Organisatie & Management
Handboek Organisatie en Management
Samenvatting Inleiding, H1 & H4
Bart Scholing
Inhoudsopgave
Inleiding De evolutie van organisatie & management............................................................................2
Hoofdstuk 1 Omgevingsinvloeden..........................................................................................................9
Hoofdstuk 4 Internationalisering..........................................................................................................13
School Hanzehogeschool Groningen, University of Applied Sciences
Studie Technische Bedrijfskunde
Vak Organisatie & Management (Leerjaar 1, Thema 1)
Titel Handboek Organisatie en Management (9 e druk)
Auteur Jos Marcus & Nick van Dam
ISBN 9789001895600
Legenda
- Begrippen worden in het bolt weergegeven
- Synoniemen van een begrip worden schuin weergegeven
- (Aanvullende informatie wordt tussen haakjes weergegeven)
- Opsommingen worden weergegeven met streepjes (-)
,Inleiding De evolutie van organisatie & management
1 Inleiding
Definitie van Organisatiekunde
Een interdisciplinaire wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van het gedrag van
organisaties alsmede de factoren die dit gedrag bepalen en de wijze waarop organisaties het meest
doeltreffend bestuurd kunnen worden.
De definitie van organisatiekunde omvat twee aspecten van het vakgebied namelijk:
1. Een descriptief aspect. Dit is een beschrijving van het gedrag van organisaties met de
motieven en gevolgen.
2. Een prescriptief aspect. Dit is een advies over de te volgen handelwijze en organisatie-
inrichting.
Interdisciplinair perspectief (bevat veel elementen die afkomstig zijn uit andere wetenschappen).
Bevat delen van en integreert:
- Bedrijfseconomie
- Marketing
- Technische wetenschappen
- Informatica
- Gedragswetenschappen
- Juridische wetenschappen
Vijf perspectieven van kijken naar een organisatie
Organiseren
Mens-perspectief: Verlengstuk machine mens Creatief wezen
Proces-perspectief: Strakke procedures proces Flexibele benadering
Management-perspectief: Directief management Voorwaarde scheppend
Omgevings-perspectief: “buiten” wereld omgeving Interactie
Middelen-perspectief: Ruim voldoende middelen Beperkt of uniek
5 Periode voor de industriële revolutie (400 v. Chr. – 1900 na Chr.)
Adam Smith (1723 -1790)
An inquiry into the nature and causes of the wealth of nations
Welvaart wordt bepaald door productie en productie kan door arbeidsverdeling sterk worden
verhoogd. Meer takenverdeling, mensen moesten doen waar ze goed in waren.
Denken over organiseren
- Industriële revolutie
18e eeuw
- Explosief groeiende fabrieken
Agrarische samenleving industriële samenleving
Ontstaan van wanorde, willekeur, wantoestanden en sabotage
,6 Frederick Taylor en het Scientific Management (± 1900)
Gezien als de eerste echt bedrijfskundige. Daarnaast eerste lopende band.
Taylor stelde zichzelf 2 vragen:
- Wat kan een arbeider in redelijkheid presteren?
- Hoe krijg ik de arbeider zo ver dat hij dat ook doet?
“The principles of Scientific Management”
Kenmerken Scientific Management:
1. Wetenschappelijk onderzoek (kan leiden tot standaardisatie en normalisatie)
2. Taakverdeling en training (veel routine werk waardoor hogere productie)
3. Hechte samenwerking leiding – arbeiders
4. Bedrijfsleiders verantwoordelijk voor het productieproces
5. Goede selectie (juiste man op de juiste plaats)
6. Prestatiebeloning lagere productiekosten
Gevolgen van Scientific Management
- Enorme stijging productie
- Mens verlengstuk machine
- Monotone arbeid
- Beperking vrijheid
- Verdwijnen werkplezier
- Jaagpremies
Vanuit de vijf perspectieven
Ruim voldoende middelen, mensen als verlengstuk machine, proces kent strakke procedures,
management is directief en omgeving gericht op “buiten” wereld (linker kant).
Scientific Management vandaag:
- Analyse van processen
- Indeling in deelprocessen
- Standaardisatie
- Optimalisatie
- Beschrijven processen en taken
- Meten en controleren
Kwaliteitsprogramma’s (optimalisatieprogramma’s zoals Lean, Six Sigma, etc.)
7 Henri Fayol en de General Management-theorie (± 1900)
- Algemene principes die overal gelden waar mensen
samenwerken universeel. Gehele organisatie.
- Principes kunnen aangeleerd worden: onderwijsmodel.
Leidde tot meer aandacht voor taken management te
onderscheiden in: technisch, commercieel, financieel,
zelfbeschermend (veiligheid), boekhouding en besturing.
- Eenheid van commando = sturingsprincipe
- Plannen Organiseren Instrueren Coördineren Controleren.
, 8 Max Weber en de theorie van de bureaucratie (1920)
Onderzoek succesvolle grote bedrijven/overheid
- Taakverdeling
- Hiërarchie bevelstructuur
- Afbakening bevoegdheden en verantwoordelijkheden
- Onpersoonlijke relaties (functie belangrijker dan de persoon)
- Werving op basis van bekwaamheden
- Bevordering beloning op basis van objectieve criteria
- Procedures vastgelegd en controleerbaar
- Beperking van macht
Bureaucratie vandaag
- Overheid
- Proces- en taakomschrijving
- Afstemming interne procedures
- Bevoegdheden vastgelegd
- Grote ondernemingen
- Ook voor wijzigingen van het systeem bestaan procedures
Vanuit de vijf perspectieven
Mensen als verlengstuk machine, proces kent strakke procedures, management is directief en
omgeving gericht op “buiten” wereld (linker kant)
9 Elton Mayo en de Human Relations-beweging (± 1945)
Hawthorne experimenten
- Met meer lichtsterkte, was er meer productie tijdens het onderzoek
- Toen het onderzoek stopte, daalde de productie weer (terwijl de lichten bleven branden).
Het was niet het licht, maar de persoonlijke aandacht die de productie vergrootte
(mensen voelden zich belangrijk voor het onderzoek en wilden dus harder werken).
Brede benadering mens:
Objectieve factoren Subjectieve factoren
- Salaris - Aandacht
- Positie - Zekerheid
- Bestaanszekerheid - Bij een groep horen
- Taakomschrijving - Waardering
Human Relations Beweging vandaag:
- Afdelingen personeelszaken
Afdelingen HRM
(Human Resources Management)
- Aandacht voor scholing en welzijn
Handboek Organisatie en Management
Samenvatting Inleiding, H1 & H4
Bart Scholing
Inhoudsopgave
Inleiding De evolutie van organisatie & management............................................................................2
Hoofdstuk 1 Omgevingsinvloeden..........................................................................................................9
Hoofdstuk 4 Internationalisering..........................................................................................................13
School Hanzehogeschool Groningen, University of Applied Sciences
Studie Technische Bedrijfskunde
Vak Organisatie & Management (Leerjaar 1, Thema 1)
Titel Handboek Organisatie en Management (9 e druk)
Auteur Jos Marcus & Nick van Dam
ISBN 9789001895600
Legenda
- Begrippen worden in het bolt weergegeven
- Synoniemen van een begrip worden schuin weergegeven
- (Aanvullende informatie wordt tussen haakjes weergegeven)
- Opsommingen worden weergegeven met streepjes (-)
,Inleiding De evolutie van organisatie & management
1 Inleiding
Definitie van Organisatiekunde
Een interdisciplinaire wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van het gedrag van
organisaties alsmede de factoren die dit gedrag bepalen en de wijze waarop organisaties het meest
doeltreffend bestuurd kunnen worden.
De definitie van organisatiekunde omvat twee aspecten van het vakgebied namelijk:
1. Een descriptief aspect. Dit is een beschrijving van het gedrag van organisaties met de
motieven en gevolgen.
2. Een prescriptief aspect. Dit is een advies over de te volgen handelwijze en organisatie-
inrichting.
Interdisciplinair perspectief (bevat veel elementen die afkomstig zijn uit andere wetenschappen).
Bevat delen van en integreert:
- Bedrijfseconomie
- Marketing
- Technische wetenschappen
- Informatica
- Gedragswetenschappen
- Juridische wetenschappen
Vijf perspectieven van kijken naar een organisatie
Organiseren
Mens-perspectief: Verlengstuk machine mens Creatief wezen
Proces-perspectief: Strakke procedures proces Flexibele benadering
Management-perspectief: Directief management Voorwaarde scheppend
Omgevings-perspectief: “buiten” wereld omgeving Interactie
Middelen-perspectief: Ruim voldoende middelen Beperkt of uniek
5 Periode voor de industriële revolutie (400 v. Chr. – 1900 na Chr.)
Adam Smith (1723 -1790)
An inquiry into the nature and causes of the wealth of nations
Welvaart wordt bepaald door productie en productie kan door arbeidsverdeling sterk worden
verhoogd. Meer takenverdeling, mensen moesten doen waar ze goed in waren.
Denken over organiseren
- Industriële revolutie
18e eeuw
- Explosief groeiende fabrieken
Agrarische samenleving industriële samenleving
Ontstaan van wanorde, willekeur, wantoestanden en sabotage
,6 Frederick Taylor en het Scientific Management (± 1900)
Gezien als de eerste echt bedrijfskundige. Daarnaast eerste lopende band.
Taylor stelde zichzelf 2 vragen:
- Wat kan een arbeider in redelijkheid presteren?
- Hoe krijg ik de arbeider zo ver dat hij dat ook doet?
“The principles of Scientific Management”
Kenmerken Scientific Management:
1. Wetenschappelijk onderzoek (kan leiden tot standaardisatie en normalisatie)
2. Taakverdeling en training (veel routine werk waardoor hogere productie)
3. Hechte samenwerking leiding – arbeiders
4. Bedrijfsleiders verantwoordelijk voor het productieproces
5. Goede selectie (juiste man op de juiste plaats)
6. Prestatiebeloning lagere productiekosten
Gevolgen van Scientific Management
- Enorme stijging productie
- Mens verlengstuk machine
- Monotone arbeid
- Beperking vrijheid
- Verdwijnen werkplezier
- Jaagpremies
Vanuit de vijf perspectieven
Ruim voldoende middelen, mensen als verlengstuk machine, proces kent strakke procedures,
management is directief en omgeving gericht op “buiten” wereld (linker kant).
Scientific Management vandaag:
- Analyse van processen
- Indeling in deelprocessen
- Standaardisatie
- Optimalisatie
- Beschrijven processen en taken
- Meten en controleren
Kwaliteitsprogramma’s (optimalisatieprogramma’s zoals Lean, Six Sigma, etc.)
7 Henri Fayol en de General Management-theorie (± 1900)
- Algemene principes die overal gelden waar mensen
samenwerken universeel. Gehele organisatie.
- Principes kunnen aangeleerd worden: onderwijsmodel.
Leidde tot meer aandacht voor taken management te
onderscheiden in: technisch, commercieel, financieel,
zelfbeschermend (veiligheid), boekhouding en besturing.
- Eenheid van commando = sturingsprincipe
- Plannen Organiseren Instrueren Coördineren Controleren.
, 8 Max Weber en de theorie van de bureaucratie (1920)
Onderzoek succesvolle grote bedrijven/overheid
- Taakverdeling
- Hiërarchie bevelstructuur
- Afbakening bevoegdheden en verantwoordelijkheden
- Onpersoonlijke relaties (functie belangrijker dan de persoon)
- Werving op basis van bekwaamheden
- Bevordering beloning op basis van objectieve criteria
- Procedures vastgelegd en controleerbaar
- Beperking van macht
Bureaucratie vandaag
- Overheid
- Proces- en taakomschrijving
- Afstemming interne procedures
- Bevoegdheden vastgelegd
- Grote ondernemingen
- Ook voor wijzigingen van het systeem bestaan procedures
Vanuit de vijf perspectieven
Mensen als verlengstuk machine, proces kent strakke procedures, management is directief en
omgeving gericht op “buiten” wereld (linker kant)
9 Elton Mayo en de Human Relations-beweging (± 1945)
Hawthorne experimenten
- Met meer lichtsterkte, was er meer productie tijdens het onderzoek
- Toen het onderzoek stopte, daalde de productie weer (terwijl de lichten bleven branden).
Het was niet het licht, maar de persoonlijke aandacht die de productie vergrootte
(mensen voelden zich belangrijk voor het onderzoek en wilden dus harder werken).
Brede benadering mens:
Objectieve factoren Subjectieve factoren
- Salaris - Aandacht
- Positie - Zekerheid
- Bestaanszekerheid - Bij een groep horen
- Taakomschrijving - Waardering
Human Relations Beweging vandaag:
- Afdelingen personeelszaken
Afdelingen HRM
(Human Resources Management)
- Aandacht voor scholing en welzijn
