Sociale Wetenschappen Samenvatting Luuk Blom
Psychologie
Grieks Logos - Woord, leer, wetenschap
Grieks Psyche - geest en ziel
Innerlijke leven (voelen en denken)
+
Gedrag van mensen (handelen)
Beschrijven – begrijpen – voorspellen – beïnvloeden
Ontwikkelingspsychologie
Wat kunnen en kennen bepaalde leeftijdscategorieën en wat kan ik van hun verwachten
Signaleren en aanpassen
Invloeden op de ontwikkeling aanleg of omgeving
Nativisme = Waarom moeten dingen, het zit al in het DNA dus het ontwikkeld zichzelf wel als het
nodig is. Iedereen is goed
Empirisme = Ik ga opvoeden en ik ga het voeden.
Interactionisme = Ontwikkeling is het resultaat van op elkaar ingrijpende leer en rijpingsprocessen
Ervaring (leren)
- Nieuwe kennis/vaardigheid
- Verfijning bestaande kennis/vaardigheid
Ouder worden (groei, rijping)
Genetische invloeden
• Biologische invloeden
Omgevingsinvloeden
• Directe omgeving
• Sociale en economische factoren
• Culturele context
• Stressvolle levensgebeurtenissen kan veel veranderen (plots overlijden/ scheiden/
werkloosheid
Samenvatting Sociale Wetenschappen Luuk Blom
, Sociale Wetenschappen Samenvatting Luuk Blom
Sociale Wetenschappen Les 2
Cognitieve ontwikkeling
Cognitieve ontwikkeling
- Kleutertijd
- Schoolleeftijd
- Adolescentie
Cognitieve ontwikkeling: (Alle ontwikkelingen binnen de taal, denkvermogen, geheugen)
Hoe verga je kennis
Hoe sla je kennis op
Taalontwikkeling
Geheugen
Als zij niemand zien, ziet niemand ze (denkvermogen met verstoppertje bijvoorbeeld)
Meneer Piaget <- Grondlegger van fase ontwikkeling binnen cognitieve ontwikkeling
Zelfstudieopdracht meer te weten komen over hem
Cognitieve ontwikkeling kleuters:
Pre-operationele periode – 2-7 jaar peuter/kleuter (Piaget)
Kern: Ontbreken logische/systematische denk strategieën
- Magisch denken/fantasie (echt in een fantasiewereld dus vertellen over bijvoorbeeld krokodillen, wel
oppassen)
- Animisme (als ik de tafel schop, dan heeft de tafel ook pijn) (een knuffel heeft ook echt gevoel voor
hun en zij zorgen dan bijvoorbeeld echt voor die beer) (een voorwerp gevoelens, menselijke
eigenschappen geven)
- Logische denken / causale verbanden leggen -> moeilijk (moeite met oorzaak gevolg situaties)
- Centratie (ze concentreren zich op een ding, de uiterlijke toestand, Denk aan de filmpjes (glas en
koekjes) Ze nemen één aspect van het geheel mee in het totaalplaatje )
- Classificeren -> moeilijk (Alles is verschillend in het filmpje, eetbare voorwerpen en een vlieger is
lastig, categoriseren) Dit is een appel en dat is een banaan, is beide verschillend (denkvermogen van
een kleuter)
- Egocentrisme (Wordt besproken bij Sociale cognitie)
Samenvatting Sociale Wetenschappen Luuk Blom
, Sociale Wetenschappen Samenvatting Luuk Blom
Geheugen: (herkennen/reproduceren)
Herkennen lukt goed zoals bij memory
Vorige keer hebben we dit ook gespeeld, hoe gaat het ook alweer? Van de hak op de tak en wat voor hun
belangrijk was weten ze nog. Concrete vragen gaan beter zoals: Waar was deze hoepel voor en wat kon je
ermee tijdens het spel?
Aandacht:
- Concentratie/motivatie (proberen de fantasiewereld er weer bij te betrekken) (hun concentratie is er
als ze het interessant vinden en als het voor hun relevant is)
- Moeite met selectieve aandacht (niet het verkeerde laten zien en super concreet zijn/werken) (niet
zeggen wat er fout ging en dat ook zeker niet voordoen)
Sociale cognitie
- Egocentrisme (Piaget) (Ze zijn heel erg bezig met zichzelf en iedereen voelt en ziet wat ik zie)
(voordringen bijvoorbeeld omdat hij helemaal geen idee heeft van een rij bijvoorbeeld nog) (onbewust
zijn/haar eigen belang nastreven, eigen gedachten)
Theory of Mind (ToM) in ontwikkeling:
- ‘’Het besef dat andere een eigen gedachtewereld hebben’’ (het filmpje met het doosje van krijtjes en
de beer) Samenwerking is lastig omdat ze nog niet kunnen verplaatsen in een ander
Kleuters in de praktijk:
- Weinig en eenvoudige regels
- Samenwerkingsvormen beperkt en met zorg
- Veel en gevarieerd aanbieden
- Fantasie toepassen in de opdrachten
- Veel voordoen – weinig vertellen
Kunnen verantwoorden waarom je bepaalde keuzes maakt
Samenvatting Sociale Wetenschappen Luuk Blom
, Sociale Wetenschappen Samenvatting Luuk Blom
Cognitieve ontwikkeling schoolleeftijd
- Concreet operationele periode (Piaget)
Kern: Ontstaan van mogelijkheid tot consistent, logisch & systematisch denken
Logisch redeneren
Rangorde, categorieën (classificeren op meerdere dimensies)
Conservatie van getal, gewicht en volume: Reversibiliteit
Denkprocessen
Denken: hier en nu
Manier van redeneren incompleet
Reflecteren / analyseren moeilijk (Groep 4 versus Groep 8) (groep 4 heel beperkte kennis en groep 8
kijkt veel specifieke ook door eigen ervaring)
Snelheid van cognitieve processen neemt toe t.o.v. kleuterperiode (maar is nog niet optimaal) (zien wie er vrij
staat tijdens een spel bijvoorbeeld, gaat nog niet heel snel)
Geheugen en kennis
Geheugencapaciteit neemt toe:
- Korte termijn geheugen (functionele capaciteit)
- Toename van kennis in lange termijn geheugen (betekenisvol leren)
Zijdelingse info onthouden (beter dan oudere kinderen)
Geheugenstrategieen ontwikkelen (interne / externe) (hoe leer ik en hoe kan ik het beste informatie opnemen)
Metacofnitie (einde van deze periode) (Bewust zijn van eigen denkprocessen en weten hoe ik zelf het beste
dingen kan onthouden)
Groep 3/4 in de praktijk
• Laat veel en veelzijdig bewegen
• Eenvoudige berekeningen combineren met bewegen
• Kunnen een lengte rij maken
• Kunnen eenvoudige problemen oplossen en omgaan met eenvoudige regels
• Ruimtelijke oriëntatie wordt beter, eenvoudige tactische beslissingen
• Kunnen zich beter op 1 taak richten
• Concrete voorbeelden gebruiken
Samenvatting Sociale Wetenschappen Luuk Blom
Psychologie
Grieks Logos - Woord, leer, wetenschap
Grieks Psyche - geest en ziel
Innerlijke leven (voelen en denken)
+
Gedrag van mensen (handelen)
Beschrijven – begrijpen – voorspellen – beïnvloeden
Ontwikkelingspsychologie
Wat kunnen en kennen bepaalde leeftijdscategorieën en wat kan ik van hun verwachten
Signaleren en aanpassen
Invloeden op de ontwikkeling aanleg of omgeving
Nativisme = Waarom moeten dingen, het zit al in het DNA dus het ontwikkeld zichzelf wel als het
nodig is. Iedereen is goed
Empirisme = Ik ga opvoeden en ik ga het voeden.
Interactionisme = Ontwikkeling is het resultaat van op elkaar ingrijpende leer en rijpingsprocessen
Ervaring (leren)
- Nieuwe kennis/vaardigheid
- Verfijning bestaande kennis/vaardigheid
Ouder worden (groei, rijping)
Genetische invloeden
• Biologische invloeden
Omgevingsinvloeden
• Directe omgeving
• Sociale en economische factoren
• Culturele context
• Stressvolle levensgebeurtenissen kan veel veranderen (plots overlijden/ scheiden/
werkloosheid
Samenvatting Sociale Wetenschappen Luuk Blom
, Sociale Wetenschappen Samenvatting Luuk Blom
Sociale Wetenschappen Les 2
Cognitieve ontwikkeling
Cognitieve ontwikkeling
- Kleutertijd
- Schoolleeftijd
- Adolescentie
Cognitieve ontwikkeling: (Alle ontwikkelingen binnen de taal, denkvermogen, geheugen)
Hoe verga je kennis
Hoe sla je kennis op
Taalontwikkeling
Geheugen
Als zij niemand zien, ziet niemand ze (denkvermogen met verstoppertje bijvoorbeeld)
Meneer Piaget <- Grondlegger van fase ontwikkeling binnen cognitieve ontwikkeling
Zelfstudieopdracht meer te weten komen over hem
Cognitieve ontwikkeling kleuters:
Pre-operationele periode – 2-7 jaar peuter/kleuter (Piaget)
Kern: Ontbreken logische/systematische denk strategieën
- Magisch denken/fantasie (echt in een fantasiewereld dus vertellen over bijvoorbeeld krokodillen, wel
oppassen)
- Animisme (als ik de tafel schop, dan heeft de tafel ook pijn) (een knuffel heeft ook echt gevoel voor
hun en zij zorgen dan bijvoorbeeld echt voor die beer) (een voorwerp gevoelens, menselijke
eigenschappen geven)
- Logische denken / causale verbanden leggen -> moeilijk (moeite met oorzaak gevolg situaties)
- Centratie (ze concentreren zich op een ding, de uiterlijke toestand, Denk aan de filmpjes (glas en
koekjes) Ze nemen één aspect van het geheel mee in het totaalplaatje )
- Classificeren -> moeilijk (Alles is verschillend in het filmpje, eetbare voorwerpen en een vlieger is
lastig, categoriseren) Dit is een appel en dat is een banaan, is beide verschillend (denkvermogen van
een kleuter)
- Egocentrisme (Wordt besproken bij Sociale cognitie)
Samenvatting Sociale Wetenschappen Luuk Blom
, Sociale Wetenschappen Samenvatting Luuk Blom
Geheugen: (herkennen/reproduceren)
Herkennen lukt goed zoals bij memory
Vorige keer hebben we dit ook gespeeld, hoe gaat het ook alweer? Van de hak op de tak en wat voor hun
belangrijk was weten ze nog. Concrete vragen gaan beter zoals: Waar was deze hoepel voor en wat kon je
ermee tijdens het spel?
Aandacht:
- Concentratie/motivatie (proberen de fantasiewereld er weer bij te betrekken) (hun concentratie is er
als ze het interessant vinden en als het voor hun relevant is)
- Moeite met selectieve aandacht (niet het verkeerde laten zien en super concreet zijn/werken) (niet
zeggen wat er fout ging en dat ook zeker niet voordoen)
Sociale cognitie
- Egocentrisme (Piaget) (Ze zijn heel erg bezig met zichzelf en iedereen voelt en ziet wat ik zie)
(voordringen bijvoorbeeld omdat hij helemaal geen idee heeft van een rij bijvoorbeeld nog) (onbewust
zijn/haar eigen belang nastreven, eigen gedachten)
Theory of Mind (ToM) in ontwikkeling:
- ‘’Het besef dat andere een eigen gedachtewereld hebben’’ (het filmpje met het doosje van krijtjes en
de beer) Samenwerking is lastig omdat ze nog niet kunnen verplaatsen in een ander
Kleuters in de praktijk:
- Weinig en eenvoudige regels
- Samenwerkingsvormen beperkt en met zorg
- Veel en gevarieerd aanbieden
- Fantasie toepassen in de opdrachten
- Veel voordoen – weinig vertellen
Kunnen verantwoorden waarom je bepaalde keuzes maakt
Samenvatting Sociale Wetenschappen Luuk Blom
, Sociale Wetenschappen Samenvatting Luuk Blom
Cognitieve ontwikkeling schoolleeftijd
- Concreet operationele periode (Piaget)
Kern: Ontstaan van mogelijkheid tot consistent, logisch & systematisch denken
Logisch redeneren
Rangorde, categorieën (classificeren op meerdere dimensies)
Conservatie van getal, gewicht en volume: Reversibiliteit
Denkprocessen
Denken: hier en nu
Manier van redeneren incompleet
Reflecteren / analyseren moeilijk (Groep 4 versus Groep 8) (groep 4 heel beperkte kennis en groep 8
kijkt veel specifieke ook door eigen ervaring)
Snelheid van cognitieve processen neemt toe t.o.v. kleuterperiode (maar is nog niet optimaal) (zien wie er vrij
staat tijdens een spel bijvoorbeeld, gaat nog niet heel snel)
Geheugen en kennis
Geheugencapaciteit neemt toe:
- Korte termijn geheugen (functionele capaciteit)
- Toename van kennis in lange termijn geheugen (betekenisvol leren)
Zijdelingse info onthouden (beter dan oudere kinderen)
Geheugenstrategieen ontwikkelen (interne / externe) (hoe leer ik en hoe kan ik het beste informatie opnemen)
Metacofnitie (einde van deze periode) (Bewust zijn van eigen denkprocessen en weten hoe ik zelf het beste
dingen kan onthouden)
Groep 3/4 in de praktijk
• Laat veel en veelzijdig bewegen
• Eenvoudige berekeningen combineren met bewegen
• Kunnen een lengte rij maken
• Kunnen eenvoudige problemen oplossen en omgaan met eenvoudige regels
• Ruimtelijke oriëntatie wordt beter, eenvoudige tactische beslissingen
• Kunnen zich beter op 1 taak richten
• Concrete voorbeelden gebruiken
Samenvatting Sociale Wetenschappen Luuk Blom
