Samenvatting Schema - Samenleving, Opvoeding en Onderwijs (P_BSAOPON)

Perspectieven Sociologisch perspectief De interesse in het sociale verband
waarin wij als mens leven.
Belangrijke begrippen Structuur Dit duidt op een min of meer constant
patroon op bovenpersoonlijk niveau
waar een bepaalde invloed van uitgaat.
Actorschap Dit duidt op het handelen van
individuen en de manier waar zij
betekenis geven aan hun omgeving.
Deviant gedrag Gedrag dat sociale normen schendt. Er
zijn verschillende verklaringen voor
deviant gedrag:
- Biologisch: Je bent deviant
geboren.
- Psychologisch: Deviantie is een
soort ziekte.
- Sociologisch: Deviant gedrag
wordt gerelateerd aan sociale
context.
Normaliseren Dit is bestaat uit vergelijken,
differentiëren, hiërarchisch ordenen en
homogeniseren of uitsluiten.
Disciplinerende Dit zorgt ervoor dat subjecten non-stop
technologie geobserveerd kunnen worden. Hierbij
wordt productiviteit en volgzaamheid
vergroot. Je kunt hierbij denken aan het
panopticum.
Socialisatietheorie Deze theorie veronderstelt dat
maatschappij en individu als het ware
twee zelfstandige polen zijn die elkaar
wederzijds beïnvloeden. Deze theorie
de-centreert de mens en plaatst de
eigenheid van de mens onder invloed
van maatschappelijke factoren. Deze
theorie laat zien hoezeer de mens de
maatschappij internaliseert.
Sociale reproductie Het doorgeven en herhalen van
bestaande sociale verhoudingen in de
maatschappij.
Het dominante discours Burgerschap is vaak een combinatie van
liberaal, republikeins en
communitaristisch waarbij de nadruk
ligt op gedeelde waarden, participatie,
verantwoordelijkheid en solidariteit.
Burgerschapsvorming zou politieke en
maatschappelijke participatie en sociale
cohesie bevorderen.
Sociologische Structureel functionalisme Hierbij staat de vraag “hoe is een
benaderingen sociale orde mogelijk?” centraal. De
kern van dit antwoord is solidariteit.
Alles wat je doet of kiest is al
voorbestemd, omdat je op die manier

, gesocialiseerd bent. De samenleving
wordt gezien als analoog aan het
menselijk lichaam, waarbij je
verschillende sociale systemen kunt
zien als de organen die elk een eigen
functie vervullen, maar wel afhankelijk
zijn van elkaar.
Symbolisch interactionisme Hierbij heeft actorschap meer de
nadruk. De individuen in interactie
vormen de samenleving. Je hebt met
jouw ervaringen, keuzes, en
(inter)acties invloed op de structuur.
Deze stroming richt zich op interacties
op microniveau en de bijzonderheden
van het dagelijks leven.
Determinisme Het idee dat de sociale werkelijkheid
wordt gereguleerd en beïnvloed door
hoofdzakelijk bovenindividuele
structuren. De mens is vooral een
product van de samenleving, dus een
passieve ontvanger van sociale
invloeden.
Voluntarisme Het idee dat de sociale orde vooral
moet worden opgevat als het resultaat
van competente en intentioneel
handelende individuen. De mens is een
voortbrenger van de samenleving en
kent betekenis toe aan een
betekenisloos universum.
Structureel marxisme Volgens deze benadering wordt alles
bepaald door de economie van de
samenleving. Er ligt duidelijk meer
nadruk op de structuur. Het onderwijs is
dan ook een legitimatie van bestaande
machtsverhoudingen. Door de ideologie
van de meritocratie worden deze
verhoudingen geaccepteerd.
Cultureel marxisme Deze benadering valt samen met het
symbolisch interactionisme. Volgens
deze benadering worden kapitalistische
sociale relaties gereproduceerd door de
sociale acties en door de manier
waarop mensen ongelijke voorwaarden
creëren in het sociale leven. Er is dan
ook ruimte voor verzet tegen
machtsverhoudingen in het onderwijs.
State-centered marxisme Deze benadering legt de nadruk op de
relatief autonome rol van de politiek.
Structuur en actorschap worden gezien
als factoren die reageren op de politiek
van de staat. De staat heeft veel