Domein C: verhouding
Verhouding: verwijst naar de wijze waarop mensen zich van elkaar
onderscheiden en zich tot elkaar verhouden en de manier waarop samenlevingen
in sociale zin vorm geven aan deze verschillen. Het verwijst ook naar onderlinge
betrekkingen tussen staten
- In andere worden: hoe mensen, groepen en staten van elkaar verschillen en
dit verschil betekenis geven
Kernconcepten: sociale ongelijkheid, macht, gezag, conflict en
samenwerking
Sociale ongelijkheid: een situatie waarin verschillen tussen mensen in al dan
niet aangeboren kenmerken, consequenties hebben voor hun maatschappelijke
positie en leiden tot een ongelijke verdeling van schaarse en hooggewaardeerde
zaken, van waardering en behandeling
- In andere woorden: mensen verschillen van elkaar door aangeboren en niet-
aangeboren kenmerken. Dit heeft tot gevolg dat allerlei zaken die belangrijk
zijn in de samenleving ongelijk verdeeld worden en dat mensen niet dezelfde
waardering en behandeling krijgen
Essentiële woorden:
(niet-)aangeboren verschillen,
maatschappelijke posities,
ongelijke verdeling van schaarste,
ongelijke verdeling van waardering en behandeling,
ongelijke verdeling van hooggewaardeerde zaken
De laatste 3 punten hierboven zijn het gevolg van dat niet
iedereen even veel toegang heeft tot geld, waardering, vrijheid,
enz
- Het verschillen tussen man en vrouw is aan de ene kant biologisch
ongelijkheid, maar wanneer geslacht (mede)bepaalt hoe hoog je op de
maatschappelijke ladder kunt klimmen, wordt het ook sociale ongelijkheid
Soorten sociale ongelijkheid:
- Ongelijke verdeling van economische hulpbronnen:
Alle hulpbronnen waarmee je in je levensonderhoud kunt voorzien,
middelen waardoor je kunt consumeren
Geld, bezit, inkomen, vermogen, schaarse consumptiegoederen,
opleidingsniveau, beroepservaring
- Ongelijke verdeling van sociale hulpbronnen:
Alle mensen die jij (goed/vaag) kent die jou kunnen helpen met het
behalen van jouw doelen
Familie, vrienden, kennissen, zakelijke partners, connecties, netwerk
- Ongelijke verdeling van symbolische hulpbronnen:
Niet-tastbare zaken die invloed hebben op jouw positie op de
maatschappelijke ladder
Aanzien, status, waardering
- Ongelijke verdeling van politieke hulpbronnen:
Niet iedereen heeft dezelfde (in)formele machtsmiddelen om gedrag af te
dwingen
, Macht en gezag in de vorm van: fysieke dwangmiddelen, militaire
dwangmiddelen, juridische dwangmiddelen, positie binnen
overheidsinstellingen
Verhouding: verwijst naar de wijze waarop mensen zich van elkaar
onderscheiden en zich tot elkaar verhouden en de manier waarop samenlevingen
in sociale zin vorm geven aan deze verschillen. Het verwijst ook naar onderlinge
betrekkingen tussen staten
- In andere worden: hoe mensen, groepen en staten van elkaar verschillen en
dit verschil betekenis geven
Kernconcepten: sociale ongelijkheid, macht, gezag, conflict en
samenwerking
Sociale ongelijkheid: een situatie waarin verschillen tussen mensen in al dan
niet aangeboren kenmerken, consequenties hebben voor hun maatschappelijke
positie en leiden tot een ongelijke verdeling van schaarse en hooggewaardeerde
zaken, van waardering en behandeling
- In andere woorden: mensen verschillen van elkaar door aangeboren en niet-
aangeboren kenmerken. Dit heeft tot gevolg dat allerlei zaken die belangrijk
zijn in de samenleving ongelijk verdeeld worden en dat mensen niet dezelfde
waardering en behandeling krijgen
Essentiële woorden:
(niet-)aangeboren verschillen,
maatschappelijke posities,
ongelijke verdeling van schaarste,
ongelijke verdeling van waardering en behandeling,
ongelijke verdeling van hooggewaardeerde zaken
De laatste 3 punten hierboven zijn het gevolg van dat niet
iedereen even veel toegang heeft tot geld, waardering, vrijheid,
enz
- Het verschillen tussen man en vrouw is aan de ene kant biologisch
ongelijkheid, maar wanneer geslacht (mede)bepaalt hoe hoog je op de
maatschappelijke ladder kunt klimmen, wordt het ook sociale ongelijkheid
Soorten sociale ongelijkheid:
- Ongelijke verdeling van economische hulpbronnen:
Alle hulpbronnen waarmee je in je levensonderhoud kunt voorzien,
middelen waardoor je kunt consumeren
Geld, bezit, inkomen, vermogen, schaarse consumptiegoederen,
opleidingsniveau, beroepservaring
- Ongelijke verdeling van sociale hulpbronnen:
Alle mensen die jij (goed/vaag) kent die jou kunnen helpen met het
behalen van jouw doelen
Familie, vrienden, kennissen, zakelijke partners, connecties, netwerk
- Ongelijke verdeling van symbolische hulpbronnen:
Niet-tastbare zaken die invloed hebben op jouw positie op de
maatschappelijke ladder
Aanzien, status, waardering
- Ongelijke verdeling van politieke hulpbronnen:
Niet iedereen heeft dezelfde (in)formele machtsmiddelen om gedrag af te
dwingen
, Macht en gezag in de vorm van: fysieke dwangmiddelen, militaire
dwangmiddelen, juridische dwangmiddelen, positie binnen
overheidsinstellingen
