liezen)
N0, N1, N2, N3
M= metastasen: kanker uitzaaiingen op afstand
M0, M1
Voorbeeld: T3N2M0 sinus piriformescarcinoom grote tumor, met uitzaaiingen
in lymfe klieren, zonder uitzaaiing op afstand. Dus het is een behandelbare
kanker, maar omdat het een grote tumor is wordt waarschijnlijk ook een grote
behandeling gegeven.
Behandelopties
- chirurgie
Het wegsnijden van tumor. Maar bv. tumor in keelholte wegsnijden heeft effect
op verdere leven zoals praten en slikken, dus zijn ernaast ook orgaan sparende
opties:
- radiotherapie (bestraling)
- chemotherapie
- photo dynamische therapie
- immunotherapie
Hierbij zorgen de medicijnen ervoor dat het immuunsysteem zelf de tumor gaat
aanvallen
Of combinatie van hierboven
Etiologie slikstoornissen
, • Neurologisch
- CVA
Op een van andere moment valt lichaam aan een kant uit, valt spraak weg enz.
dit herstelt wel in periode erna
- Parkinson
- MS/ ALS
Dit zijn alle drie neurodegrnatieve ziekte, dit is ziekte die steeds erger wordt
- Trauma
Door een ongeluk in auto bv en een bloeding, kneuzing of opgelopen kunnen er
ook slikstoornissen ontstaan
• Oncologisch
• Intubatie
Het aanbrengen van een buis in de luchtpijp
• Tracheostoma
Luchtpijpsnede, het aanbrengen van een buisje via de luchtpijp via een snede in
de hals
• Fysieke verzwakking/ algehele malaise
• Invloed van medicatie
Tragiotomine= buisje in keel die helpt met ademen
Uitleg en behandeling van slikproblemen bij verschillende
patiëntengroepen
CVA Neurologische Oncologie
(herseninfarct) aandoeningen/ spierziekten
(Parkinson, MS/ALS)
- plots ontstaan klachten - geleidelijk ontstaan klachten - klachten gerelateerd aan
- mogelijk gepaard met - progressief ziektebeeld anatomische/ fysiologische
cognitieve problemen - omgaan met progressieve veranderingen na chirurgie,
- vaak niet instrueerbaar slikklachten CRT
- deels spontaan herstel (oefenen helpt niet altijd) - variërend in leeftijd,
- behandeling gericht op herstel, - rekening houden met mogelijk meestal coöperatief
compensatie en omgaan met cognitieve achteruitgang - behandeling gericht op
beperkingen - behandeling gericht op herstel, verbeteren kracht
compensatie en behoud functie en omgaan met veranderde
anatomie
Fysiologie van het slikken!!
Slikken bestaat uit vier fasen:
- De voorbereidende orale fase
Fase voordat het eten je mond in gaat, die maakt zich klaar voor het eten en
drinken
- De orale transportfase
Het eten en drinken wordt in mond getransporteerd naar achteren
- De pharyngeale fase
In de keelholte
- De oesophageale fase
In de slokdarm
Bij de eerste en tweede fase heb je invloed, op de derde en vierde niet meer
Gastcollege: Logopedie
Als logopedist in Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis zie je vooral patiënten met
long-, keelklanken die daardoor niet meer goed kunnen spreken en eten.
Hoofd-hals tumoren
- verzamelnaam voor alle tumoren tussen schedel en sleutelbeen
- kanker ontstaat meestal in slijmvliezen van de bovenste lunch- en/of
voedselweg
- token en overmatig alcohol gebruik spelen een belangrijke oorzaak in het
ontstaan ervan
- in Ned. Krijgen per jaar +/- 3000 mensen hoofdhals kanker (4:1 4x zoveel
mannen als vrouwen)
- in mondholte, lippen en oropfarix (achterste gedeelte van mondholte) komt
meeste kanker meeste voor
- bij orofarixkanker is ook grote risicofactor: HPV virus (zelfde virus zit in
baarmoederhalskanker)
- over het algemeen nemen de kankers in de mondkeelholte af, omdat men
minder is gaan roken
Tumorstadiering
- wordt gegeven als er een tumor wordt vastgesteld
- TNM-klassificatie
T= tumor
Tx, Tis, T1, T2, T3, T4
Tx= tumor zie niet te vinden is of bezig is te ontstaan
T4= de grootste maat van tumor in omvang en in hoeverre het infiltreert in het
weefsel
N= lymfeklieren (zitten in hals, onder oksel, in liezen)
N0, N1, N2, N3
M= metastasen: kanker uitzaaiingen op afstand
M0, M1
Voorbeeld: T3N2M0 sinus piriformescarcinoom grote tumor, met uitzaaiingen
in lymfe klieren, zonder uitzaaiing op afstand. Dus het is een behandelbare
kanker, maar omdat het een grote tumor is wordt waarschijnlijk ook een grote
behandeling gegeven.
Behandelopties
- chirurgie
Het wegsnijden van tumor. Maar bv. tumor in keelholte wegsnijden heeft effect
op verdere leven zoals praten en slikken, dus zijn ernaast ook orgaan sparende
opties:
- radiotherapie (bestraling)
- chemotherapie
- photo dynamische therapie
- immunotherapie
Hierbij zorgen de medicijnen ervoor dat het immuunsysteem zelf de tumor gaat
aanvallen
Of combinatie van hierboven
Etiologie slikstoornissen
, • Neurologisch
- CVA
Op een van andere moment valt lichaam aan een kant uit, valt spraak weg enz.
dit herstelt wel in periode erna
- Parkinson
- MS/ ALS
Dit zijn alle drie neurodegrnatieve ziekte, dit is ziekte die steeds erger wordt
- Trauma
Door een ongeluk in auto bv en een bloeding, kneuzing of opgelopen kunnen er
ook slikstoornissen ontstaan
• Oncologisch
• Intubatie
Het aanbrengen van een buis in de luchtpijp
• Tracheostoma
Luchtpijpsnede, het aanbrengen van een buisje via de luchtpijp via een snede in
de hals
• Fysieke verzwakking/ algehele malaise
• Invloed van medicatie
Tragiotomine= buisje in keel die helpt met ademen
Uitleg en behandeling van slikproblemen bij verschillende
patiëntengroepen
CVA Neurologische Oncologie
(herseninfarct) aandoeningen/ spierziekten
(Parkinson, MS/ALS)
- plots ontstaan klachten - geleidelijk ontstaan klachten - klachten gerelateerd aan
- mogelijk gepaard met - progressief ziektebeeld anatomische/ fysiologische
cognitieve problemen - omgaan met progressieve veranderingen na chirurgie,
- vaak niet instrueerbaar slikklachten CRT
- deels spontaan herstel (oefenen helpt niet altijd) - variërend in leeftijd,
- behandeling gericht op herstel, - rekening houden met mogelijk meestal coöperatief
compensatie en omgaan met cognitieve achteruitgang - behandeling gericht op
beperkingen - behandeling gericht op herstel, verbeteren kracht
compensatie en behoud functie en omgaan met veranderde
anatomie
Fysiologie van het slikken!!
Slikken bestaat uit vier fasen:
- De voorbereidende orale fase
Fase voordat het eten je mond in gaat, die maakt zich klaar voor het eten en
drinken
- De orale transportfase
Het eten en drinken wordt in mond getransporteerd naar achteren
- De pharyngeale fase
In de keelholte
- De oesophageale fase
In de slokdarm
Bij de eerste en tweede fase heb je invloed, op de derde en vierde niet meer
