College 1: Flexibele arbeidsrelaties (deel 1)
Schijnzelfstandigheid: Is er wel/niet sprake van een arbeidsovereenkomst?
ZZP’er: Zelfstandige zonder personeel (werkt niet op basis van een ao)
Problemen bij ZZP
1. Voor de werker zelf
● Geen arbeidsrechtelijke bescherming
- Geen loon bij ziekte
- Geen minimumloon
- Geen ontslagbescherming
● Geen sociaalzekerheidsrechtelijke bescherming
- Geen recht op WW
- Geen recht op ZW
- Geen recht op WIA
● Premies gestort in potten
2. Voor de overheid
● Steeds minder potten gevuld met premie (=betaald door wn)
● Loopt belastinginkomsten mis > geen wg die inkomstenbelasting premie betaald
● Opdrachtnemer minder belasting betalen dan een werknemer
Loonheffing: Loonbelasting, Premie volksverzekeringen, Premies
werknemersverzekeringen, inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekeringswet
Fiscus: belasting / overheid > kijkt streng of er toch geen sprake is van dienstverband
Civiele rechter: kantonrechter / burgerlijke rechter > werkende kan hierheen
Waarom van belang om te weten of er een ao is of niet?
1) Bescherming van de werknemer 2) Fiscale gevolgen voor partijen en overheid
’Het gaat in een contract niet om de titel, maar ook om de feitelijke situatie, die is
belangrijker dan de titel in het contract’’
Wanneer is er sprake van een arbeidsovereenkomst >> Artikel 7:610
1. Werknemer heeft zich persoonlijk verbonden (niet vrij vervangbaar > 7:659 BW)
2. Gedurende zekere tijd arbeid te verrichten (meestal 3 maanden termijn)
3. De werkgever betaalt loon (indien premie/belasting inhouden = sws ao! > WW, WZ,
WIA)
4. Gezagsverhouding / Werknemer is in dienst van de werkgever
a) Materieel gezag: wg heeft recht om inhoudelijke instructies te geven ten
aanzien van werk (vaste route etc)
b) Formeel gezag: wg geeft arbeidsorganisatorische instructies
(werktijd, vakantie, rapportering, functioneringsgesprekken)
Indien sprake van arbeidsovereenkomst dan moet traplopen > niet? > 7:681 BW
,Soorten overeenkomsten van werk
1) Overeenkomst van opdracht
- Niet stoffelijke arbeid (verkopen van kennis
- bv. HR interimmer, adviseurs
- Nadeel: weinig goed personeel vast
2) Overeenkomst tot aanneming van werk
- Stoffelijke aard en resultaat
- bv. Aannemer van bijv. kozijnen of schild
- Mag door andere worden gedaan
- Geen gezagsverhouding
Wanneer sprake van gezag volgens belastingdienst
● Vergaande instructies: Niet enkel zeggen wat je moet doen, maar ook hoe
● wn niet vrij om locatie te bepalen van werkzaamheden
● wn niet vrij om werktijden te bepalen
● Opdrachtgever bepaalt materialen en verschaft deze
● Bedrijfskleding met logo van opdrachtgever dragen
● Werkende moet visitekaartje van bedrijf gebruiken
● Eerder voor dezelfde werkzaamheden in dienst bij opdrachtgever
● Hetzelfde werk als andere in dienst zijn
● Dezelfde arbeidsvoorwaarden en voorschriften als personeel in dienst
● Werk bestaat uit opvangen van drukte, piekmomenten of ziekte
● Werk is wezenlijk onderdeel van bedrijfsvoering
● Wn krijgt functioneringsgesprek
● Wn moet cursussen en trainingen volgen
● Wn doet mee aan bedrijfsactiviteiten
● Opdrachtgever is aansprakelijk voor schade
● Opdrachtgever betaalt inkomen door bij ziekte en ongeval
● Opdrachtgever start verzuimtraject
● Opdrachtgever is verantwoordelijk voor kwaliteit en resultaat
● Concurrentiebeding
● Beloning > zelfde tarief als andere wn
● Doorbetalen bij vakantie
● Begin- en eindpunt niet duidelijk geformuleerd en voor lange tijd doorloopt
Geen gezag
● Duidelijk resultaat, vrij om te bepalen hoe dit resultaat realiseert
● Werkende heeft specifieke kennis/vaardigheden die werknemers binnen organisatie
niet hebben
● Geen wezenlijk onderdeel
● Hoge beloning
● Eigen spullen
● Voorbeelden: Mediator, schilder, ICT specialist
, Indicatoren geen arbeidsovereenkomst
- Incidenteel werk
- Structureel werk kan maar dan moet je meerdere opdrachtgevers hebben
- Er is vooraf bepaald wanneer een opdracht afgerond zal zijn
- Vervanging zonder toestemming
- Vrij om werk te weigeren
- Betaling op factuurbasis
- Geen toestemming voor verlof nodig
- Bij ziekte of vakantie geen loon
- Niet gebonden aan werktijden
- Werken met eigen middelen
Oproepkrachten (donker oranje tapjes!)
= nul-uren, oproep, afroep, stand-by, flexibel
Juridisch twee soorten:
1) Voorovereenkomst: Vrij om op te roepen, vrij om te komen!
● Geen arbeidsovereenkomst
● Elke keer als oproepkracht werkt, telt dit als arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd
2) MUP: Arbeidsovereenkomst Met Uitgestelde Prestatieplicht
- Moeten opgeroepen worden, moeten werken!
3 spookjes risico’s!!
- De ketenregeling > maximaal 3 contracten (7:668a BW)
Risico MUP
- Art. 7:610a BW > Drie maanden opeenvolgende maanden opgeroepen of ten minste
twintig uren per maand arbeid verricht, wordt vermoed deze arbeid te verrichten
krachtens arbeidsovereenkomst
- Dus stel, je bent ziek of niet meer opgeroepen >> Beroep doen op rechtsvermoeden
7:628 lid 5 BW: Gedurende eerste zes maanden van de ao uitsluitend loon ontvangen over
de door hem feitelijk gewerkte uren (indien dit schriftelijk is overeengekomen)
- Enkel één keer worden gegeven + moet in contract opgenomen worden
- Werknemer kan pas beroep doen op rechtsvermoeden na die 6 maanden
Vastklikmoment: Eerste 12 maanden werken op grond van nul-uren contract, dan moet de
werkgever een aanbod doen voor een arbeidsovereenkomst voor het gemiddeld gewerkte
aantal uren van het afgelopen jaar
- Binnen een maand (13e maand) aangeboden worden
- Elke 12 maanden opnieuw aanbieden
- Vergeten? > Werknemer heeft recht op niet-genoten loon vanaf uiterlijke datum
waarop werkgever aanbod had moeten doen (loonvordering verjaart pas na 5 jaar)
- Gaat in op de eerste dag van de vijftiende maand indien wn akkoord gaat
(13e maand aanbod, 14e maand om te aanvaarden, ingang begin v/d 15e maand)
Bepaalde tijd MUP: Hoeft geen aanbod (dit contract eindigd al van rechtswege
Schijnzelfstandigheid: Is er wel/niet sprake van een arbeidsovereenkomst?
ZZP’er: Zelfstandige zonder personeel (werkt niet op basis van een ao)
Problemen bij ZZP
1. Voor de werker zelf
● Geen arbeidsrechtelijke bescherming
- Geen loon bij ziekte
- Geen minimumloon
- Geen ontslagbescherming
● Geen sociaalzekerheidsrechtelijke bescherming
- Geen recht op WW
- Geen recht op ZW
- Geen recht op WIA
● Premies gestort in potten
2. Voor de overheid
● Steeds minder potten gevuld met premie (=betaald door wn)
● Loopt belastinginkomsten mis > geen wg die inkomstenbelasting premie betaald
● Opdrachtnemer minder belasting betalen dan een werknemer
Loonheffing: Loonbelasting, Premie volksverzekeringen, Premies
werknemersverzekeringen, inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekeringswet
Fiscus: belasting / overheid > kijkt streng of er toch geen sprake is van dienstverband
Civiele rechter: kantonrechter / burgerlijke rechter > werkende kan hierheen
Waarom van belang om te weten of er een ao is of niet?
1) Bescherming van de werknemer 2) Fiscale gevolgen voor partijen en overheid
’Het gaat in een contract niet om de titel, maar ook om de feitelijke situatie, die is
belangrijker dan de titel in het contract’’
Wanneer is er sprake van een arbeidsovereenkomst >> Artikel 7:610
1. Werknemer heeft zich persoonlijk verbonden (niet vrij vervangbaar > 7:659 BW)
2. Gedurende zekere tijd arbeid te verrichten (meestal 3 maanden termijn)
3. De werkgever betaalt loon (indien premie/belasting inhouden = sws ao! > WW, WZ,
WIA)
4. Gezagsverhouding / Werknemer is in dienst van de werkgever
a) Materieel gezag: wg heeft recht om inhoudelijke instructies te geven ten
aanzien van werk (vaste route etc)
b) Formeel gezag: wg geeft arbeidsorganisatorische instructies
(werktijd, vakantie, rapportering, functioneringsgesprekken)
Indien sprake van arbeidsovereenkomst dan moet traplopen > niet? > 7:681 BW
,Soorten overeenkomsten van werk
1) Overeenkomst van opdracht
- Niet stoffelijke arbeid (verkopen van kennis
- bv. HR interimmer, adviseurs
- Nadeel: weinig goed personeel vast
2) Overeenkomst tot aanneming van werk
- Stoffelijke aard en resultaat
- bv. Aannemer van bijv. kozijnen of schild
- Mag door andere worden gedaan
- Geen gezagsverhouding
Wanneer sprake van gezag volgens belastingdienst
● Vergaande instructies: Niet enkel zeggen wat je moet doen, maar ook hoe
● wn niet vrij om locatie te bepalen van werkzaamheden
● wn niet vrij om werktijden te bepalen
● Opdrachtgever bepaalt materialen en verschaft deze
● Bedrijfskleding met logo van opdrachtgever dragen
● Werkende moet visitekaartje van bedrijf gebruiken
● Eerder voor dezelfde werkzaamheden in dienst bij opdrachtgever
● Hetzelfde werk als andere in dienst zijn
● Dezelfde arbeidsvoorwaarden en voorschriften als personeel in dienst
● Werk bestaat uit opvangen van drukte, piekmomenten of ziekte
● Werk is wezenlijk onderdeel van bedrijfsvoering
● Wn krijgt functioneringsgesprek
● Wn moet cursussen en trainingen volgen
● Wn doet mee aan bedrijfsactiviteiten
● Opdrachtgever is aansprakelijk voor schade
● Opdrachtgever betaalt inkomen door bij ziekte en ongeval
● Opdrachtgever start verzuimtraject
● Opdrachtgever is verantwoordelijk voor kwaliteit en resultaat
● Concurrentiebeding
● Beloning > zelfde tarief als andere wn
● Doorbetalen bij vakantie
● Begin- en eindpunt niet duidelijk geformuleerd en voor lange tijd doorloopt
Geen gezag
● Duidelijk resultaat, vrij om te bepalen hoe dit resultaat realiseert
● Werkende heeft specifieke kennis/vaardigheden die werknemers binnen organisatie
niet hebben
● Geen wezenlijk onderdeel
● Hoge beloning
● Eigen spullen
● Voorbeelden: Mediator, schilder, ICT specialist
, Indicatoren geen arbeidsovereenkomst
- Incidenteel werk
- Structureel werk kan maar dan moet je meerdere opdrachtgevers hebben
- Er is vooraf bepaald wanneer een opdracht afgerond zal zijn
- Vervanging zonder toestemming
- Vrij om werk te weigeren
- Betaling op factuurbasis
- Geen toestemming voor verlof nodig
- Bij ziekte of vakantie geen loon
- Niet gebonden aan werktijden
- Werken met eigen middelen
Oproepkrachten (donker oranje tapjes!)
= nul-uren, oproep, afroep, stand-by, flexibel
Juridisch twee soorten:
1) Voorovereenkomst: Vrij om op te roepen, vrij om te komen!
● Geen arbeidsovereenkomst
● Elke keer als oproepkracht werkt, telt dit als arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd
2) MUP: Arbeidsovereenkomst Met Uitgestelde Prestatieplicht
- Moeten opgeroepen worden, moeten werken!
3 spookjes risico’s!!
- De ketenregeling > maximaal 3 contracten (7:668a BW)
Risico MUP
- Art. 7:610a BW > Drie maanden opeenvolgende maanden opgeroepen of ten minste
twintig uren per maand arbeid verricht, wordt vermoed deze arbeid te verrichten
krachtens arbeidsovereenkomst
- Dus stel, je bent ziek of niet meer opgeroepen >> Beroep doen op rechtsvermoeden
7:628 lid 5 BW: Gedurende eerste zes maanden van de ao uitsluitend loon ontvangen over
de door hem feitelijk gewerkte uren (indien dit schriftelijk is overeengekomen)
- Enkel één keer worden gegeven + moet in contract opgenomen worden
- Werknemer kan pas beroep doen op rechtsvermoeden na die 6 maanden
Vastklikmoment: Eerste 12 maanden werken op grond van nul-uren contract, dan moet de
werkgever een aanbod doen voor een arbeidsovereenkomst voor het gemiddeld gewerkte
aantal uren van het afgelopen jaar
- Binnen een maand (13e maand) aangeboden worden
- Elke 12 maanden opnieuw aanbieden
- Vergeten? > Werknemer heeft recht op niet-genoten loon vanaf uiterlijke datum
waarop werkgever aanbod had moeten doen (loonvordering verjaart pas na 5 jaar)
- Gaat in op de eerste dag van de vijftiende maand indien wn akkoord gaat
(13e maand aanbod, 14e maand om te aanvaarden, ingang begin v/d 15e maand)
Bepaalde tijd MUP: Hoeft geen aanbod (dit contract eindigd al van rechtswege
