Samenvatting goederenrecht jaar 2.
Heeft betrekking op rechtsverhouding persoon en goed.
eigenaar heeft recht op goed revindicatie mogelijk.
bezitter feitelijke zeggenschap
Zaak: voor menselijke beheersing vatbare stoffen.
goederen: alle zaken + vermogensrechten.
Zaaksgevolg: beperkt recht volgt het goed.
enkel mogelijk in wet genoemde beperkte rechten te vestigen (gesloten systeem).
Erfgenamen (algemene titel) en legatarissen (bijzondere titel).
Houden van een goed: voor zichzelf (bezit) // voor een ander (houder / detentor).
Onmiddellijk / middellijk (is verhuurd of uitgeleend) bezit.
Goede trouw (onderzoeksplicht).
Originaire (verwerft nieuw recht) en derivatieve (verwerft recht van voorganger) verkrijging.
Boek 5 soorten eigendomsverkrijging. (toe-eigening / gevonden zaken / gevonden schat /
natrekking / vermenging / zaaksvorming / vruchttrekking).
Eisen overdracht: levering / geldige titel / beschikkingsbevoegdheid.
Gronden vernietibaarheid: handelingsonbekwaamheid / geestelijke stoornis / dwaling / bedreiging,
bedrog of misbruik van omstandigheden.
CP levering: vervreemder houdt zaak nu voor koper
brevi manu: verkrijger was al houder voor vervreemding
longa manu: er is een 3e die zaak voor vervreemder hield en nu voor verkrijger.
Levering vordering op naam: openbare en stille cessie.
nieuwe schuldeiser = cessionaris
schuldenaar van gecedeerde vordering = cessus
schuldeiser die vordering levert= cedent
Verjaring.
Beperkte rechten:
vruchtgebruik, pand, hypotheek, erfdienstbaarheid, erfpacht.
genots- en zekerheidsrechten.
Vanaf hier nieuwe stof:
Constitutum possessorium:
3:115. Vervreemder bezit zaak en gaat houden voor verkrijger. Het verkregen bezit is dan middellijk.
een houder kan niet buiten de bezitter om d.m.v. CP leveren. Daarnaast werkt een CP levering
krachtens 3:90 lid 2 niet tegenover iemand met een ouder recht op de zaak. 3:111 zegt dat een
houder zich niet door eenzijdige wilswijziging tot bezitter kan maken en daarmee de bezitter het
bezit ontnemen. Een derde die van een houder denkt te kopen kan zich dus niet beroepen op 3:86,
omdat er geen geldige levering is. Als er was geleverd, dan was er sprake van een geslaagde levering
1
,en dan zou de derde zich wel op 3:86 kunnen beroepen.
Als na mislukte CP levering dus toch nog feitelijke bezitsoverdracht ontstaat, dan komt er toch een
levering tot stand. Vanaf dat moment is 3:86 mogelijk en begint termijn van verkrijgende verjaring te
lopen.
de vraag naar goede trouw hangt af van het tijdstip van afgifte.
Met instemming van bezitter kan een houder wel CP leveren.
(fietsenmaker die door importeur fietsen onder eigendomsvoorbehoud heeft gekregen en deze in
het kader van normale bedrijfsuitoefening mag verkopen.)
Na CP levering werkt recht pas op een derde met een ouder recht, als er daadwerkelijk is geleverd.
Derde verkrijger ook geen bescherming van 3:86 tegen een op de zaak drukkend beperkt recht.
Wel werking tegen derde met ouder recht indien en zodra hij de zaak feitelijk heeft gekregen.
Traditio brevi manu:
Overdracht na tweezijdige verklaring en zaak is al in handen van verkrijger. Een houder kan ook op
deze manier leveren.
Traditio longa manu:
Een derde hield de zaak voor de vervreemder en houdt de zaak nu voor de verkrijger. De derde moet
de overdracht hier wel hebben erkend of de vervreemder dan wel de verkrijger moet dit aan hem
hebben medegedeeld.
de derde heeft wel rechten met betrekking tot deze zaak. Als derde houder het recht krachtens
pandrecht of recht van vruchtgebruik onder zich heeft, dan kan hij dit ook tegen de verkrijger
inroepen.
als derde houder een retentierecht heeft (3:291), dan kan hij dit ook inroepen tegen degene die een
recht op de zaak heeft verkregen.
als 3e houder zaak krachtens huurovereenkomst onder zich heeft kan hij zijn rechten uit
huurovereenkomst krachtens 7:226 aan verkrijger tegen werpen.
Bij longa manu kan houder via een derde bezit verschaffen aan een 4 e (maar niet overdragen, want
hij bezit de zaak niet).
HR achte een longa manu evenwaardig aan een ouder recht, omdat traditio longa manu wel
verifieerbaar is bij een derde.
Bezit
Het feit dat iemand macht uitoefent over een zaak, hoeft niet per definitie te betekenen dat hij ook
de eigenaar is. Daarnaast hoeft een zaak niet letterlijk in iemands handen te zijn om er macht over uit
te oefenen.
Een houder voor een ander wordt ook wel een detentor genoemd.
Politionele functie bezit bezit wordt beschermd.
processuele functie de wet beschouwt de bezitter als rechthebbende totdat het tegendeel is
bewezen.
als bezitter niet rechthebbende was en de zaak aan de rechthebbende moet afstaan, dan heeft de
niet rechthebbende bezitter soms bepaalde vergoedingsrechten. (3:120 en 3:121).
2
, Soms is de bezitter ook aansprakelijk voor aangerichte schade. (6:173). Deze aansprakelijkheid
bestaat ook als de bezitter geen eigenaar van de zaak is.
uit grote reparatie aan fiets / verbouwing van huis wijzen kan volgens de wet eigendom worden
geconstateerd.
3:117 bezitsverlies
Bezit kan worden verloren door het kennelijk prijsgeven ervan en door het verkrijgen van het bezit
door een ander. (dit is niet limitatief, want een goed kan bijvoorbeeld ook teniet gaan).
een eigenaar van een onroerende zaak kan zijn eigendom niet kennelijk prijsgeven registers.
Om bezit kennelijk prijs te geven, moet bezitter eerst kennelijk maken dat hij ook de bezitter is. De
risicoaansprakelijkheid vervalt meestal niet wanneer hij een goed kennelijk prijsgeeft.
Bezit te goeder trouw veronderstelt dat men geen eigenaar is, anders komt het vraagstuk van de
goede trouw helemaal niet aan de orde.
Bij goede trouw moet er geen reden tot twijfel zijn is die er wel, dan moet er onderzoek worden
uitgevoerd. Ook is belangrijk of er een redelijke prijs wordt gevraagd, (bij onroerende zaken
mogelijkheid van controleren openbare registers), aankoop bij erkende handel of bij een
rommelmarkt etc.
Als iemand ten tijde van de aankoop te goeder trouw is, dan blijft deze goeder trouw bestaan, ook als
men later erachter komt dat deze achteraf gezien niet terecht was.
heel incidenteel kan de wet wel gevolgen vastbinden aan het feit dat je van de ware stand van zaken
op de hoogte wordt gesteld. 3:121 lid 3.
De bezitter wordt vermoed te goeder trouw te zijn, de tegenpartij van de bezitter in een procedure
zal dus dienen te bewijzen dat de bezitter niet te goeder trouw is. 3:118.
Hoe kan een houder bezitter worden? (bezitsinterversie)
(houder kan ook niet houder voor een derde worden buiten bezitter om).
- Een handeling van degene voor wie men houdt
- Een tegenspraak van diens recht. Dit moet tegen bezitter of tegen vertegenwoordiger
daarvan gebeuren en behalve de uitspraak moet het ook blijken uit zijn daden. (bijv. huurder
die ook geen huur meer betaalt, men wordt dan vaak wel bezitter niet ter goeder trouw).
Een houder kan ook niet zelfstandig door verjaring bezitter worden, de bezitter moet dus altijd
worden betrokken.
Een dief (bezitter niet te goeder trouw wel verjaring).
Bezit kan niet worden overgedragen zonder je eigendom over te dragen. Het kan wel dat er met de
bedoeling om de eigendom over te dragen, slechts het bezit wordt overgedragen bijvoorbeeld
een titel of overdracht gebrek.
3:95 leveren als eigendom niet in bezit is.
3:112: inbezitneming, overdracht en opvolging onder algemene titel. (niet strikt limitatief bijv.
3:297)
Inbezitneming 3:113:
verschaffen van feitelijke macht (bij roerende zaken).
5:4 als zaak van niemand is wordt je meteen eigenaar.
3
Heeft betrekking op rechtsverhouding persoon en goed.
eigenaar heeft recht op goed revindicatie mogelijk.
bezitter feitelijke zeggenschap
Zaak: voor menselijke beheersing vatbare stoffen.
goederen: alle zaken + vermogensrechten.
Zaaksgevolg: beperkt recht volgt het goed.
enkel mogelijk in wet genoemde beperkte rechten te vestigen (gesloten systeem).
Erfgenamen (algemene titel) en legatarissen (bijzondere titel).
Houden van een goed: voor zichzelf (bezit) // voor een ander (houder / detentor).
Onmiddellijk / middellijk (is verhuurd of uitgeleend) bezit.
Goede trouw (onderzoeksplicht).
Originaire (verwerft nieuw recht) en derivatieve (verwerft recht van voorganger) verkrijging.
Boek 5 soorten eigendomsverkrijging. (toe-eigening / gevonden zaken / gevonden schat /
natrekking / vermenging / zaaksvorming / vruchttrekking).
Eisen overdracht: levering / geldige titel / beschikkingsbevoegdheid.
Gronden vernietibaarheid: handelingsonbekwaamheid / geestelijke stoornis / dwaling / bedreiging,
bedrog of misbruik van omstandigheden.
CP levering: vervreemder houdt zaak nu voor koper
brevi manu: verkrijger was al houder voor vervreemding
longa manu: er is een 3e die zaak voor vervreemder hield en nu voor verkrijger.
Levering vordering op naam: openbare en stille cessie.
nieuwe schuldeiser = cessionaris
schuldenaar van gecedeerde vordering = cessus
schuldeiser die vordering levert= cedent
Verjaring.
Beperkte rechten:
vruchtgebruik, pand, hypotheek, erfdienstbaarheid, erfpacht.
genots- en zekerheidsrechten.
Vanaf hier nieuwe stof:
Constitutum possessorium:
3:115. Vervreemder bezit zaak en gaat houden voor verkrijger. Het verkregen bezit is dan middellijk.
een houder kan niet buiten de bezitter om d.m.v. CP leveren. Daarnaast werkt een CP levering
krachtens 3:90 lid 2 niet tegenover iemand met een ouder recht op de zaak. 3:111 zegt dat een
houder zich niet door eenzijdige wilswijziging tot bezitter kan maken en daarmee de bezitter het
bezit ontnemen. Een derde die van een houder denkt te kopen kan zich dus niet beroepen op 3:86,
omdat er geen geldige levering is. Als er was geleverd, dan was er sprake van een geslaagde levering
1
,en dan zou de derde zich wel op 3:86 kunnen beroepen.
Als na mislukte CP levering dus toch nog feitelijke bezitsoverdracht ontstaat, dan komt er toch een
levering tot stand. Vanaf dat moment is 3:86 mogelijk en begint termijn van verkrijgende verjaring te
lopen.
de vraag naar goede trouw hangt af van het tijdstip van afgifte.
Met instemming van bezitter kan een houder wel CP leveren.
(fietsenmaker die door importeur fietsen onder eigendomsvoorbehoud heeft gekregen en deze in
het kader van normale bedrijfsuitoefening mag verkopen.)
Na CP levering werkt recht pas op een derde met een ouder recht, als er daadwerkelijk is geleverd.
Derde verkrijger ook geen bescherming van 3:86 tegen een op de zaak drukkend beperkt recht.
Wel werking tegen derde met ouder recht indien en zodra hij de zaak feitelijk heeft gekregen.
Traditio brevi manu:
Overdracht na tweezijdige verklaring en zaak is al in handen van verkrijger. Een houder kan ook op
deze manier leveren.
Traditio longa manu:
Een derde hield de zaak voor de vervreemder en houdt de zaak nu voor de verkrijger. De derde moet
de overdracht hier wel hebben erkend of de vervreemder dan wel de verkrijger moet dit aan hem
hebben medegedeeld.
de derde heeft wel rechten met betrekking tot deze zaak. Als derde houder het recht krachtens
pandrecht of recht van vruchtgebruik onder zich heeft, dan kan hij dit ook tegen de verkrijger
inroepen.
als derde houder een retentierecht heeft (3:291), dan kan hij dit ook inroepen tegen degene die een
recht op de zaak heeft verkregen.
als 3e houder zaak krachtens huurovereenkomst onder zich heeft kan hij zijn rechten uit
huurovereenkomst krachtens 7:226 aan verkrijger tegen werpen.
Bij longa manu kan houder via een derde bezit verschaffen aan een 4 e (maar niet overdragen, want
hij bezit de zaak niet).
HR achte een longa manu evenwaardig aan een ouder recht, omdat traditio longa manu wel
verifieerbaar is bij een derde.
Bezit
Het feit dat iemand macht uitoefent over een zaak, hoeft niet per definitie te betekenen dat hij ook
de eigenaar is. Daarnaast hoeft een zaak niet letterlijk in iemands handen te zijn om er macht over uit
te oefenen.
Een houder voor een ander wordt ook wel een detentor genoemd.
Politionele functie bezit bezit wordt beschermd.
processuele functie de wet beschouwt de bezitter als rechthebbende totdat het tegendeel is
bewezen.
als bezitter niet rechthebbende was en de zaak aan de rechthebbende moet afstaan, dan heeft de
niet rechthebbende bezitter soms bepaalde vergoedingsrechten. (3:120 en 3:121).
2
, Soms is de bezitter ook aansprakelijk voor aangerichte schade. (6:173). Deze aansprakelijkheid
bestaat ook als de bezitter geen eigenaar van de zaak is.
uit grote reparatie aan fiets / verbouwing van huis wijzen kan volgens de wet eigendom worden
geconstateerd.
3:117 bezitsverlies
Bezit kan worden verloren door het kennelijk prijsgeven ervan en door het verkrijgen van het bezit
door een ander. (dit is niet limitatief, want een goed kan bijvoorbeeld ook teniet gaan).
een eigenaar van een onroerende zaak kan zijn eigendom niet kennelijk prijsgeven registers.
Om bezit kennelijk prijs te geven, moet bezitter eerst kennelijk maken dat hij ook de bezitter is. De
risicoaansprakelijkheid vervalt meestal niet wanneer hij een goed kennelijk prijsgeeft.
Bezit te goeder trouw veronderstelt dat men geen eigenaar is, anders komt het vraagstuk van de
goede trouw helemaal niet aan de orde.
Bij goede trouw moet er geen reden tot twijfel zijn is die er wel, dan moet er onderzoek worden
uitgevoerd. Ook is belangrijk of er een redelijke prijs wordt gevraagd, (bij onroerende zaken
mogelijkheid van controleren openbare registers), aankoop bij erkende handel of bij een
rommelmarkt etc.
Als iemand ten tijde van de aankoop te goeder trouw is, dan blijft deze goeder trouw bestaan, ook als
men later erachter komt dat deze achteraf gezien niet terecht was.
heel incidenteel kan de wet wel gevolgen vastbinden aan het feit dat je van de ware stand van zaken
op de hoogte wordt gesteld. 3:121 lid 3.
De bezitter wordt vermoed te goeder trouw te zijn, de tegenpartij van de bezitter in een procedure
zal dus dienen te bewijzen dat de bezitter niet te goeder trouw is. 3:118.
Hoe kan een houder bezitter worden? (bezitsinterversie)
(houder kan ook niet houder voor een derde worden buiten bezitter om).
- Een handeling van degene voor wie men houdt
- Een tegenspraak van diens recht. Dit moet tegen bezitter of tegen vertegenwoordiger
daarvan gebeuren en behalve de uitspraak moet het ook blijken uit zijn daden. (bijv. huurder
die ook geen huur meer betaalt, men wordt dan vaak wel bezitter niet ter goeder trouw).
Een houder kan ook niet zelfstandig door verjaring bezitter worden, de bezitter moet dus altijd
worden betrokken.
Een dief (bezitter niet te goeder trouw wel verjaring).
Bezit kan niet worden overgedragen zonder je eigendom over te dragen. Het kan wel dat er met de
bedoeling om de eigendom over te dragen, slechts het bezit wordt overgedragen bijvoorbeeld
een titel of overdracht gebrek.
3:95 leveren als eigendom niet in bezit is.
3:112: inbezitneming, overdracht en opvolging onder algemene titel. (niet strikt limitatief bijv.
3:297)
Inbezitneming 3:113:
verschaffen van feitelijke macht (bij roerende zaken).
5:4 als zaak van niemand is wordt je meteen eigenaar.
3
