Goederenrecht C.S.
Een drietal niet-verplichte arresten
1. Pandrecht op roerende zaken: Wollie
2. Pandrecht op vorderingsrechten: ABN AMRO/Marell
3. Retentierecht: Derksen/Rabobank
, 1. Pandrecht op roerende zaken: Wollie
Naam Wollie
Rechtsvraag Is de regel van Mulder q.q./CLBN ook van toepassing wanneer het
pandrecht rust op roerende zaken, zoals een inventaris, dit pandrecht
tenietgaat door verkoop van de roerende zaak met toestemming van
de pandhouder en de koopprijs pas na faillissement van de pandgever
wordt voldaan?
Kort antwoord Nee. Er is immers geen wettelijke regel op grond waarvan een stil
pandrecht op een roerende zaak bij verkoop daarvan vrij van
pandrecht met toestemming van de pandhouder, komt te rusten op
een vordering tot betaling van de koopprijs. Door de verkoop met
toestemming gaat het pandrecht teniet, en kan men dus niet met een
beroep doen op Mulder q.q./CLBN tot verrekening overgaan ter zake
van voldoening van verpande vorderingen, omdat van verpanding
van vorderingen (betaling van de koopprijs) in het geheel geen sprake
is. Bij gebreke van een voorrangsrecht ontbreekt ook de
rechtvaardiging om een uitzondering te maken op het uitgangspunt
van ‘paritas creditorum’, en geldt de gewone regel van art. 53 Fw.
Samenvatting feitencomplex Wollie vestigt een stil pandrecht op haar inventaris en voorraden tot
zekerheid voor betaling van al hetgeen de Bank van haar te vorderen
had of mocht krijgen. Met toestemming van de bank verkoopt zij haar
inventaris aan Bulten, waarbij wordt overeengekomen dat betaling
geschiedt op de rekening die Wollie bij de Bank aanhoudt. Ook
bedingt Wollie een eigendomsvoorbehoud. Wollie wordt failliet
verklaard, waarna Bulten ongeveer de helft van de koopsom op de
bankrekening voldoet. De bank verrekent dit bedrag met het
debetsaldo van de rekening-courant met Wollie. De
faillissementscurator betoogt dat deze verrekening strijdig is met art.
53 Fw, omdat de verrekening na het faillissement plaatsvindt. De
Bank stelt dat dit betoog niet opgaat, vanwege haar pandrecht.
Rechtbank en hof gaan met de bank mee, en daartegen komt de
curator op in cassatie.
Belangrijkste overwegingen 3.4 Onderdeel 3 van het middel strekt ten betoge dat het Hof aldus
ten onrechte de onderhavige betalingen ter voldoening van een niet
aan de Bank verpande vordering over één kam scheert met betalingen
ter voldoening van wèl aan de Bank (zij het 'stil') verpande
vorderingen. De onderdelen 4 en 5 klagen over juistheid van de
hiervoor in 3.3, slot, met (a) en (b) aangeduide oordelen van het Hof.
De onderdelen zijn terecht voorgesteld. Een pandrecht dat op
roerende zaken is gevestigd zonder dat deze in de macht van de
pandhouder zijn gebracht, zoals het in het onderhavige geval op de
inventaris van Wollie gevestigde pandrecht van de Bank, komt niet
van rechtswege te rusten op de vordering tot betaling van de
koopprijs van die zaken indien deze met toestemming van de
pandhouder aan een derde worden verkocht. De Bank heeft ook niet
gesteld dat zij bij het geven van haar toestemming tot de verkoop van
de inventaris een pandrecht op de vordering van Wollie op Bulten
heeft doen vestigen. Het Hof heeft in zijn rov. 4.4.4 dan ook terecht
de stelling van de Curator dat de Bank geen pandrecht op die
vordering had, als juist aanvaard. Daarvan uitgaande, heeft het Hof
echter ten onrechte geoordeeld dat de bank haar vordering op Wollie
wil verrekenen met: bedragen die zij op de rekening van Wollie
ontvangt 'met betrekking tot dat stil c.q. bezitloos pandrecht'.
Een drietal niet-verplichte arresten
1. Pandrecht op roerende zaken: Wollie
2. Pandrecht op vorderingsrechten: ABN AMRO/Marell
3. Retentierecht: Derksen/Rabobank
, 1. Pandrecht op roerende zaken: Wollie
Naam Wollie
Rechtsvraag Is de regel van Mulder q.q./CLBN ook van toepassing wanneer het
pandrecht rust op roerende zaken, zoals een inventaris, dit pandrecht
tenietgaat door verkoop van de roerende zaak met toestemming van
de pandhouder en de koopprijs pas na faillissement van de pandgever
wordt voldaan?
Kort antwoord Nee. Er is immers geen wettelijke regel op grond waarvan een stil
pandrecht op een roerende zaak bij verkoop daarvan vrij van
pandrecht met toestemming van de pandhouder, komt te rusten op
een vordering tot betaling van de koopprijs. Door de verkoop met
toestemming gaat het pandrecht teniet, en kan men dus niet met een
beroep doen op Mulder q.q./CLBN tot verrekening overgaan ter zake
van voldoening van verpande vorderingen, omdat van verpanding
van vorderingen (betaling van de koopprijs) in het geheel geen sprake
is. Bij gebreke van een voorrangsrecht ontbreekt ook de
rechtvaardiging om een uitzondering te maken op het uitgangspunt
van ‘paritas creditorum’, en geldt de gewone regel van art. 53 Fw.
Samenvatting feitencomplex Wollie vestigt een stil pandrecht op haar inventaris en voorraden tot
zekerheid voor betaling van al hetgeen de Bank van haar te vorderen
had of mocht krijgen. Met toestemming van de bank verkoopt zij haar
inventaris aan Bulten, waarbij wordt overeengekomen dat betaling
geschiedt op de rekening die Wollie bij de Bank aanhoudt. Ook
bedingt Wollie een eigendomsvoorbehoud. Wollie wordt failliet
verklaard, waarna Bulten ongeveer de helft van de koopsom op de
bankrekening voldoet. De bank verrekent dit bedrag met het
debetsaldo van de rekening-courant met Wollie. De
faillissementscurator betoogt dat deze verrekening strijdig is met art.
53 Fw, omdat de verrekening na het faillissement plaatsvindt. De
Bank stelt dat dit betoog niet opgaat, vanwege haar pandrecht.
Rechtbank en hof gaan met de bank mee, en daartegen komt de
curator op in cassatie.
Belangrijkste overwegingen 3.4 Onderdeel 3 van het middel strekt ten betoge dat het Hof aldus
ten onrechte de onderhavige betalingen ter voldoening van een niet
aan de Bank verpande vordering over één kam scheert met betalingen
ter voldoening van wèl aan de Bank (zij het 'stil') verpande
vorderingen. De onderdelen 4 en 5 klagen over juistheid van de
hiervoor in 3.3, slot, met (a) en (b) aangeduide oordelen van het Hof.
De onderdelen zijn terecht voorgesteld. Een pandrecht dat op
roerende zaken is gevestigd zonder dat deze in de macht van de
pandhouder zijn gebracht, zoals het in het onderhavige geval op de
inventaris van Wollie gevestigde pandrecht van de Bank, komt niet
van rechtswege te rusten op de vordering tot betaling van de
koopprijs van die zaken indien deze met toestemming van de
pandhouder aan een derde worden verkocht. De Bank heeft ook niet
gesteld dat zij bij het geven van haar toestemming tot de verkoop van
de inventaris een pandrecht op de vordering van Wollie op Bulten
heeft doen vestigen. Het Hof heeft in zijn rov. 4.4.4 dan ook terecht
de stelling van de Curator dat de Bank geen pandrecht op die
vordering had, als juist aanvaard. Daarvan uitgaande, heeft het Hof
echter ten onrechte geoordeeld dat de bank haar vordering op Wollie
wil verrekenen met: bedragen die zij op de rekening van Wollie
ontvangt 'met betrekking tot dat stil c.q. bezitloos pandrecht'.
