Hoorcollege 1: Schuld
Definitie van schuld (culpa)
- Schuld is verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid
o Art. 307 Sr & Art. 308 Sr & Art 6 WVW
- Onvoorzichtigheid: de dader overtreedt een zorgvuldigheidsnorm
o Het gaat omgeschreven en ongeschreven normen
Ongeschreven norm: verpleegster die een juist medicijn moet aangeven
Geschreven norm: in het verkeersrecht
- De overtreding moet aanmerkelijk zijn
o Niet iedere overtreding lever schuld (culpa) op
o Veel te hard rijden of door rood rijden op een druk kruispunt
- Geen schuld als de dader geen verwijt kan worden gemaakt.
o De verwijtbaarheid ontbreekt bij schulduitsluitingsgronden (veronstschuldigbare
onmacht)
o Verontschuldigbare onmacht: je kan er zelf niks aan doen (drug en vergeten van
medicijnen maken het wel verschuldigbaar)
Blackout
- In zijn algemeenheid kan niet worden aangegeven of 1 overtreding schuld (aanmerkelijke
onvoorzichtigheid) oplevert.
o Het hangt af van de omstandigheden van het geval of 1 overtreding genoeg
aanmerkelijk is voor schuld.
- Het hangt van de aard en de ernst van de overtreding af en de omstandigheden waaronder
deze overtreding is begaan.
- Uit de ernst van de gevolgen kan niet zonder meer worden afgeleid dat sprake is van schuld.
o Het kan zijn dat je helemaal niet onvoorzichtig hebt gehandeld (iemand steekt
opeens de weg over)
- In het specifieke geval: het op een verkeerde weghelft terechtkomen, is in beginsel
aanmerkelijk onvoorzichtig.
o Er was een flauwe bocht naar links maar kwam op de andere weghelft te recht en
daar kwam een auto aan. Daarmee is een ongeluk ontstaan. Zij zei zelf dat ze een
blackout had.
- De verdachte heeft echter verklaar dat zij een blackout had en dat zou verontschuldigbare
onmacht kunnen opleveren.
- Dat heeft het hof niet onderzocht en daarom casseert de Hoge Raad.
o Het hof moest opnieuw onderzoeken of de verdachte een black-out heeft gehad.
Pinkpop
- Casus: ‘s nachts na afloop van het popfestival Pinkpop rijdt een man met zijn auto drie
bezoekers van het festival aan die op de weg zitten.
- De man wordt vervolgd voor dood door schuld (art. 6 WVW misdrijf) subsidiair veroorzaken
van gevaar op de weg (art. 5 WVW overtreding) en verlaten van de plaats van het ongeluk
terwijl daar gewonden zijn (art. 7 WVW)
- De rechtbank spreekt de verdachte vrij voor art. 6 en veroordeelt de verdachte voor art. 5
en art. 7 WVW.
- Motivering van de rechtbank in het licht van Blackout?
, o De man heeft geen enkele regel overtreden
o Het enige wat hem eventueel verweten zou kunnen worden is dat hij beter had
kunnen en moeten opletten. Maar dat is te weinig voor aanmerkelijke schuld.
o De verdachte is wel doorgereden na het ongeluk maar hij heeft zich later wel
gemeld. Maar dit is niet strafuitsluiting.
Hoorcollege 1: Roekeloosheid
Roekeloosheid tot 1 januari 2020
- Artikel 175 lid 2 WVW: hogere straf bij roekeloosheid (6 in plaats van 3 jaar)
- Tot 1 januair gaf de wet geen definitie van roekeloosheid
- Artikel 175 lid 3 WVW: tot 1 januari kon de straf met de heft worden verhoogd op grond van
bijzondere omstandigheden (veel te hard rijden ect.)
Roekeloosheid volgens de Hoge Raad
- Uitgangspunten van Blackout gelden
o Je kunt niet in zijn algemeenheid zeggen of 1 overtreding wel of geen roekeloosheid
is.
- Motiveringsplicht voor de rechter
o Bij roekeloosheid moet je kunnen motiveren waarom de strafverhoging t.o.v. de
gewone schuld geld en waarom het niet gewoon via de strafverzwarende
omstandigheden kan gaan.
o Buitengewone onvoorzichtigheid
Belangrijkste verschil met schuld (bij schuld gaat het om aanmerkelijke
onvoorzichtigheid.
o Zeer ernstig gevaar
o De dader is zich daarvan bewust of had zich daarvan bewust moeten zijn
- Buitengewoon: je buiten het gewone verkeer plaatsen
o Kat en muis-spel
o Snelheidswedstrijd
o Vluchten voor de politie
o Dwingen tot stilstaan op snelweg
Een actueel vonnis
- Rechtbank Zeeland-West Brabant 26 augustus 2020:
o Rijgedrag grenst aan roekeloosheid, maar in het net niet
o Wel zeer onvoorzichtig rijgedrag
o Strafverzwarende omstandigheden: veel te hard rijden, gevaarlijk inhalen.
Toegepast op eerdere zaken?
- Wat is het gevolg van de nieuwe bepaling voor eerdere zaken?
- Je kan nieuwe definitie niet op oudere zaken toepassen.
Werkgroep 1: Schuld
Artikel 6
Het is een ieder die aan het verkeer deelneemt verboden zich zodanig te gedragen dat een aan zijn schuld te
wijten verkeersongeval plaatsvindt waardoor een ander wordt gedood of waardoor een ander zwaar lichamelijk
, letsel wordt toegebracht of zodanig lichamelijk letsel dat daaruit tijdelijke ziekte of verhindering in de uitoefening
van de normale bezigheden ontstaat.
Hoorcollege 2: Opzet
De Hullu over opzet
- Opzet is willens en wetens handelen.
o De verdachte wil iets en weet dat zijn handelen een bepaald gevolg zal hebben
- Voorwaardelijk opzet: de dader aanvaardt welbewust de aanmerkelijke kans op een bepaald
gevolg.
De Hullu: is op zet een normatief/objectief begrip of een subjectief/psychisch begrip?
- Normatief/objectief: kun je uit bepaalde normen en gedragingen afleiden dat iemand opzet
heeft?
- Subjectief/psychisch: het gaat om wat er in de dader omging ten tijde van de gedraging.
HIV 1: voorwaardelijke opzet
- Voorwaardelijke opzet: zich willens en wetens blootstellen aan de aanmerkelijke kans op
een bepaald gevolg.
- Aanmerkelijke kans op het gevolg: de kans moet naar algemene ervaringsregels
aanmerkelijk zin (HIV 1).
- Aanmerkelijke kans betekent: reële, niet onwaarschijnlijke mogelijkheid op het gevolg
(gevaarlijke honden)
HIV 1: voorwaardelijk opzet
- Aanvaarding van de aanmerkelijke kans: de veracht die ervan uitgaat dat het gevolg niet zal
intreden, heeft geen opzet, maar schuld.
- Wanneer de verklaringen van de verdachten en/of getuigen geen inzicht geven omtrent
hetgeen ten tijde van de gedraging in de verdacht is omgegaan, zal het bewijs van opzet
afhangen van de feitelijke omstandigheden van het geval.
- Bepaalde gedragingen zijn naar hun uiterlijke verschijningsvorm zo zeer gericht op een
bepaald gevolg dat het – behoudens contra-indicaties – niet anders kan zijn dan dat de
verdachte de aanmerkelijke kans op het desbetreffende gevolg heeft aanvaard.
o Hoe bewijs je het opzet?
o Wat is het opzet dat je moet bewijzen? Wat is er in de verdachte omgegaan ten tijde
van de gedraging.
Verklaring getuige of verdachte
Uiterlijke verschijningsvormen van de gedraging
Haagse borstendokter
- Na borstvergrotingsoperaties ontstaan infecties die niet goed door de borstendokter worden
behandeld:
- Hof: de verdachte heeft zich niet conform de geldende professionele standaard als een goed
hulpverlener gedragen en onvoldoende zorg gedragen voor de in dit verband vereiste
reiniging en desinfectie van de benodigde ruimte en materialen.
- Veroordeling voor mishandeling, zwaar lichamelijk letsel ten gevolge hebbend (Art 300 lid 2
Sr): 2 jaar gevangenisstraf, waarvan 1 jaar voorwaardelijk, 3 jaar geen medische
behandelingen verrichten.
Definitie van schuld (culpa)
- Schuld is verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid
o Art. 307 Sr & Art. 308 Sr & Art 6 WVW
- Onvoorzichtigheid: de dader overtreedt een zorgvuldigheidsnorm
o Het gaat omgeschreven en ongeschreven normen
Ongeschreven norm: verpleegster die een juist medicijn moet aangeven
Geschreven norm: in het verkeersrecht
- De overtreding moet aanmerkelijk zijn
o Niet iedere overtreding lever schuld (culpa) op
o Veel te hard rijden of door rood rijden op een druk kruispunt
- Geen schuld als de dader geen verwijt kan worden gemaakt.
o De verwijtbaarheid ontbreekt bij schulduitsluitingsgronden (veronstschuldigbare
onmacht)
o Verontschuldigbare onmacht: je kan er zelf niks aan doen (drug en vergeten van
medicijnen maken het wel verschuldigbaar)
Blackout
- In zijn algemeenheid kan niet worden aangegeven of 1 overtreding schuld (aanmerkelijke
onvoorzichtigheid) oplevert.
o Het hangt af van de omstandigheden van het geval of 1 overtreding genoeg
aanmerkelijk is voor schuld.
- Het hangt van de aard en de ernst van de overtreding af en de omstandigheden waaronder
deze overtreding is begaan.
- Uit de ernst van de gevolgen kan niet zonder meer worden afgeleid dat sprake is van schuld.
o Het kan zijn dat je helemaal niet onvoorzichtig hebt gehandeld (iemand steekt
opeens de weg over)
- In het specifieke geval: het op een verkeerde weghelft terechtkomen, is in beginsel
aanmerkelijk onvoorzichtig.
o Er was een flauwe bocht naar links maar kwam op de andere weghelft te recht en
daar kwam een auto aan. Daarmee is een ongeluk ontstaan. Zij zei zelf dat ze een
blackout had.
- De verdachte heeft echter verklaar dat zij een blackout had en dat zou verontschuldigbare
onmacht kunnen opleveren.
- Dat heeft het hof niet onderzocht en daarom casseert de Hoge Raad.
o Het hof moest opnieuw onderzoeken of de verdachte een black-out heeft gehad.
Pinkpop
- Casus: ‘s nachts na afloop van het popfestival Pinkpop rijdt een man met zijn auto drie
bezoekers van het festival aan die op de weg zitten.
- De man wordt vervolgd voor dood door schuld (art. 6 WVW misdrijf) subsidiair veroorzaken
van gevaar op de weg (art. 5 WVW overtreding) en verlaten van de plaats van het ongeluk
terwijl daar gewonden zijn (art. 7 WVW)
- De rechtbank spreekt de verdachte vrij voor art. 6 en veroordeelt de verdachte voor art. 5
en art. 7 WVW.
- Motivering van de rechtbank in het licht van Blackout?
, o De man heeft geen enkele regel overtreden
o Het enige wat hem eventueel verweten zou kunnen worden is dat hij beter had
kunnen en moeten opletten. Maar dat is te weinig voor aanmerkelijke schuld.
o De verdachte is wel doorgereden na het ongeluk maar hij heeft zich later wel
gemeld. Maar dit is niet strafuitsluiting.
Hoorcollege 1: Roekeloosheid
Roekeloosheid tot 1 januari 2020
- Artikel 175 lid 2 WVW: hogere straf bij roekeloosheid (6 in plaats van 3 jaar)
- Tot 1 januair gaf de wet geen definitie van roekeloosheid
- Artikel 175 lid 3 WVW: tot 1 januari kon de straf met de heft worden verhoogd op grond van
bijzondere omstandigheden (veel te hard rijden ect.)
Roekeloosheid volgens de Hoge Raad
- Uitgangspunten van Blackout gelden
o Je kunt niet in zijn algemeenheid zeggen of 1 overtreding wel of geen roekeloosheid
is.
- Motiveringsplicht voor de rechter
o Bij roekeloosheid moet je kunnen motiveren waarom de strafverhoging t.o.v. de
gewone schuld geld en waarom het niet gewoon via de strafverzwarende
omstandigheden kan gaan.
o Buitengewone onvoorzichtigheid
Belangrijkste verschil met schuld (bij schuld gaat het om aanmerkelijke
onvoorzichtigheid.
o Zeer ernstig gevaar
o De dader is zich daarvan bewust of had zich daarvan bewust moeten zijn
- Buitengewoon: je buiten het gewone verkeer plaatsen
o Kat en muis-spel
o Snelheidswedstrijd
o Vluchten voor de politie
o Dwingen tot stilstaan op snelweg
Een actueel vonnis
- Rechtbank Zeeland-West Brabant 26 augustus 2020:
o Rijgedrag grenst aan roekeloosheid, maar in het net niet
o Wel zeer onvoorzichtig rijgedrag
o Strafverzwarende omstandigheden: veel te hard rijden, gevaarlijk inhalen.
Toegepast op eerdere zaken?
- Wat is het gevolg van de nieuwe bepaling voor eerdere zaken?
- Je kan nieuwe definitie niet op oudere zaken toepassen.
Werkgroep 1: Schuld
Artikel 6
Het is een ieder die aan het verkeer deelneemt verboden zich zodanig te gedragen dat een aan zijn schuld te
wijten verkeersongeval plaatsvindt waardoor een ander wordt gedood of waardoor een ander zwaar lichamelijk
, letsel wordt toegebracht of zodanig lichamelijk letsel dat daaruit tijdelijke ziekte of verhindering in de uitoefening
van de normale bezigheden ontstaat.
Hoorcollege 2: Opzet
De Hullu over opzet
- Opzet is willens en wetens handelen.
o De verdachte wil iets en weet dat zijn handelen een bepaald gevolg zal hebben
- Voorwaardelijk opzet: de dader aanvaardt welbewust de aanmerkelijke kans op een bepaald
gevolg.
De Hullu: is op zet een normatief/objectief begrip of een subjectief/psychisch begrip?
- Normatief/objectief: kun je uit bepaalde normen en gedragingen afleiden dat iemand opzet
heeft?
- Subjectief/psychisch: het gaat om wat er in de dader omging ten tijde van de gedraging.
HIV 1: voorwaardelijke opzet
- Voorwaardelijke opzet: zich willens en wetens blootstellen aan de aanmerkelijke kans op
een bepaald gevolg.
- Aanmerkelijke kans op het gevolg: de kans moet naar algemene ervaringsregels
aanmerkelijk zin (HIV 1).
- Aanmerkelijke kans betekent: reële, niet onwaarschijnlijke mogelijkheid op het gevolg
(gevaarlijke honden)
HIV 1: voorwaardelijk opzet
- Aanvaarding van de aanmerkelijke kans: de veracht die ervan uitgaat dat het gevolg niet zal
intreden, heeft geen opzet, maar schuld.
- Wanneer de verklaringen van de verdachten en/of getuigen geen inzicht geven omtrent
hetgeen ten tijde van de gedraging in de verdacht is omgegaan, zal het bewijs van opzet
afhangen van de feitelijke omstandigheden van het geval.
- Bepaalde gedragingen zijn naar hun uiterlijke verschijningsvorm zo zeer gericht op een
bepaald gevolg dat het – behoudens contra-indicaties – niet anders kan zijn dan dat de
verdachte de aanmerkelijke kans op het desbetreffende gevolg heeft aanvaard.
o Hoe bewijs je het opzet?
o Wat is het opzet dat je moet bewijzen? Wat is er in de verdachte omgegaan ten tijde
van de gedraging.
Verklaring getuige of verdachte
Uiterlijke verschijningsvormen van de gedraging
Haagse borstendokter
- Na borstvergrotingsoperaties ontstaan infecties die niet goed door de borstendokter worden
behandeld:
- Hof: de verdachte heeft zich niet conform de geldende professionele standaard als een goed
hulpverlener gedragen en onvoldoende zorg gedragen voor de in dit verband vereiste
reiniging en desinfectie van de benodigde ruimte en materialen.
- Veroordeling voor mishandeling, zwaar lichamelijk letsel ten gevolge hebbend (Art 300 lid 2
Sr): 2 jaar gevangenisstraf, waarvan 1 jaar voorwaardelijk, 3 jaar geen medische
behandelingen verrichten.
