Clinical Nutrition 5.1
Les 1: Cachexie en metabole veranderingen bij kanker
Herhaling jaar 2:
Definitie ondervoeding
Ondervoeding is een acute of chronische toestand waarbij een tekort of disbalans
van energie, eiwit en andere voedingsstoffen leidt tot een meetbare, nadelige
effecten op lichaamssamenstelling, functioneren en klinische resultaten.
Fenotypische criteria ondervoeding
Onbedoeld Lage BMI (kg/m2) Verminderde spiermassa
gewichtsverlies (%)
>5% in afgelopen 6 maanden <20 kg/m2 bij <70 Verminderd op basis van meting
OF jaar met gevalideerde methode*
>10% in langere periode (>6 <22 kg/m2 bij ≤ 70
maanden) jaar Alternatieve metingen: lichamelijk
onderzoek of antropometrie
Aziatisch (armomtrek, kuitomtrek)
<18,5 kg/m2 bij Ondersteunde meting, spierkracht
<70 jaar
<20 kg/m2 bij ≤ 70
jaar
* DEXA, BIA, echografie, CT- en MRI-scan
** meten van spiermassa heeft sterke voorkeur. Alleen in gevallen waar dit niet
mogelijk is, kan spierkracht, zoals handkijpkracht, worden gebruikt als
ondersteundende meting.
Vier groepen ondervoeding
- ziekte gerelateerde ondervoeding met inflammatie (acute ziekt/ trauma)
- ziekte gerelateerde ondervoeding (chronische ziekte)
- ziekte gerelateerde ondervoeding zonder inflammatie
- ondervoeding zonder ziekte
Ziekte gerelateerde ondervoeding (chronische ziekte)
- onvoldoende voeding intake terwijl voldoende voeding aanwezig is
- onvoldoende intake door te kort aan voeding (kwaliteit of toegankelijkheid)
- verhoging van de behoefte
- gebrek aan erkenning en de behandeling
Nieuwe stof:
Dia 23: NRC-artikel; kankerpatiënten verbranden al hun reserves. Alles wordt
opgegeten door de kanker. https://www.nrc.nl/nieuws/2014/07/19/kankerpatient-
verbrandt-zijn-reserves-1401637-a439011
, Oorzaken (ernstige) ondervoeding bij kanker
- onvoldoende inname
- anorexie (afkeer hebben voor voeding, bij het zien en ruiken)
- obstructie (passageproblemen) en functieverlies (slikproblemen)
- pijn, benauwdheid, vermoeidheid
- verhoogde behoefte
- inflammatie
- metabole ontregeling
Kanker gerelateerd gewichtsverlies
* LMF: Lipid Mobilising Factor
PIF: Proteolysis- Including Factor
Cytokines= worden niet door klieren afgescheiden maar door vele verschillende
cellen afgegeven. Het zijn eiwitten en peptiden die een signaalfunctie vervullen.
Ze lijken op hormonen en hun aantal is zeer groot. Ze zijn betrokken bij de
afweer, het immuunsysteem en de vorming van bloedcellen.
Kankercellen maken we duizenden per dag, maar door slechte immuniteit zet het
door (cytokines van immuunsysteem).
Links: oorzaken
Rechts: gevolgen
Malaiseklachten: ‘helemaal geen zin in’
Processen die ten grondslag liggen aan kankercachexie
Les 1: Cachexie en metabole veranderingen bij kanker
Herhaling jaar 2:
Definitie ondervoeding
Ondervoeding is een acute of chronische toestand waarbij een tekort of disbalans
van energie, eiwit en andere voedingsstoffen leidt tot een meetbare, nadelige
effecten op lichaamssamenstelling, functioneren en klinische resultaten.
Fenotypische criteria ondervoeding
Onbedoeld Lage BMI (kg/m2) Verminderde spiermassa
gewichtsverlies (%)
>5% in afgelopen 6 maanden <20 kg/m2 bij <70 Verminderd op basis van meting
OF jaar met gevalideerde methode*
>10% in langere periode (>6 <22 kg/m2 bij ≤ 70
maanden) jaar Alternatieve metingen: lichamelijk
onderzoek of antropometrie
Aziatisch (armomtrek, kuitomtrek)
<18,5 kg/m2 bij Ondersteunde meting, spierkracht
<70 jaar
<20 kg/m2 bij ≤ 70
jaar
* DEXA, BIA, echografie, CT- en MRI-scan
** meten van spiermassa heeft sterke voorkeur. Alleen in gevallen waar dit niet
mogelijk is, kan spierkracht, zoals handkijpkracht, worden gebruikt als
ondersteundende meting.
Vier groepen ondervoeding
- ziekte gerelateerde ondervoeding met inflammatie (acute ziekt/ trauma)
- ziekte gerelateerde ondervoeding (chronische ziekte)
- ziekte gerelateerde ondervoeding zonder inflammatie
- ondervoeding zonder ziekte
Ziekte gerelateerde ondervoeding (chronische ziekte)
- onvoldoende voeding intake terwijl voldoende voeding aanwezig is
- onvoldoende intake door te kort aan voeding (kwaliteit of toegankelijkheid)
- verhoging van de behoefte
- gebrek aan erkenning en de behandeling
Nieuwe stof:
Dia 23: NRC-artikel; kankerpatiënten verbranden al hun reserves. Alles wordt
opgegeten door de kanker. https://www.nrc.nl/nieuws/2014/07/19/kankerpatient-
verbrandt-zijn-reserves-1401637-a439011
, Oorzaken (ernstige) ondervoeding bij kanker
- onvoldoende inname
- anorexie (afkeer hebben voor voeding, bij het zien en ruiken)
- obstructie (passageproblemen) en functieverlies (slikproblemen)
- pijn, benauwdheid, vermoeidheid
- verhoogde behoefte
- inflammatie
- metabole ontregeling
Kanker gerelateerd gewichtsverlies
* LMF: Lipid Mobilising Factor
PIF: Proteolysis- Including Factor
Cytokines= worden niet door klieren afgescheiden maar door vele verschillende
cellen afgegeven. Het zijn eiwitten en peptiden die een signaalfunctie vervullen.
Ze lijken op hormonen en hun aantal is zeer groot. Ze zijn betrokken bij de
afweer, het immuunsysteem en de vorming van bloedcellen.
Kankercellen maken we duizenden per dag, maar door slechte immuniteit zet het
door (cytokines van immuunsysteem).
Links: oorzaken
Rechts: gevolgen
Malaiseklachten: ‘helemaal geen zin in’
Processen die ten grondslag liggen aan kankercachexie
